KONUYA İLİŞKİN KİK KARARINDA;
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8’inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.” açıklaması,
İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Teklif edilen toplam fiyat üzerinden alınacak %05,69 (bindebeşvirgülaltmışdokuz) İhale Kararına ait Damga Vergisi, % 09,48 (bindedokuzvirgülkırksekiz) Sözleşme Damga Vergisi ve teknik şartnamede belirtilen giderler teklif edilecek fiyata dahildir
25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1.
Teknik şartnamede belirtilen tüm giderler teklif fiyata dahildir.
25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.
25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.
33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;
a) Verilen hizmetin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır. ” düzenlemesi yer almaktadır.
Şikayete konu ihalenin 07.08.2019 tarihinde gerçekleştirildiği, 02.09.2019 tarihinde alınan ihale komisyonu kararına göre ihaleye 7 isteklinin teklif verdiği, Gazioğlu Nakliyat İnşaat Temizlik Gıda Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi – Vedat Çelik İş Ortaklığı, Mar-Kur Turizm Otomotiv Nakliye İnşaat Özel Sağlık Temizlik ve Personel Hizmetleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve Uzman Personel Destek Hizmetleri Ticaret Limited Şirketine ait tekliflerin sınır değerin altında olduğu gerekçesiyle anılan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, 20.08.2019 tarihinde isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında “İhale komisyonu;
a) Verilen hizmetin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,
Ayrıca, talep edilen hizmet için teknik şartnamede belirtilen hususlar dikkate alınarak;
1-Araç model yıllarının, teknik özelliklerinin iklim şartlarının göz önünde bulundurularak yeterlilik sağlayabilecek durumda veya ne düzeyde olduğunun açıklanması
2-Teklife dahil olan araçların km bakım, araçların rutin bakım onarım giderleri, lastik değişim giderleri amortisman ,motorlu taşıt vergi, araç muayene giderleri, zorunlu trafik sigorta giderleri, trafik ile ilgili vb bütün gider kalemleri
3-Şoför personelin müdürlük bünyesinde çalışan diğer personellerinin de kullandığı aynı tip kıyafet maliyeti
4-Şoför personelinin maliyeti teknik şartnamede belirtilen ana girdi maliyetlerinin tesviken 3. Kişilerden alınan fiyat teklifleri , Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan edilen Fiyatları , vb. hususlarda belge dayalı açıklamalarınızı 26/08/2019 günü saat 17:00’ ye kadar Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığına Bağlı İhale Şube Müdürlüğüne ulaştırmanız ve 0 224 716 12 06 no’lu faks’a göndermeniz tebliğ olunur.” ifadelerine yer verildiği, 2 isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması sunan ve idarece aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Uzman Personel Destek Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi isteklinin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.
İdareler tarafından ihalede sınır değerin altında kalan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilip aşırı düşük teklif açıklamaları değerlendirildikten sonra ihalenin sonuçlandırılacağına ilişkin düzenleme yapılması halinde, aşırı düşük teklif sorgulama yazısında Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1’inci maddesi uyarınca teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirlenerek söz konusu teklif bileşenlerine ilişkin olarak ayrıntılı açıklama istemeleri ve belirlenen önemli teklif bileşenlerinin bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde olması gerekmektedir.
İdarece ihalede sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama yazısında yer alan “…1-Araç model yıllarının, teknik özelliklerinin iklim şartlarının göz önünde bulundurularak yeterlilik sağlayabilecek durumda veya ne düzeyde olduğunun açıklanması…” ifadeleri incelendiğinde, önemli teklif bileşenlerine ilişkin açık bir belirleme yapılmadığı, araçların açıklanmasının istenip istenmediği ve araçların hangi teknik özelliklerinin açıklanmasının istendiğinin açık ve net olmadığı, ayrıca başvuru sahibi istekli tarafından “teklif bileşenleri detaylı şekilde açıklanmadığı için anılan isteklinin belirlediği bileşenler üzerinden açıklama yapıldığı” iddiasında bulunulduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde ihale konusu işin niteliği dikkate alınarak genel nitelikte olmayan sadece önemli teklif bileşenlerinin tereddüde mahal vermeyecek şekilde net olarak belirlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan tespitler ve aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde, idarece aşırı düşük teklif açıklaması istemine ilişkin yazıda önemli teklif bileşenlerinin tereddüde mahal vermeyecek şekilde net olarak belirlenmediği anlaşıldığından aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuatta yer verilen usule uygun yapılmadığı ve idarece aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında önemli teklif bileşenleri açık ve net olarak belirtilmek suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
