KİK KARARINA KONU OLAYDA;
1) İhale dokümanında yer alan bazı hususların tekliflerin hazırlanmasına engel nitelikte olduğu, tekliflerin daha doğru ve sağlıklı bir şekilde hazırlanabilmesi için İdari Şartname’nin 12‘nci maddesine göre işin yapılacağı yerleri görmelerinin gerekli olduğu, işin yapılacağı yerin görülmeden ihaleye teklif vermek üzere hazırlık yapılamayacağı, maliyet oluşturabilecek hususların bir hayli fazla olduğu, bu bakımdan Teknik Şartname’de listelenen 14 adet okulun ziyaret edilerek tekliflerinin hazırlanması gerektiği, bunun için bahsi geçen okullardaki görevlilerin firma personeline iş yeri keşfi için müsaade etmediği bu itibarla idareye bir dilekçe ile başvurdukları İdari Şartname’nin 12’nci maddesine göre kendilerine gerekli izin verilmesini talep ettikleri ancak idarenin cevabının kendilerine ihale tarihi olan 11.09.2019 tarihinde ihale saatinden 44 dakika önce saat 08:16 da tebliğ edildiği, idarenin bu işleminin 4734 sayılı Kanun’un Temel İlkelerine aykırı olduğu 44 dakika içerisinde 14 farklı okulu ziyaret ederek teklif hazırlamalarının imkânsız olduğu, idarece tesis edilen işlemini yerinde olmadığı ve ihaleye katılımlarının engellendiği,
İhale konusu yemek dağıtım hizmeti ile doğrudan ilgili olmasa da, Teknik Şartname’de yer alan ihale konusu işin gerçekleştirilmesi sırasında aranacak bazı hususların maliyet getirici nitelikte olduğu, Teknik Şartname’nin 19, 20, 21, 35, 55, 72 ve 113’üncü maddeleri ile Sözleşme Tasarısının 21’inci maddesinde yer alan düzenlemenin maliyet içeren unsurlara sahip olduğu, işin yapılacağı yerin görülmeden bu maliyetlerin hesaplamasının yapılamayacağı, tekliflerin hazırlanabilmesi için ihale konusu işin yapılacağı okulların görülmesinin zorunlu olduğu aksi takdirde tekliflerin sağlıklı hazırlanmasının engellenmiş olacağı,
iddia olunmuştur.
KİK KARARINDA;
1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
Başvuru sahibi Teknik Şartname’nin 19, 20, 21, 35, 55, 72 ve 113’üncü maddelerinde ve Sözleşme tasarısının 21’inci maddesinde yer alan düzenlemelere göre tekliflerin daha doğru ve sağlıklı bir şekilde hazırlanabilmesi için, İdari Şartname’nin 12‘nci maddesi kapsamında iş yerinin görülmesi gerektiğini, ancak idarece işyerinin görülmesine makul zamanda izin verilmediği ve kendileri açısından teklif hazırlanmasının imkansız hale geldiğini iddia etmektedir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İşyerinin görülmesine ilişkin düzenleme” başlıklı 15.6’ncı maddesinde “İhalelere ilişkin olarak Kuruma yapılan itirazen şikâyet başvurularından, bazı ihalelerde idareden alınacak işyeri görme belgesinin teklif veya başvuru kapsamında sunulmasının istendiği görülmüştür. Bilindiği gibi, ihaleye katılım için aday veya isteklilerce verilmesi gereken belgeler ilgili İhale Uygulama Yönetmeliklerinde düzenlenmiştir. Bu belgeler arasında işyeri görme belgesi bulunmamaktadır. Ayrıca, tip idari şartnamelerin “İşin Yapılacağı Yerin Görülmesi” başlıklı maddesindeki düzenlemeler, işyerinin görülmesi, teklif hazırlamak ve taahhüde girmek için gerekli olabilecek tüm bilgileri temin sorumluluğunun isteklide olduğunu, işyerinin görülmesine ilişkin olarak istekli veya temsilcilerinden gelen taleplerin idarelerce karşılanmasının zorunlu olduğunu belirtmektedir. Bu nedenle, idarelerce anılan hükme uygun hareket edilmesi ve idari şartnamelerde, işyeri görme belgesi alma zorunluluğuna ilişkin düzenlemelere yer verilmemesi gerekmektedir.” açıklaması,
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;
a) Adı: Tekkeköy İlçe MEM Bağlı 14 Taşıma Merkezli Temel Eğitim Okuluna (İlkokul / Ortaokul) 2019-2020 Eğitim Öğretim yılı Taşıma Kapsamına Alınan 1113 Öğrenciye 180 İş Günü Sıcak Sulu Öğle Yemeği Yapımı Dağıtımı ve Sonrası İşleri Hizmeti Alımı
b) Miktarı ve türü:
2019-2020 Eğitim – Öğretim yılında Tekkeköy ilçesinde taşımalı eğitim kapsamında bulunan 1113 İlkokul – Ortaokul öğrencilerine 180 gün süreyle 200 340 öğün malzemeli sıcak öğle yemeği hazırlanması, dağıtımı, sunumu ve sonrası hizmetleri işi
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
c) Yapılacağı yer: Teknik şartnamede belirtilen 14 taşıma merkezli temel eğitim okulları
ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,
İdari Şartname’nin 12’nci maddesinde “İşin yapılacağı yerin görülmesi” başlıklı 12’nci maddesinde “12.1. İşin yapılacağı yeri ve çevresini gezmek, inceleme yapmak, teklifini hazırlamak ve taahhüde girmek için gerekli olabilecek tüm bilgileri temin etmek isteklinin sorumluluğundadır. İşyeri ve çevresinin görülmesiyle ilgili bütün masraflar istekliye aittir.
12.2. İstekli, işin yapılacağı yeri ve çevresini gezmekle; işyerinin şekline ve mahiyetine, iklim şartlarına, işinin gerçekleştirilebilmesi için yapılması gerekli çalışmaların ve kullanılacak malzemelerin miktar ve türü ile işyerine ulaşım ve şantiye kurmak için gerekli hususlarda maliyet ve zaman bakımından bilgi edinmiş; teklifini etkileyebilecek riskler, olağanüstü durumlar ve benzeri diğer unsurlara ilişkin gerekli her türlü bilgiyi almış sayılır.
12.3. İstekli veya temsilcilerinin işin yapılacağı yeri görmek istemesi halinde, işin gerçekleştirileceği binaya ve/veya araziye girilmesi için gerekli izinler İdare tarafından verilecektir.
12.4. Tekliflerin değerlendirilmesinde, isteklinin işin yapılacağı yeri incelediği ve teklifini buna göre hazırladığı kabul edilir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Teknik Şartname’de “…
Madde 19- Taşıma Merkezi Okulların yemek dağıtımı yapılan yemekhanelerin temizliği yüklenici firma tarafından yapılacaktır. Yemekhane temizliği okul idaresinin hatırlatma/uyarısına gerek olmaksızın her gün yüklenici tarafından yapılacak ve hafta da bir gün Cuma günleri yemek servisinden sonra arınık (dezenfekte) edilecektir. İhtiyaç duyulduğunda arınık etmek için Cuma günü beklenilmeyecektir. Ayrıca her hafta Cuma günü bu bölümlerin (fayans, dolap, evye, masa, sıra, sandalye vb.) genel temizliği yapılacaktır.
Madde 20- Yemekhanelerde ( Yemek dağıtım birimlerinde ) çöp ve temizlik kovaları yüklenici firma tarafından temin edilip bulundurulacaktır.
Madde 21- Bulaşık ve her türlü temizlikte kullanılacak malzemeler sağlık kurallarına uygun özellikte olacak ve bu malzemeler TS-ISO 9001 belgesine sahip firma ürünlerinden seçilecektir.
…
Madde 35- Yüklenici Firma yapacağı hizmetlerle ilgili olarak; çalıştıracağı personel hakkında mesleki vecibelerle ilgili, mevcut yasa, yönetmelik, tüzük, genelge ve diğer mevzuat hükümlerini, Sözleşmenin imzalandığı tarihten sonra yürürlüğe konacak olan yeni mevzuata da uygun olarak; işçi sağlığı, iş güvenliği ve sosyal güvenlik önlemlerinin sosyal güvenlik mevzuatına uygun alınmasında tek başına sorumlu olacaktır. İdare bu konularda bilgi ve belge istemeye yetkili olup, Yüklenici firma okul müdürlüklerinin konu ile ilgili istediği tüm bilgi ve belgeleri süresinde teslim edecektir.
…
Madde 55- Firma tarafından, rutin olarak haşere mücadelesi için gıda sektörüne uygun öldürücü ilaçlar kullanarak okul açık olduğu sezon boyunca 1. dönem ve 2 dönem olmak üzere 1 (bir)er kez ilaçlanacaktır ( Okul İdarelerinin planlamalarına ve yazılı olarak yükleniciye tebliğine göre ) yemekhaneler tatil günlerinde ( Cuma okul tatilinden sonra –cumartesi – Pazar ) ilaçlanacak, İlaçlama sonunda gerekli temizlik yapılarak sağlıklı kullanım şartları oluşturularak hizmet yürütülecektir. İlaçlamadan dolayı doğabilecek zehirlenme vs. durumlardan yüklenici firma sorumlu olacaktır. İlaçlamadan doğacak zehirlenmeler ve her türlü olumsuzluklarda oluşacak kişilerin sağlık masrafları ve işgücü kayıplarının, okula ve/veya idareye açılacak davalarda her türlü gider, oluşacak maddi ve manevi tazminat yüklenici firma tarafından karşılanacaktır.
…
Madde 72- Yemeklerin öğrenciye servisi firmaya aittir. Servis ile ilgili masa sandalye ve diğer yemekhane düzeninin kurulması ile ilgili eşyaların okul yemekhanesine yerleştirilmesi kullanımı, iş bitinde alımı ile ilgili sorumluluk yüklenici firmaya aittir.
…
Madde 113- Yemekhanelerde ( Yemek dağıtım birimlerinde ) öğrencilerin el yıkama lavabosu bulunması halinde yüklenici sıvı sabun bulunduracaktır. Bunu yüklenici firmanın temin etmemesi halinde her bir gün için 50,00 TL ceza uygulanacaktır” düzenlemeleri yer almaktadır.
Başvuru sahibi Teknik Şartname’de yer alan; fayans, dolap, evye, masa, sıra, sandalye günlük ve haftalık temizliği, çöp ve temizlik kovalarının temin edilip yemekhanelerde bulundurulması, yemekhanelerin gıda sektörüne uygun ilaçlar ile haşere ilaçlamasının yapılması, servis ile ilgili masa sandalye ve diğer yemekhane düzeninin kurulması ile ilgili eşyaların okul yemekhanesine yerleştirilmesi, yemekhanelerde ve yemek dağıtım birimlerinde öğrencilerin el yıkama lavabosu bulunması halinde sıvı sabun bulundurulması, vb. bazı hususların maliyet hesabında önemli olduğunu ve sağlıklı bir şekilde maliyet hesabı yapılabilmesi için iş yerinin görülmesi gerektiğini iddia etmektedir.
Yine, başvuru sahibinin ihale dokümanının 05.09.2019 tarihinde indirdiği, 05.09.2019 ve 11.09.2019 tarihlerinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, idarenin 11.09.2019 tarihinde ve 17.09.2019 tarihinde EKAP üzerinden istekliye gönderilen cevap yazılarında başvuru sahibinin işin yapılacağı yerleri görmesinde bir sakınca bulunmadığı, ayrıca iş yeri görülmesi talebiyle idareye daha önce herhangi bir başvuruda da bulunulmadığı hususlarının belirtildiği görülmüştür.
Buna göre başvuru sahibinin ihale dokümanını indirdiği gün, ihale dokümanında yer alan hususlara yönelik idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, bu başvuruda iş yerinin kendisine gösterilmesi gerektiğini de iddia konusu ettiği, işyerinin kendine gösterilmesine ilişkin bir taleple ayrıca idareye başvuruda bulunmadığı anlaşılmıştır. İdari Şartname’nin 12’nci maddesi gereği idarenin zaten işin yapılacağı yeri gösterme zorunluluğu bulunduğu, idarenin cevabında da bu hususun belirtildiği göz önüne alındığında, itirazen şikâyet dilekçesinde iddia edildiği üzere işin yapılacağı yerlerin görülmesinin idare personeli tarafından engellendiğine dair bir tespitin yapılmasının mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. Buna göre idarenin bir işlemi ya da eylemi sonucu iş yerinin görülmesinin kasıtlı olarak engellendiğine dair bir tespit yok iken, anılan hususun şikâyet başvurusu konusu edilmesi yerine; isteklilerin tekliflerini hazırlarken işin yapılacağı yeri görmek istemeleri halinde idarece yerine getirilmesinin zorunlu olduğu idari şartnamede açıkça belirtilen bu hususa yönelik taleplerini idareye iletmelerinin gerektiği anlaşılmıştır.
Öte yandan, teklif vermeye hazırlanan istekli olabileceklerin iş yerini görmek istemeleri halinde bu taleplerini teklif hazırlama süreleri ve idarelerin cevap sürelerini de göz önünde bulundurularak makul bir süre içerisine idareye yapmaları gerektiği, mevzuatta yer alan hükümler gereği bu taleplerin idarelerce karşılanmasının zaten zorunlu olduğu, salt iş yeri görme talebinin ihale süreci işlemlerine yönelik olmadığı, bu talebin teklif vermeye hazırlanan istekli olabilecekler tarafından yapıldığı, idarece tesis edilen bir işlem olmadığı; bu itibarla anılan talebin itirazen şikâyet konusu edilmek yerine idareye yapılacak ayrı bir başvuruda belirtilmesi gerektiği, zira şikâyet mekanizmasının ihale sürecinde idarece tesisi edilen işlem ve eylemlere yönelik olarak ilgililer tarafından işletilebileceği, idarenin yapılan şikayetleri inceleme ve cevap verme süreleri ve on günlük süre içerisinde cevap vermeme durumu da göz önünde bulundurulduğunda, işyeri görme talebinin şikayet başvurusu içerisinde yapılması durumunda işyerinin görülmesi için gerekli makul sürenin kaçırabileceği, bu şeklide yapılan başvurularda sorumluluğun başvuranda olacağı sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, mevzuatta açıkça ve idarenin istekliye gönderilen cevap yazılarında belirtildiği üzere başvuru sahibinin işin yapılacağı yerleri görmesinde bir sakınca bulunmadığı, ancak iş yeri görülmesi talebiyle idareye daha önce herhangi bir başvuruda bulunulmadan şikâyet başvurusunda bulunulduğu, bu durumda idarece iş yerinin görülmesinin engellendiğinden bahsedilemeyeceği anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
