Elektronik İhalelerde Teklif Açma Oturumunun Usulü ve Şikâyet Süreleri
(4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu ve İkincil Mevzuat Çerçevesinde Bir Değerlendirme)
1. Giriş
Kamu ihalelerinde şeffaflık, rekabet ve eşit muamele ilkeleri, ihale sürecinin her aşamasında titizlikle uygulanması gereken temel ilkelerdir. Özellikle elektronik ihalelerde, tekliflerin açılması ve ilk oturumun gerçekleştirilmesi aşaması, ihale sürecinin güvenilirliği açısından kritik bir öneme sahiptir. Bu çalışmada, elektronik ihalelerde teklif açma işlemlerinin aynı gün içerisinde tamamlanmamasının hukuki sonuçları ile bu tür iddialara yönelik şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularında süre koşulunun belirleyici rolü, somut bir olay üzerinden incelenecektir.
2. Elektronik İhalelerde Tekliflerin Açılması Usulü
Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin 23. maddesi uyarınca, e-teklifler ihale tarihinde ve aynı günün mesai saatleri içerisinde, istekliler ve hazır bulunanlar önünde ihale komisyonu tarafından EKAP üzerinden açılır. Bu aşamada;
-
Tekliflerin açılması,
-
Belgelerin kontrolü,
-
Yaklaşık maliyetin açıklanması ve
-
İlk oturuma ilişkin tutanakların düzenlenip imzalanması
işlemlerinin kesintisiz biçimde gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Benzer şekilde, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 56. maddesi de teklif açma ve belge kontrol işlemlerinin aynı gün tamamlanmasını zorunlu kılmaktadır. Bu düzenlemelerin amacı, ihale sürecinde tüm isteklilerin eşit bilgiye aynı anda erişmesini sağlamak ve sürecin şeffaflığını teminat altına almaktır.
3. Başvuru Sahibinin İddiaları
Başvuru dilekçesinde özetle;
-
Teklif açma işlemlerinin 15.09.2025 tarihinde başlatıldığı, ancak “Tekliflerin Açılmasına İlişkin Tutanak”ın 16.09.2025 tarihinde düzenlendiği ve 17.09.2025 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edildiği,
-
Bu durumun 4734 sayılı Kanun’un 5. ve 36. maddelerine aykırılık teşkil ettiği,
-
İlk oturumun ertesi güne sarkmasının yalnızca şekli değil, ihale sürecinin güvenilirliğini zedeleyen esasa etkili bir usulsüzlük olduğu,
-
Bu nedenle ihale sürecinin iptal edilmesi gerektiği
ileri sürülmüştür.
4. Şikâyet ve İtirazen Şikâyet Sürelerinin Hukuki Niteliği
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54 ve 55. maddeleri ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik uyarınca, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlemlere karşı yapılacak şikâyet başvuruları hak düşürücü süreye tabidir.
Bu kapsamda;
-
Şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren,
-
Diğer ihalelerde on gün içinde,
-
Sözleşme imzalanmadan önce,
idareye şikâyet başvurusunda bulunulması zorunludur.
Süre koşuluna uyulmaması halinde, başvurunun esası incelenmeksizin reddi gerekmektedir.
5. Somut Olayda Süre Aşımı Değerlendirmesi
Somut olayda, teklif açma tutanağı başvuru sahibine 17.09.2025 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edilmiştir. Ayrıca idare tarafından gönderilen yazıda, Anayasa’nın 40. maddesi gereğince 10 gün içinde e-şikâyet başvurusu yapılabileceği açıkça belirtilmiştir.
Başvuru sahibi de itirazen şikâyet dilekçesinde, söz konusu durumu 17.09.2025 tarihinde öğrendiğini beyan etmiştir. Buna göre, şikâyet süresi 18.09.2025 tarihinde başlamış ve 29.09.2025 Pazartesi günü mesai bitiminde sona ermiştir. Ancak başvuru sahibi, idareye şikâyet başvurusunu 03.11.2025 tarihinde yapmıştır.
Bu durumda, şikâyet başvurusunun süresinde yapılmadığı açıktır.
6. Kurulun Hukuki Sonucu ve Gerekçesi
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 16 ve 17. maddeleri uyarınca, başvurular öncelikle süre yönünden incelenir. Süre aşımı tespit edilmesi halinde, başvurunun esası incelenmeksizin reddine karar verilir.
Somut olayda da, başvurunun süresinde yapılmadığı anlaşıldığından, iddia edilen usulsüzlüklerin esasına girilmeksizin başvurunun reddedilmesi hukuka uygun bulunmuştur.
7. Sonuç
Elektronik ihalelerde teklif açma oturumunun usulüne uygun şekilde gerçekleştirilmesi, ihale sürecinin şeffaflığı açısından büyük önem taşımakla birlikte, bu aşamaya ilişkin iddiaların incelenebilmesi için şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularının süresinde yapılması zorunludur. Süre koşuluna uyulmaması, iddialar ne kadar ciddi olursa olsun, başvurunun esastan incelenmesine engel teşkil eder. İncelenen olayda, başvuru sahibinin şikâyet başvurusunu süresinde yapmaması nedeniyle, ihale sürecine ilişkin iddialar hukuki inceleme konusu yapılamamıştır.