İdarelerce kesin hesabın ve buna bağlı olarak kesin hakediş raporlarının zamanında düzenlenmemesinin sonuçları nelerdir?
Diğer taraftan bu işlerden bazılarında kesin hakediş raporlarının geç düzenlenmesinin yanı sıra kesin kabul tutanağının, geçici kabul ile kesin kabul tarihi arasında geçecek süre olarak tanımlanan ve çoğunlukla 12 ay olarak belirlenen teminat süresi dolduktan sonra düzenlendiği görülmektedir. Bu uygulama teminat süresinde ortaya çıkması muhtemel kusurlu-noksan işlerin yüklenici nam ve hesabına giderilmesi, kusurlu işler için kesinti yapılması ve geçici ve kesin kabul aşamalarında söz konusu olan bekleme cezalarının kesilmesi uygulamaları açısından idareyi emniyette tutmayı amaçlayan sürece aykırılık teşkil etmektedir.
Kamu idaresi cevabında; geçici kabulü yapılan işlerin kesin hesap işlemlerine hemen başlanıldığı, ancak kimi zaman yüklenicilere ulaşılamaması, yüklenici tarafından temin edilmesi gereken bilgi ve belgelerin temin edilmemesi ya da birlikte karşılıklı anlaşarak düzenlenmesi gereken fiyat tutanağı, analizi vb. belgelerin imzalanmak üzere İdareye başvurulmaması gibi hususların yerine getirilmeyişinin kesin hakedişlerin geç düzenlenmesine sebep olduğu ifade edilmiştir. İleri sürülen ve idareden kaynaklanmayan bu nedenler kesin hakedişlerin geç düzenlenmesi açısından haklı ve genel bir gerekçe oluşturmakla birlikte yukarıda sayılan işlerin kesin hakedişlerinin hangi somut gerekçelerle geç düzenlendiğini ve bazı işlerde yüklenicilerle yaşanan hukuki ihtilafları açıklamakta yetersiz kalmakta ayrıca bu durum sonucunda ortaya çıkan kontrol riskini bertaraf etmemektedir.
Bu itibarla, yapımı tamamlanan ve geçici kabul tutanağı düzenlenen işlerde, bu işlerin denetlenebilmesi, yüklenicilerin alacaklarının zamanında ödenmesi ve idare ile yüklenici arasında hukuki ihtilaflara yol açmaması açısından kesin hesabın ve buna bağlı olarak kesin hakediş raporlarının makul olmayan gecikmelere mahal vermeyecek şekilde düzenlenmesi gerekmektedir.
(Sayıştay mali denetim raporlarından özetle alınmıştır)
