Deprem Bölgesindeki Yapım İşlerinde Damga Vergisi Kesilemez: Mahkemeden Emsal Karar
6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerinin ardından afet bölgesinde yürütülen kamu yatırımlarına ilişkin önemli bir vergi uyuşmazlığı, idare mahkemesi kararıyla açıklığa kavuştu. Mahkeme, 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun kapsamında yürütülen yapım işlerinden damga vergisi kesilemeyeceğine hükmederek, hakedişlerden yapılan kesintilerin tecil faiziyle birlikte iadesine karar verdi.
Uyuşmazlığın Konusu
Davacı iş ortaklığı, Kahramanmaraş’ta yürütülen bir yapım işini üstlenmişti. İş devam ederken 6 Şubat 2023 depremleri meydana geldi ve AFAD’ın 7 Şubat 2023 tarihli Oluru ile Kahramanmaraş ili Genel Hayata Etkili Afet Bölgesi ilan edildi.
Buna rağmen idare, yüklenicinin hakedişlerinden toplam …TL damga vergisi kesmeye devam etti.
Yüklenici ise, işin artık 7269 sayılı Kanun kapsamında yürütüldüğünü, bu nedenle damga vergisi istisnasından yararlanması gerektiğini ileri sürerek yapılan kesintilerin iadesini talep etti.
7269 Sayılı Kanun Ne Düzenliyor?
7269 sayılı Kanun’un 42’nci maddesi oldukça açık bir hüküm içeriyor.
Bu maddeye göre;
- afet kapsamında yürütülen işler,
- bu işlere ilişkin ihale işlemleri,
- sözleşmeler,
- hakedişler ve diğer işlemler,
her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır.
Dolayısıyla afet kapsamında yürütülen yapım işlerinde damga vergisi uygulanmaması gerekmektedir.
Mahkemenin Değerlendirmesi
Mahkeme öncelikle önemli bir tespitte bulundu.
Kahramanmaraş ilinin tamamı AFAD tarafından Genel Hayata Etkili Afet Bölgesi ilan edildiğinden, bu tarihten sonra söz konusu yapım işine ilişkin gerçekleştirilen ihale, sözleşme ve ödeme işlemlerinin 7269 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilmesi gerektiğine karar verdi.
Bu nedenle;
hakedişlerden damga vergisi kesilmesinin hukuka aykırı olduğu sonucuna ulaşıldı.
Mahkemeye göre;
damga vergisinin tahsil edilmesi, açık bir vergilendirme hatası ve mevzuda hata niteliğindedir.
Bu nedenle düzeltme-şikâyet başvurusunun reddedilmesi hukuka uygun bulunmadı.
Sadece Vergi Değil Faizi de İade Edilecek
Kararın en dikkat çekici yönlerinden biri de faiz uygulaması oldu.
Mahkeme, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 112’nci maddesini esas alarak;
fazla veya yersiz tahsil edilen verginin, idarenin hatasından kaynaklanması halinde,
verginin tahsil edildiği tarihten başlayarak düzeltme fişinin tebliğ tarihine kadar geçen süre için tecil faiziyle birlikte iade edilmesi gerektiğine hükmetti.
Dolayısıyla yalnızca damga vergisinin iadesi değil, mükellefin parasından mahrum kaldığı süre de faiz yoluyla telafi edilmiş oldu.
Kamu İhale Uygulamaları Açısından Önemi
Bu karar, özellikle deprem bölgesinde yürütülen kamu yatırımları bakımından önemli sonuçlar doğurmaktadır.
Karar göstermektedir ki;
- AFAD tarafından Genel Hayata Etkili Afet Bölgesi ilan edilen yerlerde,
- 7269 sayılı Kanun kapsamına giren yapım işlerinde,
- hakedişlerden damga vergisi kesilmesi mümkün değildir.
İdareler tarafından yapılan bu tür kesintiler, düzeltme ve dava yoluyla geri alınabilecektir.
Sonuç
Mahkeme kararı, 7269 sayılı Kanun’daki vergi istisnasının geniş şekilde uygulanması gerektiğini ortaya koymaktadır.
Afet bölgesinde yürütülen kamu yapım işlerinde hakedişlerden damga vergisi kesilmesi hukuka aykırı olup, bu kapsamda tahsil edilen vergilerin tahsil tarihinden itibaren işleyecek tecil faiziyle birlikte iadesi gerekmektedir.
Karar, deprem sonrası yürütülen kamu yatırımlarında faaliyet gösteren yükleniciler açısından önemli bir emsal niteliği taşımakta; idarelerin de afet mevzuatındaki vergi istisnalarını uygularken daha dikkatli hareket etmeleri gerektiğini ortaya koymaktadır.
