Aşırı Düşük Teklif Açıklamalarında Metraj Farkı Tek Başına Ret Sebebi Değildir
Kamu İhale Kurulu, anahtar teslimi götürü bedel yapım işi ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesine ilişkin önemli bir tespitte bulunmuştur. Kurul, isteklilerin hesapladığı metrajların idarenin metrajlarıyla birebir aynı olmasının beklenemeyeceğini, ancak oluşan farklılıkların makul sınırlar içinde kalması gerektiğini vurgulamıştır.
Anahtar Teslimi Götürü Bedel İhalelerde Metraj Nasıl Belirlenir?
Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan yapım işi ihalelerinde idare, isteklilere hazır metraj listesi sunmaz. Bunun yerine;
- Uygulama projeleri,
- Mahal listeleri,
- Teknik şartnameler,
- Genel teknik dokümanlar
ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilir. Her istekli bu belgeleri esas alarak kendi metraj hesaplarını oluşturur.
Bu nedenle farklı mühendislik yaklaşımları, proje karmaşıklığı ve hesap yöntemleri nedeniyle isteklilerin belirlediği metrajların idarenin hesaplarıyla tamamen aynı olması beklenmez.
Metraj Farkı Her Zaman Mevzuata Aykırılık Anlamına Gelmez
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.8’inci maddesi uyarınca, aşırı düşük teklif açıklamalarının idarenin tanımladığı yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olması gerekir.
Ancak bu düzenleme, metrajlarda görülen her farklılığın teklifin reddedilmesini gerektirdiği anlamına gelmez.
Kurul kararında, metraj farklılıklarının makul düzeyde olması gerektiği belirtilirken, değerlendirme yapılırken yalnızca tek bir iş kalemine odaklanılmasının doğru olmadığı ifade edilmiştir.
Değerlendirme Tüm İş Kalemleri Üzerinden Yapılmalıdır
Kurul kararında önemli bir ilkeye daha yer verilmiştir.
Bir iş kaleminde isteklinin metrajı idareninkinden düşük hesaplanmış olabilir. Bu durum teklif bedelini azaltabilir. Ancak başka iş kalemlerinde idareninkinden daha yüksek metraj hesaplanması ise teklif bedelini artıracaktır.
Dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklamaları incelenirken;
- açıklama istenilen bütün iş kalemleri birlikte değerlendirilmeli,
- toplam maliyet üzerindeki etkisi analiz edilmeli,
- isteklinin bu farklılık sayesinde rekabet avantajı elde edip etmediği araştırılmalıdır.
Somut Olayda Kurulun Değerlendirmesi
Uyuşmazlığa konu ihalede açıklama istenilen toplam 103 iş kalemi incelenmiştir.
Yapılan karşılaştırmada;
- 80 iş kaleminde isteklinin metrajı idarenin metrajıyla aynı veya daha yüksek,
- 23 iş kaleminde ise daha düşük hesaplanmıştır.
Bu 23 iş kaleminden yalnızca 5 tanesinde %10’u aşan metraj farkı bulunduğu belirlenmiştir.
Bununla birlikte Kurul tarafından yapılan hesaplamada, idarenin metrajları esas alınarak isteklinin teklif ettiği birim fiyatlar uygulandığında toplam farkın istekli aleyhine oluştuğu tespit edilmiştir.
Başka bir ifadeyle, metraj farklılıkları istekliye herhangi bir fiyat avantajı sağlamamış, aksine daha yüksek maliyet sonucunu doğurmuştur.
Sonuç
Kamu İhale Kurulu, anahtar teslimi götürü bedel yapım işi ihalelerinde metraj farklılıklarının tek başına aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi için yeterli olmayacağını ortaya koymuştur.
Değerlendirme yapılırken;
- metraj farkının makul seviyede olup olmadığı,
- açıklama istenen tüm iş kalemlerinin birlikte değerlendirilmesi,
- isteklinin bu farklılıklardan dolayı rekabet avantajı elde edip etmediği
hususlarının birlikte incelenmesi gerekmektedir.
Bu yaklaşım, aşırı düşük teklif değerlendirmelerinde şekli değil, sonuca etkili ve objektif bir inceleme yapılması gerektiğini ortaya koyan önemli bir Kamu İhale Kurulu içtihadı niteliğindedir.
