Kamu İhalelerinde Yasaklılık Teyidi Süreci ve Hukuki Değerlendirme
EKAP Üzerinden Yapılan Sorgulamaların Mevzuata Uygunluğu
📌 Giriş
Kamu ihalelerinde yasaklılık kontrolü, ihale sürecinin en kritik aşamalarından biridir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve ikincil mevzuat, hakkında yasaklama kararı bulunan veya kamu davası açılmış kişilerin ihalelere katılımını engellemeyi amaçlamakta; bu doğrultuda ihale süreci boyunca birden fazla teyit aşaması öngörmektedir.
Bu makalede, yasaklılık teyidinin hangi aşamalarda, kimler hakkında ve hangi usullerle yapılması gerektiği, verilen Kurul değerlendirmesi çerçevesinde ele alınmaktadır.
Yasaklılık Teyidinin Hukuki Dayanağı
İlgili mevzuat hükümleri uyarınca:
-
İhale tarihi itibarıyla → Tüm istekliler hakkında,
-
İhale kararı ihale yetkilisince onaylanmadan önce → İhale üzerinde kalan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi hakkında,
-
Sözleşmenin imzalanacağı tarihte → Sadece ihale üzerinde kalan istekli hakkında
yasaklılık teyidi yapılması zorunludur.
Bu çok aşamalı sistemin amacı, ihale sürecinin herhangi bir aşamasında yasaklılık durumunun ortaya çıkması ihtimaline karşı kamu yararını korumaktır.
Yasaklılık Sicillerinin Tutulması ve Kapsamı
📌 Yasaklılığa ilişkin siciller Kamu İhale Kurumu (KİK) tarafından tutulmaktadır.
Ayrıca;
-
Henüz yasaklama kararı alınmamış,
-
Ancak haklarında kamu davası açılmış kişilerle ilgili bilgi ve belgeler,
👉 Cumhuriyet Savcılıkları tarafından Kamu İhale Kurumuna bildirilmektedir.
Bu kapsamda sorgulamaya dahil edilen kişiler şunlardır:
-
Gerçek kişi istekliler,
-
Tüzel kişi istekliler,
-
Tüzel kişilerde sermayenin yarısından fazlasına sahip ortaklar,
-
İhaleye katılan vekil ve temsilciler.
Bu geniş sorgulama çerçevesi, yasaklılık hükümlerinin dolanılmasını önlemeye yönelik bir mekanizma olarak değerlendirilmektedir.
Somut Olayda Yapılan İnceleme
Yapılan değerlendirmede:
-
İhale üzerinde bırakılan gerçek kişi istekli hakkında yapılan yasaklılık sorgulamasında herhangi bir yasaklama kararının bulunmadığı,
-
Tüm istekliler için EKAP üzerinden yapılan sorgulamalarda,
-
Tüzel kişilerin,
-
Sermayesinin yarısından fazlasına sahip ortaklarının,
-
İhaleye katılan vekil ve temsilcilerin
yasaklı olmadıklarının teyit edildiği,
-
-
İdare tarafından mevzuatta öngörülen şekil ve sürelerde gerekli tüm yasaklılık sorgulamalarının yapıldığı,
-
EKAP üzerinden Kamu İhale Kurumu tarafından yapılan sorgulamada da anılan kişiler hakkında herhangi bir yasaklılık bilgisine rastlanmadığı
tespit edilmiştir.
Hukuki Sonuç ve Değerlendirme
📌 Bu tespitler ışığında, idare tarafından yürütülen yasaklılık teyit sürecinin:
-
4734 sayılı Kanun’a,
-
İlgili ikincil mevzuata,
-
EKAP uygulamalarına
tam olarak uygun olduğu anlaşılmıştır.
Dolayısıyla, başvuru sahibi isteklinin yasaklılık sorgulamalarının eksik veya hatalı yapıldığına ilişkin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Sonuç
Kamu ihale mevzuatı, yasaklılık kontrolünü tek seferlik bir işlem olarak değil; ihale sürecine yayılan dinamik ve çok aşamalı bir denetim mekanizması olarak kurgulamıştır.
Bu kapsamda;
-
İdarelerin EKAP üzerinden zamanında ve doğru sorgulama yapması,
-
Kurum kayıtlarıyla uyumlu hareket etmesi,
-
Mevzuatta sayılan kişi gruplarını eksiksiz şekilde sorgulaması
halinde, yasaklılık yönünden hukuka aykırılıktan söz edilmesi mümkün değildir.
