doğrudan temin limiti 2023
doğrudan temin limiti 2023
Kamu İdaresi Türü Belediyeler ve Bağlı İdareler
Yılı 2016
Dairesi 6
Karar No 922
İlam No 301
Tutanak Tarihi 5.10.2023
Kararın Konusu İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

 


 

Eksik ve Kusurlu İş İçin Ödeme Yapılması

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi ve duruşmaya katılanların sözlü açıklamalarının dinlenmesi sonucunda;

…. Tic. AŞ – …. Ltd. Şti yükleniminde olan “…. Altgeçidi Yapılması İşi”nde fen kurallarına uygun yapılmayan ve eksik yapılan deniz tahkimatı (anroşman) imalatlarının …. Ltd. Şti. yükleniminde olan “…. Meydanı Yapılması İşi”nde tam ve fen kurallarına uygun olarak tamamlattırıldığı ve bu kapsamda aynı imalatlar için ikinci İşin Yüklenicisine tekrar ödeme yapıldığı dolayısıyla birinci İşin Yüklenicisine yapılan ödemenin kamu zararına neden olduğu görülmüştür.

“…. Meydanı Yapılması İşi”ni yürüten Yapı İşleri Dairesi Başkanlığından alınan durum tespitine ilişkin 20.02.2018 tarihli yazıda, “…. Bulvarında yapılan taşıt alt geçidi üzerindeki ve çevresindeki alanda üst düzenlemenin yapılması amacıyla belediyemizce …. Meydanı Yapılması İşi …. TL bedelle …. Ticaret Şti.’ne ihale edilmiş ve 22.09.2017 tarihinde yer teslimi yapılarak işe başlanmıştır. Yer teslim tarihinden sonra karada ve denizde gerekli kot okumaları, batimetriler alınmış ve sırasıyla; kıyı kesitinde mevcutta bulunan taşlar toplanmış ve daha sonra kullanılmak üzere istiflenmiş (elleçleme), proje kesitinin alt kotuna kadar hafriyat yapılmış, hafriyat yapıldıktan sonra tıkama tabakası öncesinde proje kesitinde belirtilen taşlarla iyileştirme yapılmış, tıkama tabakası yapılmış, projede belirtilen güzergah boyunca bavul betonu (su içi betonu) dökülmüş, mevcutta bulunan ve elleçleme yapılarak ayrıştırılmış taşlar proje kesitine göre yerleştirilmiş, eksik kalan miktarlar iş kapsamında tamamlatılmış ve bavul betonunun kara tarafında projede belirtildiği şekilde dolgu yapılarak deniz tarafında 250 metrelik bölümde anroşman imalatı tamamlanmıştır. Yer teslim tarihindeki fotoğraflar ile iş kapsamında imal edilen anroşman fotoğrafları ile anroşmana ilişkin detay ve ataşmanlar ekte gönderilmiştir.” ifade edilmiştir.

Daha sonra aynı Daire tarafından 29.01.2019 tarihinde, “… “….İskelesi” (…. Bulvarı) projelerine uygun olarak tamamlanarak; 937,23 m’lik sahil şeridinde anroşman, kronman ve karantina iskelesi imalatı yapılmıştır.” denilmiştir.

…. tarih ve …. sayılı İlamın ….’üncü maddesinin (A) bendinde, “Ayrıca yapılan fiili fiziki inceleme sonucunda, tahkimat imalatının en az %30’nun olması gerektiği gibi 2-6 ton kategorideki taşlar ile yapılmadığı, imalatın %30’unun 0,4-2,00 ton aralığında olduğu, yukarıdaki doğru analize 0,4-2,00 ton taş ve ekskavatör maliyeti değiştirilip konularak hesaplama yapıldığı, bu kısım için birim fiyatın …. TL/ton olması gerektiği, ihale dökümanlarına ve fen kurallarına göre olması gerektiği gibi olmayan, eksik ve kusurlu kısım (en az %30) için ödeme yapılması sonucu …. TL kamu zararına neden olunmuştur.

Bununla beraber Bilirkişi Raporu’na göre, taş tahkimatı yapım tekniği açısından değerlendirildiğinde; taslak projede belirtilen kategorideki (2-6 ton kategorideki) taşların en fazla %70 seviyelerinde olduğu, yer yer 0,4-2 ton ve altı kategorideki taşların bulunduğu, bu taşların bir kısmının imalatın en üst tabakasında bulunması ve tahkimat yapım tekniğine uygun olmayan istifli taş dolgusu şeklinde yapılmış olan deniz tahkimatının ilerleyen zamanlarda oluşacak fırtına dalgalarına karşı yol platformunu koruyamayacağı, daha da önemlisi trafik, can ve mal güvenliğini tehlikeye düşüreceği anlaşılmaktadır.” denilmek suretiyle deniz tahkimatının fen ve sanat kurallarına uygun yapılmadığı tespit edilmiş ve bu kapsamda neden olunan kamu zararının tazminine hükmedilmiş, Sayıştay Temyiz Kurulunca …. tarih ve …. tutanak sayılı Kararla da tasdik edilmiştir.

Görüleceği üzere eksik ve fen kurallarına uygun yapılmayan deniz tahkimatı (anroşman) imalatları “…. Meydanı Yapılması İşi” içerisinde tam ve fen kurallarına uygun olarak tamamlatılmıştır.

Sorumlular yapmış oldukları savunmalarında, sadece 2 adet pozun iki işte aynı olduğunu, hafriyat pozunun da fore kazıklarda kullanıldığını, diğer 8 kalemin farklı olduğunu belirtmişlerse de;

Yapı İşleri Dairesi Başkanlığından imzalı olarak alınan ve sorguya dayanak yapılan yazıdan da görüleceği üzere, bahsi geçen imalatlar deniz dolgusu ve anroşmanın fen ve sanat kurallarına uygun hale getirmek için yapılmışlardır. Zira deniz dolgusu ve anroşman tam ve fen kurallarına uygun yapılmış olsaydı bu imalatların yapılmasına gerek olmayacaktır.

Yargılamaya Esas Raporda imalat tutarı …. TL olarak belirlenip kamu zararı tutarının da …. TL olduğu ifade edilmişse de “…. Altgeçidi Yapılması İşi”nde bulunmayan imalat kalemlerinin hesaba dahil edilmemesi gerekeceğinden toplam imalat tutarı …. TL olup önceden tazmin tutarı olan …. TL düşüldükten sonra kamu zararı tutarı …. TL’dir.

Konunun sorumluluk yönünden değerlendirilmesinde;

14.06.2007 tarihli ve 5189 sayılı Sayıştay Genel Kurul Kararı’nın “Sorumlular” başlıklı III’üncü kısmının “4- Gerçekleştirme Görevlileri” Bölümünün (c) bendinde, “c) Kurul, Komisyon veya Benzeri Bir Organca Düzenlenen Gerçekleştirme Belgelerinde Sorumluluk 5018 sayılı Kanunun 33’üncü maddesi uyarınca mali işlemin gerçekleştirilmesinde görevli olanların sorumluluğu, bu işlemleri yetkili ve görevli olarak yapmalarına ve yapılan giderin bu kişilerce düzenlenen belgeye dayanılarak yapılması hususlarına göre belirlenmektedir. Bu 15 nedenle mevzuatına göre oluşturulan kurul, komisyon veya benzeri bir organ tarafından düzenlenen keşif, rapor, tutanak, karar veya ödemeye esas benzeri belgelerden doğacak sorumluluğa, işlemi gerçekleştiren ve bu belgeyi düzenleyip imzalayan kurul üyelerinin de dahil edilmeleri ve bu işlem nedeniyle harcama yetkilisiyle birlikte sorumlu tutulmaları gerektiğine” denilmiştir.

“…. Altgeçidi Yapılması İşi”nin ihale yetkilisi …. olup …. tarihli ve …. sayılı, …. tarihli ve …. sayılı resmi yazılar ile ihale sürecini bizzat yönetmiş ve işin mevzuata uygun yapılmamasına neden olmuştur.

…. tarafından, Belediye Başkanı ile birlikte “Üst Yönetimi” oluşturan Genel Sekreter ve Genel Sekreter Yardımcılarının, sözleşme eki Yapım İşleri Genel Şartnamesi ve Bayındırlık İşleri Kontrol Yönetmeliği hükümlerine göre yapım işlerinin “kontrol teşkilatı” içinde yer almadıkları ve dolayısıyla anılan Şartname ve Yönetmelikle “kontrol teşkilatı”na verilen, görev ve yetkileri kullanmadıkları için kontrol teşkilatının görev ve yetkilerinden kaynaklanan mali sorumlulukların da muhatabı olamayacakları ifade edilmişse de;

5189 sayılı Sayıştay Genel Kurul Kararı’nın “Sorumlular” başlıklı III’üncü kısmında, “5018 sayılı Kanunun 11’inci maddesinde;

Bakanlıklarda müsteşar, diğer kamu idarelerinde en üst yönetici, il özel idarelerinde vali ve belediyelerde belediye başkanı üst yöneticidir…

Üst yöneticiler işlerin gidişatından harcama yetkililerinin ve diğer görevlilerin bilgilendirmeleri ve raporları ile bilgi sahibi olmaktadırlar. Bununla birlikte üst yöneticilerin özel kanunlardan doğan Sayıştaya karşı mali sorumlulukları olabileceği gibi, münferit bir olayda sorumluluklarına hükmedilmeleri de gerekebilir. Bu husus, meselenin Sayıştay yargısında görüşülmesi sırasında hükme bağlanacak bir konudur.” denilmek suretiyle üst yöneticilerin de Sayıştay yargılamasında sorumluluklarına hükmedilebileceği kararlaştırılmıştır.

Diğer taraftan, ödeme emri belgeleri üzerinde imzası bulunan harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlileri ile hakediş raporunu imzalayanlar açısından bir değerlendirme yapılacak olursa;

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71’inci maddesinde kamu zararı, “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanmış olup, 6085 sayılı Kanun’un 7’nci maddesinin üçüncü fıkrasında, “Sorumlular; mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri ile illiyet bağı kurularak oluşturulan ilamda yer alan kamu zararından tek başlarına veya birlikte tazmin ile yükümlüdür.” denilerek sorumluların tazmin yükümlülüğü kamu zararı ile mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri arasında illiyet bağının varlığına bağlanmıştır.

5018 sayılı Kanun’un 32 ve 33’üncü maddelerinde ise harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin mali süreçteki görev ve sorumlulukları düzenlenmiştir. Anılan Kanun’un;

“Harcama Talimatı ve Sorumluluk” başlıklı 32’nci maddesinde, “…

Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun ve diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.”,

“Giderlerin Gerçekleştirilmesi” başlıklı 33’üncü maddesinde ise, “Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.

Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.”,

hükümlerine yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin, giderin gerçekleştirilmesi ve harcamanın yapılması süreçlerinde, mevzuata uygunluk açısından kontrolleri sağlamakla yükümlü olduğu, yapılacak harcamanın, nitelik itibariyle hukuka aykırı nitelik taşıması halinde söz konusu işlemleri yapmaktan kaçınmaları gerektiği, aksi halde kamu zararı ile gerçekleştirdikleri mali işlemler arasında uygun illiyet bağının mevcut olması nedeniyle ortaya çıkacak olan kamu zararından sorumlu olacakları açıktır.

Ayrıca sorumlular “…. Meydanı Yapılması İşi”nin projesine göre tekrardan düzenlenmesi görev, yetki ve sorumluluklarının bulunmadığını belirtmişlerse de, “…. Alt Geçidi Yapılması İşi”nde yapılan deniz tahkimatı işinin eksik ve fen kurallarına aykırı yapılmasından sorumlulukları bulunmaktadır.

Bu itibarla, sorgu konusu edilen …. TL’nin;

…. TL’si için ilişilecek husus bulunmadığına,

Kalan kamu zararı tutarı …. TL’nin Diğer Sorumlu (Genel Sekreter) …., Harcama Yetkilisi (Fen İşleri Daire Başkanı) …. ile Gerçekleştirme Görevlileri (Yol Üst Yapı Şube Müdürü) …., (Yol Altyapı Şube Müdürü) …., (İnşaat Mühendisi) …., (Harita Teknikeri) …., (İnşaat Teknikeri) …. ve (Elektrik Teknisyeni) ….’a müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine,

6085 sayılı Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca Ek İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.

Karşı Oy

Üye …. ve Üye ….’ın karşı oy gerekçesi:

“…. Meydanı Yapılması İşi” ile “…. Alt Geçidi Yapılması İşi” birbirlerinden farklı projeler olup, Meydan projesi üzerinde 67.500 m2’lik meydan, tramvay durağı, iskele, havuz, oyun parkları, yürüyüş yolları ve benzeri alanlardan oluşmaktadır.

Bahsi geçen İşe, alt geçit kapsamındaki tahkimat imalatlarının tamamlanmasından sonra başlanmış, kıyı hattının mevcut durumu da değerlendirilerek kalıcı olacak şekilde projelendirilmiş ve uygulanmıştır. Bu çerçevede, mevcut anroşmanın yerlerinden alınıp diğer imalatların yapılması ile yeni projesine göre kalıcı olarak yerleştirilmesi sağlanmıştır.

“…. Alt Geçidi Yapılması İşi” kapsamında yapılan imalatlar ile “…. Meydanı Yapılması İşi” kapsamında yapılan imalatlar birbirlerinden farklı olduğundan konu hakkında ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmesi düşüncesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz