Aşırı Düşük Teklif Açıklaması Sunmayan İsteklinin Geçici Teminatı Gelir Kaydedilebilir mi?

Giriş

Kamu ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklaması, teklif bedeli sınır değerin altında kalan istekliler için zorunlu bir süreçtir. Ancak bu sürecin sonunda uygulanacak yaptırımlar, mevzuatta açık şekilde düzenlenmiştir. Özellikle geçici teminatın gelir kaydedilmesi konusu, uygulamada sıkça hatalı değerlendirmelere yol açmaktadır.

Bu yazıda, aşırı düşük teklif açıklaması sunmayan bir isteklinin durumunun, İdari Şartname hükümleri ve kamu ihale mevzuatı çerçevesinde hukuki analizi yapılmaktadır.

Olayın Özeti

Yapılan incelemede;

• Düzeltici ihale komisyon kararı aşamasında istekliden aşırı düşük teklif açıklaması sunmasının istendiği,

• İlgili isteklinin açıklama sunmadığı,

• İdare tarafından isteklinin hem teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, hem de

• Geçici teminatının gelir kaydedildiği

tespit edilmiştir.

Aşırı Düşük Teklif Açıklaması Sunmamanın Sonucu

İdari Şartname’nin 36’ncı maddesi uyarınca;

Aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında süresi içinde açıklama sunmayan isteklinin:

• Teklifi değerlendirme dışı bırakılır.

Ancak mevzuatta bu durumda geçici teminatın gelir kaydedileceğine ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır.

Dolayısıyla uygulanması gereken müeyyide yalnızca teklifin değerlendirme dışı bırakılmasıdır.

Geçici Teminat Hangi Durumlarda Gelir Kaydedilir?

Kamu ihale mevzuatına göre geçici teminatın gelir kaydedilmesi, istisnai bir yaptırımdır ve belirli hallerde uygulanabilir. Örneğin:

• İhalenin üzerinde bırakılan isteklinin sözleşme imzalamaması,

• Gerçeğe aykırı belge sunulması,

• Yasak fiil ve davranışlarda bulunulması

gibi durumlarda teminat gelir kaydedilebilir.

Ancak aşırı düşük teklif açıklaması sunulmaması, bu kapsamda sayılan haller arasında yer almamaktadır.

Hukuka Aykırı Teminat Gelir Kaydı İşlemi

Somut olayda;

• İsteklinin açıklama sunmaması nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması doğru bir işlem olmakla birlikte,

• Geçici teminatın gelir kaydedilmesi işlemi mevzuata aykırıdır.

Bu nedenle idarenin yaptığı gelir kaydı işlemini geri alması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Eşit Muamele ve Ölçülülük İlkesi

Kamu ihale hukukunda yaptırımların:

• Kanuni dayanağa sahip olması,

• Ölçülü olması,

• Eşit muamele ilkesine uygun uygulanması

zorunludur.

Açıklama sunmama fiiline, mevzuatta öngörülmeyen ek bir yaptırım uygulanması, ölçülülük ilkesine aykırılık teşkil eder.

Sonuç

Yapılan hukuki değerlendirme neticesinde;

• Aşırı düşük teklif açıklaması sunmayan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılmalıdır.

• Ancak bu nedenle geçici teminatın gelir kaydedilmesi mümkün değildir.

• İdare tarafından yapılan gelir kaydı işlemi geri alınmalıdır.

Bu karar, kamu ihale uygulamalarında yaptırımların ancak açık mevzuat hükmüne dayanarak uygulanabileceğini bir kez daha ortaya koymaktadır.