Bakanlığın İl Müdürlüklerinde İthal Araçlar Kiralanması
Bakanlığa bağlı bazı İl Müdürlükleri (Ağrı, Çanakkale, Çorum, Diyarbakır, Konya, Mardin, Muğla, Muş, Samsun, Trabzon) tarafından gerçekleştirilen araç kiralama ihalelerinde; 237 sayılı Taşıt Kanununa ekli 1 ve 2 sayılı cetvellerde yer almayan makamlar için silindir hacmi 1600 cc üzerinde ve/veya yerli muhteva oranı % 50 oranının altında kalan yabancı menşeli binek araç kiralandığı, bazılarında ise kiralamanın ticari araç olarak yapıldığı ancak ticari araç yerine ithal binek araçlar alındığı tespit edilmiştir.
237 sayılı Taşıt Kanununun 7. Maddesi gereğince kamuda kullanılacak araçların; lüks ve gösterişten uzak olması, memleket yollarına uygun olması, ekonomik ve ucuz olması gerekir.
Bununla beraber 10.6.2014 tarih ve 29026 sayılı Resmi Gazete ile 2014/6425 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren 237 Sayılı Taşıt Kanunu Kapsamında Edinilecek Taşıtların Menşei, Silindir Hacimleri ve Diğer Niteliklerinin Belirlenmesine Dair Kararın “Taşıtların Nitelikleri” başlıklı 1’inci maddesi 1’inci fıkrasında 237 Taşıt Kanununa ekli 1 ve 2 sayılı cetveldeki makamlar dışında yabancı menşeli binek veya station-wagon araç edinilemeyeceği; 2. Fıkrası uyarınca silindir hacmi 1600 cc’yi geçemeyeceği; 3’üncü fıkrasında yerli muhteva oranı % 50’nin altında kalan taşıtlar yabancı menşeli sayılacağı hüküm altına alınmıştır.
Adı geçen 2014/6425 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Kararın 1 inci maddesinde aynen; “(1) 5/1/1961 tarihli ve 237 sayılı Taşıt Kanununa ekli (1) sayılı Cetvelde ve son iki sırasında belirtilenler hariç olmak üzere (2) sayılı Cetvelde yer alan makamlar ile güvenlik önlemli (zırhlı) araçlar, koruma altına alınanlarla ilgili yönetmelik hükümlerine göre tahsis olunanlar ve idarelerin yurt dışı teşkilatları için yabancı menşeli binek veya station-wagon cinsi taşıt edinilebilir. Bunların dışında hibe dâhil her ne suretle olursa olsun yabancı menşeli binek veya station-wagon cinsi taşıt edinilemez
(2)Birinci fıkra kapsamındaki makam ve hizmetler hariç olmak üzere, edinilecek binek veya station-wagon cinsi taşıtların silindir hacimleri 1.600 cc’yi geçemez. (3)Yerli muhteva oranı % 50’nin altında kalan taşıtlar yabancı menşeli sayılır. (4)Binek ve station-wagon dışındaki taşıtlar hakkında yukarıdaki sınırlamalar uygulanmaz.” Denilmiştir.
Sonuç olarak 1600 cc üzeri ve/veya yabancı menşeli araçların kasko değeri yüksek olduğundan kira bedeli de yüksek olmakta; bütçeden daha fazla kamu kaynağı kullanılmasına neden olunmaktadır. Bununla beraber yabancı menşeli araç kullanımının yaygınlaşması, bu araçların daha fazla sayıda ithal edilmesine neden olduğundan ülkemizin cari açığını olumsuz etkileyecektir. Oysa mevzuatın belirlediği sınırlar çerçevesinde kamuda yerli araç kullanımı arttığında, bu durumdan sanayi üretimi, istihdam seviyesi ve ülkemizin milli geliri pozitif etkilenecektir.
Öte yandan binek ve station-wagon tipi hizmet aracı kiralama ihalelerine ait ihale dokümanlarına; “10.6.2014 tarih ve 29026 sayılı Resmi Gazete ile 2014/6425 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren Esas ve Usullere uygun olarak yerli muhteva oranı % 50 ve üzerinde olan motor gücü 1600 cc ve altındaki taşıtlar sunulacaktır.” şeklinde düzenleme yapılması gerektiği değerlendirilmiştir.
Kamu idaresi cevabında; Kamu İdaresi cevabında: “237 sayılı Taşıt Kanununa ve 10.06.2014 tarih ve 29026 sayılı Resmi Gazete ile 2014/6425 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren 237 Sayılı Taşıt Kanunu Kapsamında Edinilecek Taşıtların Menşei, Silindir Hacimleri ve Diğer Niteliklerinin Belirlenmesine Dair Kararın uygulanmasına ilişkin merkez ve taşra teşkilatına yazı yazılmıştır.” Denilmektedir.
Sonuç olarak, Kamu idaresi cevabında bu konuda merkez ve taşra teşkilatının uyarıldığı ifade edilerek bulgumuzdaki hususlar kabul edilmiştir.
