4734 sayılı Kanun’un “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,
Anılan Kanun’un “Pazarlık usulü” başlıklı 21’inci maddesinde “Aşağıda belirtilen hallerde pazarlık usulü ile ihale yapılabilir:
…
b) Doğal afetler, salgın hastalıklar, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen veya yapım tekniği açısından özellik arz eden veya yapı veya can ve mal güvenliğinin sağlanması açısından ivedilikle yapılması gerekliliği idarece belirlenen hallerde veyahut idare tarafından önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması.
…
(b), (c) ve (f) bentlerinde belirtilen hallerde ilan yapılması zorunlu değildir. İlan yapılmayan hallerde en az üç istekli davet edilerek, yeterlik belgelerini ve fiyat tekliflerini birlikte vermeleri istenir…” hükmü bulunmaktadır.
İdari Şartname’ nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;
a) Adı: 0-5 mm, 5-12 mm Mıcır, 12-19 mm Mıcır, Mekanik malzeme
b) Miktarı ve türü:
38.000 Ton 0-5 mm Mıcır,
15.000 Ton 5-12 mm Mıcır,
3.800 Ton 12-19 mm Mıcır,
50.000 Ton Mekanik Malzeme
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
c) Teslim edileceği yer: Agrega Malzemenin tamamı Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Yol Yapım, Bakım ve Onarım Dairesi Başkanlığı, Akpınar Üretim Tesisleri stok sahasına
Mekanik Malzeme Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Yol Yapım, Bakım ve Onarım Dairesi Başkanlığı, Akpınar Üretim Tesisleri stok sahasına ve idarenin başka alana malzeme boşaltım talebi doğrultusunda Akpınar Üretim Tesisleri merkez olmak kaydıyla yarıçapı 20 km içerisinde gösterilecek alana teslim edilecektir.” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “İhaleye ilişkin bilgiler ile ihale ve son teklif verme tarih ve saati” başlıklı 3’üncü maddesinde “… b) İhale usulü: Pazarlık usulü (21/b).
… d) İhale tarihi:05.08.2019
e) İhale saati: 10:00…” düzenlemesi yer almaktadır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21’inci maddesinin (b) bendi kapsamında pazarlık usulü ile gerçekleştirilen şikâyete konu ihalede 6 firmanın EKAP üzerinden gönderilen 30.07.2019 tarihli yazılar ile doküman almaya ve teklif vermeye davet edildiği, davet edilen firmalardan beşinin ihale dokümanı aldığı görülmüştür.
Kamu İhale Kanunu’nun “Pazarlık usulü” başlıklı 21’inci maddesinde yer verilen “İlan yapılmayan hallerde en az üç istekli davet edilerek, yeterlik belgelerini ve fiyat tekliflerini birlikte vermeleri istenir… “ hükmü gereği ilan yapılmayan hallerde en az üç istekli davet edilmesi gerektiği başvuru konusu ihalede 6 firmanın doküman almaya ve teklif vermeye davet edildiği anlaşılmıştır.
06.08.2019 tarihli ihale komisyonu kararından, 05.08.2019 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye katılan 5 isteklinin ilk tekliflerini sunduğu ve aynı gün anılan beş istekliden ikinci yazılı fiyat tekliflerinin istendiği, Aslan Yol İnşaat Madencilik Nakl. Turizm San. Tic.Ltd. Şti.nin son yazılı fiyat teklifi yerine teşekkür mektubu sunduğu, diğer isteklilerin son yazılı tekliflerinin değerlendirilmesi neticesinde, ihalenin Koçkaya İnşaat Taahhüt Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi üzerinde bırakılmasına, Tay Yönetim Hizmetleri Turizm Reklam İnşaat ve İnşaat Malzemeleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü,
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;
…
c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler, hakkında başvuruda bulunabilir.” hükmü,
Anılan Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.
…” hükmü yer almaktadır.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden istekliler tarafından tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunulabileceği, bu itibarla öncelikle ortada korunması gereken bir hakkın olması gerektiği anlaşılmaktadır.
Başvuru sahibinin teklif bedelinin 1.957.400,00 TL olduğu, iddia konusu ettiği Turhanlar Petrol-Karo ve İnş. Malz. San ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif bedelinin 1.979.200,00 TL olduğu ve teklif bedeli sıralamasında üçüncü sırada olduğu görülmüş olup, başvuru sahibi tarafından kendi teklif fiyatından yüksek olan istekliye yönelik başvuruda bulunulduğu anlaşılmaktadır. Başvuru sahibinin teklif bedelinin başvuru konusu ettiği Turhanlar Petrol-Karo ve İnş. Malz. San ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif bedelinden düşük olduğu, ayrıca başvuru sahibinin, iddia ettiği hususlar bakımından inceleme yapılsa ve Turhanlar Petrol-Karo ve İnş. Malz. San ve Tic. Ltd. Şti. değerlendirme dışı bırakılsa dahi söz konusu hususun başvuru sahibinin teklif sıralamasındaki durumuna ya da ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklifin durumuna bir etkisinin olmayacağı, bu durumun kendisinden daha yüksek teklif sunmuş olan diğer isteklilere yönelik iddialarının sonucundan bağımsız olarak gerçekleşeceği, dolayısıyla başvuru sahibinin bahse konu iddia bakımından herhangi bir hak veya menfaat kaybı ya da zarara uğraması durumunun ortaya çıkma ihtimalinin bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin Turhanlar Petrol-Karo ve İnş. Malz. San ve Tic. Ltd. Şti.ne yönelik iddiasının ehliyet yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.
