Bazı İş Kalemlerinin Fiyatlarının Düşük Olduğu Gerekçesiyle Sınır Değerin Üzerindeki İstekliden Aşırı Düşük Teklif Açıklaması İstenebilir Mi?

Başvuruya ilişkin olarak 2014/498sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının giyim bedeli ile özel güvenlik mali sorumluluk sigortası maliyeti yönünden yeterli olmadığıiddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

İhale konusu hizmet alımında toplam 225 kişi personel çalıştırılacak olup; Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği dikkate alınarak 2 kişi güvenlik amirleri için yürürlülükteki Aylık Brüt Asgari ücretin %100 fazlası üzerinde ödeme; 223 özel güvenlik görevlisi için ise yürürlülükteki aylık brüt asgari ücrete göre ödeme yapılacaktır.Teklifler verilirken, 29.12.2012 Tarih ve 28512 Sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Asgari Ücret Komisyon Kararına göre 01.07.2013- 31.12.2013 Tarihleri arası için belirlenmiş olan aylık brüt asgari ücrete göre hesaplanacaktır. 2014 yılı aylık brüt asgari ücret  ise, Asgari Ücret Komisyonunun 2014 yılı için belirleyeceği Aylık Brüt Asgari Ücrete göre 07.05.2004 Tarih ve 25455 Sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 4734 Sayılı Kamu İhale Kanuna göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımı  Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esaslar Madde 8’e göre Asgari Ücret Farkından oluşan Fiyat Farkı göz önüne alınarak ücret belirlenecektir. 01.01.2014-31.12.2014 tarihleri arası 12 Ay içerisinde Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günlerini içeren  (Yılbaşı 1 gün,23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı -1 Gün, 1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü-1 Gün, 19 Mayıs Atatürk’ü Anma Gençlik ve Spor Bayram- 1 Gün, 30 Ağustos Zafer Bayramı – 1 Gün, Ramazan Bayramı -3,5 Gün (Arife dahil), 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı -1,5 Gün, Kurban Bayramı- 4,5 Gün (Arife dahil) olmak üzere toplam 14,5 günde 2 güvenlik amiri ve 132 özel güvenlik personeli olmak üzere toplam 134 kişi personel çalıştırılacaktır. Tüm çalışmalar puantajla belgelendirilecek ve puantajlara esas olmak üzere ödeme yapılır.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Aşağıda belirtilen giyecekler yüklenici tarafından temin edilecektir ve teklif edilen fiyata dahil olacaktır.

Birim Fiyata Esas Mal Kaleminin Adı Miktarı Birimi

Pantolon (Yazlık) 450 Adet

Pantolon (Kışlık) 450 Adet

Mont (Kışlık) 225 Adet

Kazak (V Yaka, Kışlık) 225 Adet

Gömlek (Yazlık Kısa Kollu) 450 Adet

Gömlek (Kışlık, Uzun Kollu) 450 Adet

Şapka (Kışlık) 225 Adet

Şapka (Yazlık) 225 Adet

Kravat (Ponje kumaş) 450 Adet

Ayakkabı (Yazlık ) 225 Çift

Bot 225 Çift

Çizme 35 Çift

Yağmurluk(Kapşonlu)50 Adet

…

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

%2” düzenlemesi,

İhale dokümanındaki birim fiyat teklif cetvelinde “

…” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2014; işi bitirme tarihi 31.12.2014…” düzenlemesi,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında “Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.” açıklaması yer almaktadır.

İhale dokümanının yukarıda anılan düzenlemeleri doğrultusunda ihale konusu işin 12 ay boyunca 223 adet özel güvenlik görevlisi ve 2 adet güvenlik amiri ile yürütüleceği, özel güvenlik görevlilerine brüt asgari ücretin, güvenlik amirlerine ise brüt asgari ücretin %100 fazlasının ödeneceği, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde özel güvenlik görevlilerin toplam 1914 gün, güvenlik amirlerinin ise 29 gün çalıştırılacağı, İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde belirtilen ihale konusu işte istihdam edilecek personele verilecek giysilerin yüklenici tarafından karşılanacağı, ihale konusu işe ilişkin özel güvenlik mali sorumluluk sigortasının yüklenici tarafından karşılanması gerektiği, ayrıca ihale konusu işe ilişkin kısa vadeli sigorta prim oranının %2 olduğu anlaşıldığından, giyim bedeli hariç asgari işçilik maliyeti ile bu maliyetin %3’ü oranındaki sözleşme ve genel giderlerin toplamının 3.595.626,24 TL, kâr hariç yaklaşık maliyetin 3.690.356,31 TL olduğu tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi ile Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59’uncu maddesi uyarınca teklifleri aşırı düşük bulunan isteklilerin teklifleri reddedilmeden önce, isteklilerden bu tekliflerin önemli bileşenlerine ilişkin belirli bir süre içinde aşırı düşük teklif açıklamalarını belgelere dayalı olarak sunmalarının ihale komisyonunca istenilmesi, daha sonra belgelere dayalı olarak sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının verilen hizmet yönteminin ekonomik olması, ihale konusu işte seçilen teknik çözümler ile işin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar ve teklif edilen işin özgünlüğü hususlarında değerlendirmesinin yapılması ve aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmayan veya aşırı düşük teklif açıklaması yeterli görülmeyen isteklilerin tekliflerinin reddedilmesi gerekmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

            Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır

…

79.4.2.23. Özel güvenlik hizmet alımlarında ihale konusu işe ilişkin her türlü güvenlik sistem ve cihazları ile ekipman, alet, edevat, kelepçe, cop, dedektör, telsiz, el feneri, düdük gibi makine ve ekipman maliyetlerinin tamamı, sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan amortisman olarak kabul edilecek ve aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyecektir.

 Özel güvenlik hizmet alım ihalelerinde aşırı düşük teklif sorgulamasında giyim bedeli ise önemli bir bileşen olarak görülecek ve isteklilerce giyim bedelini tevsik eden belgeler sunulacaktır. Giyeceklerin daha önce alındığı ve bunun için bir gider öngörülmediği gibi açıklamalar kabul edilmeyecektir.

Özel güvenlik hizmet alım ihalelerinde mali sorumluluk sigortası gideri aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilecek ve isteklilerce aşırı düşük teklif sorgulaması çerçevesinde sigorta acentelerinden alınarak sunulan poliçe, proforma fatura veya sözleşmelerin ekine sigorta acentelerince Özel Güvenlik Mali Sorumluluk Sigortası Tarife ve Talimatında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla özel güvenlik mali sorumluluk sigortası hizmetini geçekleştirebileceklerine ilişkin ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu teyitlerin yetkili kişilerin imzasını taşıması gerekecektir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlüklerinden alınmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınmasına gerek bulunmamaktadır.

Özel güvenlik hizmetinin kampüs gibi belirli bir alan içerisinde yerine getirilmesi ve güvenlik için bir araca gerek duyulması halinde, bu aracın akaryakıt ve diğer maliyetleri önemli teklif bileşeni olarak kabul edilmeyecektir…” açıklaması yer almaktadır.

İhale konusu işin personel çalıştırılması dayalı hizmet alımı olması nedeniyle, yukarıda anılan mevzuat hükümleri uyarınca kâr hariç yaklaşık maliyetin (3.690.356,31 TL) altında teklif veren isteklilerden tekliflerindeki önemli bileşenler olan giyime ve özel güvenlik mali sorumluluk sigortasına dair açıklama istenilmesi gerekmektedir. Ancak, idare tarafından kâr hariç yaklaşık maliyetin üzerinde teklif sunan I.M.C. Doğu Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi’nden özel güvenlik mali sorumluluk sigortası hakkında, kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif veren Ev-Men Özel Güvenlik Eğitim Hiz. Tic. Ltd. Şti., Baron Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. ve başvuru sahibi Hayber Güvenlik Ltd. Şti.nden giyim ve özel güvenlik mali sorumluluk sigortası hakkında, Zirve Güvenlik ve Koruma Hiz. Tic. San.  Ltd. Şti.nden giyim hakkında ve Bilge Koruma ve Özel Güvenlik Hizmetleri Tic. Ltd. Şti.nden ise özel güvenlik mali sorumluluk sigortası hakkında aşırı düşük teklif açıklaması talebinde bulunulduğu anlaşıldığından, idare tarafından kâr hariç yaklaşık maliyetin üzerinde teklif sunan I.M.C. Doğu Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi’nden aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmesi ile kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif veren diğer isteklilerden tekliflerindeki aynı önemli bileşenlere ait açıklama talep edilmemesinin yukarıda anılan mevzuat hükümlerine aykırı olduğu, bu nedenle idare tarafından kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif veren geçerli teklif sahibi isteklilerden aynı önemli teklif bileşenleri belirlenmek suretiyle (giyim ve özel güvenlik mali sorumluluk sigortası dahil) aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif veren geçerli teklif sahibi isteklilerden aynı önemli teklif bileşenleri üzerinden aşırı düşük teklif açıklaması talep edilerek, bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.