Aynı E-Posta Adresi ile İhaleye Katılım Rekabeti Bozar mı?

Giriş

Kamu ihalelerinde rekabetin korunması, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkeleri arasında yer almaktadır. İhaleye katılan isteklilerin birbirinden bağımsız ve serbest iradeyle teklif sunması esastır. Bu kapsamda, istekliler arasında danışıklı hareket şüphesi doğuran durumlar, yasak fiil ve davranışlar çerçevesinde değerlendirilmektedir.

Bu yazıda, aynı ihalede teklif veren iki farklı şirketin EKAP’ta kayıtlı e-posta adreslerinin aynı olması durumunun hukuki sonuçları ele alınmaktadır.

4734 Sayılı Kanun’un 10 ve 17’nci Maddeleri Ne Diyor?

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (j) bendi uyarınca;

Kanun’un 17’nci maddesinde belirtilen yasak fiil ve davranışlarda bulunduğu tespit edilen istekliler ihale dışı bırakılır.

Kanun’un 17’nci maddesinde ise yasak fiiller arasında:

• Rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak,

• Alternatif teklif halleri dışında bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak birden fazla teklif vermek

açıkça sayılmıştır.

Bu fiillerin tespiti halinde ayrıca ihalelere katılmaktan yasaklama yaptırımı uygulanması mümkündür.

Rekabetin Korunması ve Danışıklı Hareket Yasağı

Yasak fiillere ilişkin düzenlemelerin amacı;

• İhalelerde serbest rekabet ortamını sağlamak,

• Teklif fiyatlarının doğal piyasa koşullarında oluşmasını temin etmek,

• İki veya daha fazla hukuk kişisinin birbirinin teklifinden haberdar olarak danışıklı hareket etmesini önlemektir.

Dolayısıyla yalnızca şekli değil, sürecin doğal akışını bozacak açık veya örtülü davranışlar da değerlendirme konusu yapılmaktadır.

Aynı E-Posta Adresi Kullanımı Neden Önemlidir?

Somut olayda;

• Aynı ihaleye katılan iki farklı tüzel kişinin,

• EKAP’ta kayıtlı e-posta adreslerinin aynı olduğu,

• EKAP protokolünün aynı mail adresi üzerinden yapıldığı,

• İhale sürecindeki bildirim ve tebligatların aynı elektronik adrese iletileceği

tespit edilmiştir.

Bu durum, hayatın olağan akışına uygun kabul edilmemektedir.

Çünkü:

• İsteklilerin teklif bilgileri hakkında dolaylı erişim imkânı doğabilir.

• Sürece ilişkin bildirimler aynı adrese ulaşacağından bilgi paylaşımı riski artar.

• Bu durum rekabeti ve ihale kararını etkileyebilecek davranış yönünde kuvvetli karine oluşturur.

Hukuki Sonuç: Değerlendirme Dışı Bırakma İşlemi Yerinde

Yapılan inceleme sonucunda:

• İki isteklinin aynı e-posta adresini kullanmasının,

• İhale sürecinde bilgi paylaşımına imkân sağlayabilecek nitelikte olmasının,

• Rekabeti etkileyebilecek davranış kapsamında değerlendirilmesinin

hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Bu nedenle, idare tarafından anılan isteklilerin tekliflerinin 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (j) bendi uyarınca değerlendirme dışı bırakılması işlemi yerinde bulunmuştur.

Sonuç

Kamu ihalelerinde yalnızca açık danışıklı hareket değil, rekabeti zedeleyebilecek her türlü görünüm de hukuki değerlendirmeye tabidir.

Aynı EKAP e-posta adresinin kullanılması, istekliler arasında bağımsızlık ilkesini zedeleyen ve rekabeti etkileyebilecek ciddi bir emare olarak kabul edilmektedir.

Bu karar, kamu ihale hukukunda şeffaflık, rekabet, eşit muamele ve güvenilirlik ilkelerinin ne denli titizlikle korunduğunu göstermektedir.