Yerli malı belgesinin yeterlik kriteri olarak belirlenmesi hakkında.
Karar: Ankara Bölge İdare Mahkemesinin 07.01.2009 tarih ve Y.D. İtiraz No:2009/19 sayılı kararı.
Özet: Milli Savunma Bakanlığı Bursa İç Tedarik Bölge Başkanlığı’nca 22.07.2008 tarihinde Açık İhale Usulü ile yapılan “Yanması Geciktirilmiş Kumaş” ihalesine ilişkin olarak Öztek Tekstil A.Ş. vekili Av. Mahmut Kaçmaz tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine, Kamu İhale Kurulunun 09.09.2008 tarih ve 2008/UM.II-3741 sayılı kararıyla, “Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikteki işlemler olduğu tespit edildiğinden, Öztek Tekstil Terbiye Tesisleri San. ve Tic. A.Ş.’ne ait teklifin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle; 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi gereğince düzeltici işlem tesis edilmesine,” karar verilmiştir.
09.09.2008 tarih ve 2008/UM.II-3741 sayılı Kurul Kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle Akın Tekstil A.Ş. vekili Av. Özge Akbaş tarafından Ankara 4 üncü İdare Mahkemesinin E:2008/1864 sayılı dosyasında açılan davada, anılan Mahkemenin 24.12.2008 tarih ve E:2008/1864 sayılı kararıyla yürütmenin durdurulması isteminin reddine karar verildiği, ancak davacı tarafından karara yapılan itiraz sonucunda Ankara Bölge İdare Mahkemesinin 07.01.2009 tarih ve Y.D. İtiraz No:2009/19 sayılı kararıyla Ankara 4 üncü İdare Mahkemesinin 24.12.2008 tarih ve E:2008/1864 sayılı kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin yürütülmesinin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Ankara Bölge İdare Mahkemesinin 07.01.2009 tarih ve Y.D. İtiraz No:2009/19 sayılı kararında; “4737 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun ihaleye Katılımda Yeterlik Kurallarını belirleyen 10. maddesinde; ihaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak istenilecek bilgi ve belgeler sayılmak suretiyle belirlenmiş; maddenin birinci fıkrasının b/3. alt bendinde mesleki ve teknik yeterliliğin belirlenebilmesi için isteklinin üretim, ve/veya imalat kapasitesine yönelik belgelerin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı ve ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliliğe ilişkin ilan veya davet belgelerinde bu belgelerin belirtileceği öngörülmüş, aynı maddenin dördüncü fıkrasında da hangi durumdaki isteklilerin ihale dışı bırakılacağı düzenlenmiş bu fıkranın (h) alt bendinde; bu maddede belirtilen bilgi ve belgeleri vermeyen veya yanıltıcı bilgi ve/veya sahte belge verdiği tespit edilenler sayılmış aynı yasanın 63. maddesinde ise; yerli malı olarak belirlenen malları teklif eden yerli istekliler lehine %15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanması hususlarında idarelerce ihale dokümanına hükümler konulabileceği hükme bağlanmıştır. Dava konusu olayda; Milli Savunma Bakanlığı Bursa İç Tedarik Bölge Başkanlığınca 22.07.2008 tarihinde Açık İhale Usulü ile yapılan ve davacı şirket üzerinde kalan “Yanması Geciktirilmiş Kumaş” ihalesinde sunmuş olduğu yerli malı belgesinde yer alan üretimin ana ürün olan yanması geciktirilmiş kumaş üretimini içermemesi üretimin sadece boyama olması nedeniyle ihaleyi gerçekleştiren idarece teklifi değerlendirme dışı bırakılan Öztek A.Ş. tarafından yapılan; itirazen şikayet başvurusu üzerine; davalı Kamu İhale Kurumu tarafından; teklif edilen malın yerli malı olduğunu tevsik eden bir belge olan yerli malı belgesinin ekonomik ve mali yeterlilik ile mesleki ve teknik yeterlilik belirlenmesine ilişkin belgeler arasında sayılmamış olduğu, dolayısıyla da ihaleye katılımda yeterlilik kriteri olarak belirlenmemiş bir belgenin ihale sırasında sunulmaması veya sunulduğu halde uygun bulunmaması durumunda ihale dışı bırakılmayı gerektiren bir gerekçe olarak değerlendirilmesinin mümkün bulunmadığı, ancak yerli malı belgesinde yer alan üretim konusunun ihale konusu işe uygun olmadığının tartışmasız olduğu, bu durumda, yerli malı belgesi uygun bulunmayan söz konusu şirkete ait teklifin idarece değerlendirme dışı bırakılmaması ve şirketin yerli malına tanınacak fiyat avantajından yararlandırılmayarak teklif fiyatının yerli malına uygulanacak fiyat avantajı oranı kadar arttırılması suretiyle teklifinin değerlendirmeye alınması gerektiği gerekçesiyle düzeltici işlem tesis edilmesi yönünde 09.09.2008 tarih ve 2008/UM.II-3741 sayılı kararın alınması üzerine huzurdaki davanın açıldığı görülmektedir. Dava dosyasındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden; uyuşmazlık konusu ihaleye ait idari şartnamenin; “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin aranacak belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.3. maddesinin altında yer alan 7.3.2. maddesinde; yerli malını teklif eden isteklilerin ihale konusu işe ait Yerli Malı Belgesini teklif ile birlikte ihale komisyonuna sunmaları ve 7.3.3. maddesinde; İhaleye yetkili temsilci olarak katılacak isteklilerin temsilcisi olduğu firmanın belgelerini kullanmaya ve ürününü satmaya yetkili olduğunu gösteren yetki belgesinin aslını veya noter onaylı örneğini ihale komisyonuna sunmaları gerektiği öngörülmüş ihale ilanının “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 4.3. maddesinin altında yer alan 4.3.1. üretim imalat kapasitesi araştırma geliştirme faaliyetlerini belirlemeye yönelik belgeler alt başlığı altında 1. ve 2. alt maddelerde idari şartnamenin yukarıda yer alan kurallarına paralel kuralların yer aldığı ayrıca idari şartnamenin 36.7. maddesinde ve ihale ilanının 6. maddesinde yerli malı teklif eden yerli istekliler lehine %5 oranında fiyat avantajı uygulanacağının öngörüldüğü, itirazen şikayet başvurusunda bulunan Öztek A.Ş.’nin sunmuş olduğu yerli malı belgesinin ihalenin konusunu oluşturan yanması geciktirilmiş kumaş üretimini kapsamadığının davanın taraflarınca da kabul edildiği ve bu konuda bir ihtilaf bulunmadığı, yerli malı belgesinin ve içeriğinin doğrudan üretimle ilgili ve aynı zamanda üretim kapasitesinin muhteviyatını açıklayıcı olduğu; nitekim, dava konusu Kamu İhale Kurulu kararında da; Öztek A.Ş.’nin yerli malı belgesi kapsamının değerlendirilmesinde kapasite raporu da dayanak alınmak suretiyle yorum yapıldığı, bu durumda; yerli malı belgesi ve içeriğinin 4734 sayılı Yasanın İhaleye Katılımda Yeterlik kurallarının belirlendiği 10. maddesinin birinci fıkrasının b/3 alt bendinde mesleki ve teknik yeterliliğin belirlenmesi için aranılan üretim ve/veya imalat kapasitesini belirlemeye yönelik belgeler kapsamında ve ihaleye sunulan bir yerli malı belgesinin ihale konusu ile uyumlu olmaması halinde de bu belgenin aynı yasa maddesinin dördüncü fıkrasının h) alt bendi kapsamında o ihale için yanıltıcı bilgi kapsamında olması karşısında; sunmuş olduğu yerli malı belgesi ihale konusu işe uygun olmadığı halde bu belgeyle ihaleye katılarak sağlanan fiyat avantajından da yararlanmak isteyen Öztek A.Ş.’nin ihale dışı bırakılmasında 4734 sayılı Yasanın 10. maddesine aykırılık bulunmadığından, bu şirketin de; dava konusu ihale de değerlendirmeye alınmasına imkân verecek şekilde düzeltici işlem tesis edilmesine yönelik dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir. Öte taraftan; yerli malı belgesinin ihale konusu işi kapsamadığı tespit edilen ve ihale konusu malın üreticisi olan herhangi bir yabancı firmanın temsilcisi olduğunu, belgelerini kullanmaya ve ürününü satmaya yetkili olduğunu gösteren yetki belgesi de sunmayan Öztek A.Ş.’nin düzeltici işlemle değerlendirmeye dâhil edilmesi ihale dokümanında yer alan ve ilgililere duyurulan şartlar karşısında haksız rekabete ve ihale sonrası malların tesliminin güvence altına alınması amacıyla ihale dokümanına konulan kuralların ihlaline neden olacağı gibi yerli malı ile ihaleye giren isteklilerin yerli malı belgelerine konu edilen malların ihale konusu işle uyumlu olmaması halinde yerli malı için öngörülen fiyat avantajı uygulanmamak suretiyle ihaleye davam edebileceklerine ilişkin mevzuatta da herhangi bir düzenleme yer verilmemiştir. Açıklanan nedenlerle, itirazın kabulüne, Ankara 4. İdare Mahkemesi’nce verilen 24.12.2008 tarih ve E:2008-1864 sayılı kararın kaldırılmasına, hukuka aykırı olduğu ve uygulanması halinde davacının telafisi güç veya imkânsız zararına yol açacağı açık bulunan dava konusu işlemin yürütmesinin durdurulmasına” karar verilmiştir.
