|
BAŞVURU SAHİBİ:
Beydağ Tem. ve İlaç. Hiz. Tic. Ltd. Şti.,
İHALEYİ YAPAN İDARE:
İstanbul Elektrik Tramvay ve Tünel İşletmeleri Genel Müdürlüğü,
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2019/347008 İhale Kayıt Numaralı “Şehir İçi Toplu Taşıma” İhalesi
KURUMCA YAPILAN İNCELEME:
İstanbul Elektrik Tramvay ve Tünel İşletmeleri Genel Müdürlüğü tarafından 22.08.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Şehir İçi Toplu Taşıma” ihalesine ilişkin olarak Beydağ Tem. ve İlaç. Hiz. Tic. Ltd. Şti. tarafından 02.09.2019 tarih ve 36155 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.09.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2019/996 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ihale yetkilisince teknik şartnamede ve ihale süresinde değişiklik yapılması nedeni ile iptal edilen “Şehir İçi Toplu Taşıma Hizmeti” alımı işi ihalesinde iptal kararının şikayet başvurusu üzerine mi yoksa re’sen mi verilip verilmediği hususunun açık olmadığı, Teknik Şartname’de ne tür bir değişiklik yapılacağının ve bu değişikliğin ihalenin hangi unsuruna ne derece etki edeceğinin gerekçeli olarak açıklanmadığı, idarece somut bir gerekçe sunulmadığı gibi iptal gerekçelerinin de açıkça belirtilmediği ve bu durumun kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu, ihale tarihinden 5 gün sonra ihale süresinde değişiklik yapılmasının gerekçesinin ne olduğunun, ne şekilde bir değişiklik yapılacağının ve bu değişikliğin ihalenin hangi unsuruna ne derece etki edeceğinin belirtilmediği, ihalenin iptal edilmesi hususunda idarenin takdir yetkisini haiz olduğu ancak bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı; mevzuata, kamu yararına ve hizmet gereklerine uygun şekilde ihaleye katılan isteklilerin de haklarının dikkate alınarak kullanılması gerektiği, belirtilen iptal gerekçelerinin zeyilname ile düzeltilebilmesi mümkün iken ihalenin yapılmasından 5 gün sonra ortaya konulmasının temel ilkelere aykırılık oluşturduğu, ihale sürecinin sağlıklı bir şekilde işleyeceğine güvenip zorlu piyasa koşullarında çeşitli güçlüklerle 13.200.000,00 TL tutarındaki geçici teminat mektubunu temin ederek geçerli teklifle katılım sağladıkları ihalede idarenin, güvenirlik ilkesine aykırı davranarak temel ilkeleri ihlal ettiği iddialarına yer verilmiştir.
İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,
“Bütün Tekliflerin Reddedilmesi ve İhalenin İptali ” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü,
“İhalenin Karara Bağlanması ve Onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinin 5, 6 ve 7’nci fıkrasında ise “İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.
İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.
İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır.” hükmü,
“İhalelere yönelik başvurular başlıklı “54’üncü maddesinde “…Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;
a) İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde ihalenin iptaline, … karar verilir” hükmü,
“İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.
İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır. Şikayet üzerine yapılan incelemede tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin bulunması ve idarece ihale dokümanında düzeltme yapılmasına karar verilmesi halinde, gerekli düzeltme yapılarak 29 uncu maddede belirtilen usule göre son başvuru veya ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere ertelenir. Ancak belirlenen maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin ilanda da bulunması halinde 26 ncı maddeye göre işlem tesis edilir.
İdare, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikayetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz…” hükmü,
“Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanlar itirazen şikayete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir.
Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir…” hükmü yer almaktadır.
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “İtirazen şikayet başvuruları” başlıklı 14’üncü maddesinde “(1) İdareye yapılan şikayet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikayet ya da itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.
(2) Aynı kişi tarafından idareye yapılan ve ilk başvuru ile aynı mahiyette olan daha sonraki şikayet başvurularına idarece verilen cevaplar başvuru süresini yeniden başlatmaz.
(3) Şikayet başvurusu üzerine idarece alınan kararla bir hak kaybına veya zarara uğradığını ya da zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia edenler bu hususa ilişkin başvuruyu itirazen şikayet başvurusu olarak doğrudan Kuruma yaparlar.” hükmü bulunmaktadır.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden idare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvurularının idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı olarak inceleneceği, ihale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek bir hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde bütün tekliflerin reddedilerek ihalenin iptaline karar verilebileceği ve bu durumda idarenin herhangi bir yükümlülük altına girmeyeceği, ihaleyi yapan idarelere ihaleyi iptal etme konusunda takdir yetkisi tanınmış olduğu anlaşılmakla birlikte, bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda usule ve amaca uygun olarak kullanılmasının gerektiği, ayrıca idarenin isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildireceği, şikayet ya da itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabileceği anlaşılmaktadır.
Bu çerçevede başvuru sahibi olan Beydağ Temizlik ve İlaçlama Hiz. Tic. Ltd. Şti. tarafından idarece kendilerine 27.08.2019 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen “İhale İptal Bildirimi” konulu yazıda 22.08.2019 tarihinde ve saat 15.00’da yapılan “Şehir İçi Toplu Taşıma Hizmeti” alımı ihalesinin “Teknik Şartname ve ihale süresinde değişiklik yapılması” nedeni ile ihale yetkilisince iptal edildiğinin ifade edilmesi üzerine Kuruma 02.09.2019 tarihinde itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuru sahibince yapılan 02.09.2019 tarihli şikayet dilekçesinde ihalenin iptal gerekçelerinin açıkça belirtilmediği ve bu durumun kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu iddiasına yer verildiği görülmüştür.
4734 sayılı Kanun’un yukarıda belirtilen hükümleri gereğince isteklilerin tekliflerinin değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinin ihale komisyonunun yetki ve sorumluluğunda olduğu, ihale komisyonunun gerekçeli kararının belirlenmesinden sonra ihale yetkilisinin karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylamak veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal etmek yetkisine sahip bulunduğu, öte yandan ihale komisyonu kararı onaylandıktan sonra ihale yetkilisinin ihalenin iptaline karar verebileceği, bununla birlikte söz konusu yetki sınırsız olmadığından anılan Kanun’da yer verilen temel ilkelerin gözetilmesi suretiyle karar alınması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
İhale komisyonu kararında ihalenin başvuru sahibi olan Beydağ Tem. ve İlaç. Hizm. Tic. Ltd. Şti. üzerine bırakıldığı, ancak ihale yetkisi tarafından “Teknik Şartname ve ihale süresinde değişiklik yapılması” gerekçesine dayandırılmak suretiyle ihalenin iptal edildiği, buna karşılık Teknik Şartname’de yapılacak değişikliklerin ve ihale süresindeki düzenlemenin neler olduğu hususunun belirtilmediği anlaşılmıştır.
İhale işlem dosyası içerisinde yer verilen ve ihale yetkilisince düzenlenen ihalenin iptal gerekçesi raporunda iptali sebebinin “ 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir.” hükmü ve Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında ise “İdareler bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde, saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü gereğince verilen teklifin yaklaşık maliyete kıyasla arasındaki farkın çok az olması, ihaleye tek teklif verilmesi nedeni ile rekabetin oluşmaması, yapılan ihalelerde Teknik Şartname’de ve Sözleşme süresinde değişiklik yapılması düşünüldüğünden ihalenin iptal edilmesi uygun görülmüştür.” şeklinde ifade edildiği görülmüştür.
Bu itibarla Teknik Şartname ve ihale süresinde yapılacak değişikliklerin neler olduğu hususu somut olarak ortaya konulmamakla birlikte verilen teklif ile idarece belirlenen yaklaşık maliyet arasındaki farkın çok az olması ve sadece 1 istekli tarafından teklif verilmesi sebebiyle rekabet ortamının sağlanamamış olmasının ihalenin iptaline gerekçe olarak gösterildiği, buradan hareketle başvuruya konu ihalede 21 adet doküman satın alınmasına/indirilmesine rağmen başvuru sahibine ait teklifin ihaledeki tek teklif olması ve teklif fiyatının yaklaşık maliyete çok yakın olması hususu da dikkate alındığında, anılan Kanun’un 5’inci maddesinde belirtilen “Temel İlkeler” doğrultusunda idari işlemin yerinde olduğu ve idarece tesis edilen ihalenin iptali işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oyçokluğu ile karar verildi.
|
