4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde  “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

…

İdare, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır.  Alınan karar, şikayetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz.

Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.

İdareye şikayet başvurusunda bulunulması halinde, başvuru üzerine alınan kararın son bildirim tarihini, süresi içerisinde bir karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden ve itirazen şikayet başvurusunda bulunulmadığı hususuna ilişkin sorgulama yapılmadan veya itirazen şikayet başvurusunda bulunulması halinde ise Kurum tarafından nihai karar verilmeden sözleşme imzalanamaz.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde de “İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir…

Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. ..” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular hakkında Yönetmelik’in “Şikayet başvurusu üzerine inceleme” başlıklı 10’uncu maddesinde “(1) İhalelere ilişkin olarak öncelikle ihaleyi yapan idareye şikayet başvurusunda bulunulur. Bu şikayet başvuruları, süresinde ve usulüne uygun sözleşme imzalanmadan önce yapılmış olması halinde idare tarafından incelenerek sonuçlandırılır.

(2) 8 inci maddede belirtilen ve dilekçe ile ekinde yer alması zorunlu olan bilgi ve belgeleri içermeyen şikayet başvurularında, söz konusu eksiklikler başvuru süresinin sonuna kadar başvuru sahibi tarafından giderilebilir. Eksikliklerin başvuru süresi içerisinde tamamlanmaması halinde idare tarafından başvurunun reddine karar verilir.

(3) İdare tarafından yapılan inceleme sonucunda on gün içerisinde 11 inci maddedeki kararlardan biri alınarak başvuru sonuçlandırılır. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır.

(4) İnceleme, ihale yetkilisince bizzat yapılabileceği gibi ihale yetkilisinin görevlendireceği bir veya birden fazla raportör tarafından da yapılabilir. Bu inceleme sonucunda, ihale yetkilisi tarafından gerekçeli bir karar alınır.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Alınacak kararlar” başlıklı 11’inci maddesinde “(1) Şikayet üzerine idare tarafından yapılan inceleme sonucunda gerekçeli olarak;

a) İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde ihalenin iptaline,

b) Düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda, düzeltici işlem belirlenmesine,

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşmenin imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde ihalenin iptalini veya düzeltici işlem belirlenmesini gerektirecek hukuka aykırılığın tespit edilememesi hallerinde başvurunun reddine,

karar verilir.” hükmü

Yine anılan Yönetmelik’in “Kararlarda bulunacak hususlar” başlıklı 12’nci maddesinde “(1) Şikayet başvurusu üzerine idare tarafından alınacak kararlarda aşağıdaki hususlar gösterilir:

a) İhalenin adı ve ihale kayıt numarası,

b) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin adı, soyadı veya unvanı ve adresi

c) Başvurunun idare kayıtlarına alındığı tarih ve sayı,

ç) Başvuru üzerine alınan diğer kararlar ve yapılan işlemlerin özeti,

d) İleri sürülen iddiaların, olayların ve hukuki dayanaklarının özeti,

e) İddiaların ve olayların değerlendirilmesi,

f) Kararın dayandığı hukuki sebepler ile gerekçeleri ve karar sonucu,

g) Şikayetin kısmen veya tamamen haklı bulunması halinde, yapılması gereken düzeltici işlemler,

ğ) Karar tarihi ile kararı alanların adı ve soyadı ile imzası.

h) Kararın tebliğ ediliş şekline göre; iadeli taahhütlü mektupla gönderilme, imza karşılığı elden teslim edilme, faksla gönderilme veya EKAP üzerinden^[1] gönderilme tarihi,

         ı) Karara karşı başvuru yapılabilecek itiraz mercii ve başvuru süresi.” hükmü yer almaktadır.

İdarece alınan 15.01.2021 tarihli ihale komisyonu kararında başvuru sahibinin bilanço bilgileri ile ilgili olarak rasyo hesaplamasında kullanılması zorunlu olan “Yıllara Yaygın Hakediş Geliri” nin 2019 yılı bilançosunda yer almaması hususunun teklifin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi olarak kullanıldığı, ancak başvuru sahibinin idareye şikayet başvurusunda yer verdiği iddialar doğrultusunda idarece yeniden yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda söz konusu gerekçenin geri alındığı ve başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekçesi olmaktan çıkarıldığı,

Aynı komisyon kararında değerlendirme dışı bırakma gerekçelerinden diğerinin başvuru sahibi tarafından sunulan alt yüklenici iş bitirme belgesindeki işin tamirat(onarım) işini kapsamasına karşın işe ait İdari Şartname’de tamirat(onarım) işlerinin incelenen ihalede benzer iş olarak öngörülmemiş olması ve başvuru sahibi tarafından sunulan alt yüklenici iş bitirme belgesinin asıl işin başından sonuna kadar yapımını içermesi olarak belirtildiği, bu gerekçeye karşılık başvuru sahibi tarafından idareye sunulan iş bitirme belgesine konu belgeler ve idarenin iş bitirme belgesini düzenleyen idaresinden alınan bilgi ve belgeler üzerinden yeniden yapılan incelemede de anılan belgede alt yüklenicinin yaptığı belirtilen tutar ile şikayet dilekçesi ekinde verilen alt yüklenici tarafından asıl işin yüklenicisine kesilen bu işe ait faturalardaki tutarların uyumlu olmadığı, iş deneyim belgesinin içeriğine ilişkin tereddüte sebep olacak şekilde çelişkili bilgiye yer verildiği şeklinde ek gerekçeye de yer verildiği, dolayısıyla, ihale komisyonu kararındaki değerlendirme dışı bırakma gerekçesinin değiştirilmeyip bunun yanı sıra gerek başvuru sahibi tarafından sunulan iş deneyim belgesine konu ek belgeler ve gerekse idarenin bu hususta temin ettiği belgeler doğrultusunda belge tutarı ile ilgili bilgiler üzerinden değerlendirme yapıldığı,

Yine ortaklık durum belgesi ile ilgili olarak ihale komisyonu kararında başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesinin başvuru sahibi tarafından verilen EKAP adresinden yapılan sorgulamada şirket kurucuları hariç diğer bilgilere ulaşılabiliyorken kuruculara ilişkin herhangi bir bilgiye ulaşılamaması olduğu, buna karşılık başvuru sahibi tarafından idareye verilen birtakım belgeler kapsamında alt yükleniciliği gerçekleştirilen işe ilişkin asıl yükleniciye kesilen 4 adet faturada SMMM Metin Sertel’e ait olduğu tespit edilen imzanın “Ortaklık Bilgileri ve Yönetimdeki Görevliler” başlıklı standart formu düzenleyen kişi olan SMMM Metin Sertel’e ait olduğu görülen imza ile farklılık olduğunun anlaşılması üzerine araştırma yapılarak buradan iki imzanın birbiriyle örtüşmediği sonucuna varılarak ek bir değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi ortaya konulduğu, ancak asıl gerekçenin değiştirilmediği görülmüştür.

Yukarıda belirtilen 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve bahsi geçen Yönetmelik hükümleri doğrultusunda şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularının dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yolları olduğu, itirazen şikâyet başvuruları üzerine Kurul tarafından verilen nihai karar ile uyuşmazlığın idari başvuru aşaması bakımından sonuçlandırıldığı, şikayet üzerine idare tarafından yapılan inceleme sonucunda gerekçeli olarak; işlem yapılabileceği, ayrıca başvuru üzerine alınan diğer kararlara ve yapılan işlemlerin özetine yer verileceği, şikayet başvurusu üzerine idarece iddialar ve olayların değerlendirilmesi sonucunda alınacak kararın dayandığı hukuki sebeplere dayalı olarak karar neticesine ulaşılacağı, kaldı ki şikayetin kısmen veya tamamen haklı bulunması halinde de düzeltici işlem belirlenebileceği anlaşılmıştır.

Tüm bu mevzuat hükümleri ve açıklamalar doğrultusunda idarece şikayet üzerine yapılan inceleme sonucunda gerekçeli olarak; işlem yapılabileceği ve ayrıca şikayet başvurusu üzerine dilekçede yer verilen iddialar ve olayların değerlendirilmesi sonucunda alınacak kararın dayandığı hukuki sebeplere dayalı olarak karar neticesine ulaşılacağı, idareye şikayet başvurusu ekinde istekli tarafından sunulan diğer bilgi ve belgeler dikkate alınarak esas değerlendirme dışı bırakılma gerekçesine ek hususlara yer verilmiş olmasının mevzuata aykırılık olarak değerlendirilmemesi gerektiği, idarenin şikayet üzerine aldığı karar üzerine Kuruma başvuru hakkının bulunduğu, başvuru sahibi tarafından bu hakkın kullanılarak idarenin teklifi ile ilgili tüm gerekçelerini itirazen şikayet başvurusuna konu ettiği göz önüne alındığında idarece şikayet üzerine ihale komisyonu kararında belirtilen gerekçelere ek hususlara yer verilmesi işleminde, idarenin şikayeti hukuka uygun ve sağlıklı sonuçlandırma yetkisi dahilinde hareket ettiği değerlendirilmiş olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.