AŞIRI DÜŞÜK AÇIKLAMASINDA FATURA İLE TUTANAK UYUŞMASIZLIĞI VE ÖLÇÜ BİRİMİ DÖNÜŞÜMÜ SEBEBİYLE TEKLİFİN REDDİ
Özet: Kamu ihale mevzuatına göre aşırı düşük teklif açıklamalarında sunulan SMM/YMM onaylı maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının, Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) sistemlerindeki dayanak fatura verileriyle tarih, miktar, birim fiyat ve ölçü birimi yönünden birebir örtüşmesi zorunludur. Tutanaktaki verilerin GİB kayıtlarındaki fatura bilgileriyle uyuşmaması veya “kg” cinsinden kesilen faturanın “m²” cinsine dönüşümüne ilişkin somut bir hesaplama ve teknik açıklama sunulmaması halinde, yapılan tevsik geçerli kabul edilmez ve teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerekir.
1. GİRİŞ
Yapım işleri ve mal alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif veren isteklilerin, maliyetlerini tevsik etmek amacıyla SMM/YMM onaylı tutanaklar ve faturalar sunması yaygın bir yöntemdir. Ancak Kamu İhale Genel Tebliği uyarınca, tutanaklarda yer alan bilgilerin dayanağı olan faturalarla ve GİB kayıtlarıyla tam bir uyum içinde olması esastır.
Son dönem KİK kararları, tutanak ile fatura arasındaki bilgi uyumsuzluklarının ve ölçü birimi dönüşümlerindeki hesaplama eksikliklerinin teklifin reddine yol açtığını net bir şekilde ortaya koymaktadır.
2. OLAYIN ÖZETİ VE UYUŞMAZLIK KONUSU
İncelemeye konu somut olayda; bir istekli aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında “Alüminyum İşlenmiş Boyalı Profil” girdisini tevsik etmek üzere meslek mensubu onaylı tutanak ve buna dayanak fatura bilgileri sunmuştur.
Ancak idare ve Kamu İhale Kurulu tarafından yapılan incelemede şu aykırılıklar tespit edilmiştir:
-
Fatura Tarihi Uyuşmazlığı: İstekli tarafından sunulan tutanağın fatura bilgileri tablosunda fatura tarihi … olarak gösterilmiş iken, Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) sistemlerinden temin edilen 24 numaralı faturanın gerçek düzenlenme tarihinin .. olduğu belirlenmiştir.
-
Miktar ve Birim Fiyat Uyuşmazlığı: GİB kayıtlarındaki faturada söz konusu girdi 3.736,00 kg ($236,12\text{ TL/kg}$) ve 1.932,00 kg ($236,12\text{ TL/kg}$) olmak üzere 2 kalemde gösterilmişken; tutanakta aynı girdi 2.100,37 m² miktar ve 637,19 TL/m² birim fiyat üzerinden gösterilmiştir.
-
Ölçü Birimi Dönüşüm Eksikliği: Faturada kilogram (kg) cinsinden yer alan malzemenin tutanakta metrekare (m²) cinsine nasıl dönüştürüldüğüne ilişkin hiçbir teknik hesaplama, katsayı veya açıklamaya yer verilmemiştir.
3. HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE KİK’İN YAKLAŞIMI
Kamu İhale Genel Tebliği’nin aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin hükümleri uyarınca;
-
GİB Kayıtları ile Tam Uyum Zorunluluğu: Tutanağa dayanak alınan faturaların numarası, tarihi, miktarı ve birim fiyatı GİB sistemlerindeki e-fatura/e-arşiv kayıtlarıyla birebir doğrulanabilir olmalıdır. Tarih ve tutar uyumsuzlukları tutanağın güvenilirliğini ve hukuki geçerliliğini ortadan kaldırır.
-
Ölçü Birimi Dönüşümünün Tevsiki: İhale dokümanındaki veya analizdeki ölçü birimi (m²) ile dayanak faturadaki ölçü birimi (kg) farklılık gösteriyorsa, isteklinin bu iki birim arasındaki dönüşümü (örneğin $1\text{ m²}$ profilin kaç $\text{kg}$ geldiğini gösteren teknik föy, yoğunluk/gramaj hesaplaması veya standart cetvelleri) açıklama dosyasında somut olarak tevsik etmesi zorunludur.
-
Maliyet İlişkisinin Kurulamaması: Faturadaki kg bazlı bedel ile tutanaktaki m² bazlı bedel arasında matematiksel ve teknik bir bağ kurulamadığı takdirde, ilgili analiz girdisinin mevzuata uygun olarak açıklandığı kabul edilemez.
4. SONUÇ
Kamu İhale Kurulu, tutanakta belirtilen fatura tarihinin GİB verileriyle uyuşmaması ve faturadaki “kg” biriminin tutanaktaki “m²” birimine dönüşümüne dair hiçbir açıklama sunulmaması nedeniyle girdinin mevzuata uygun açıklanmadığına ve başvuru sahibinin teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğine ilişkin iddiasının yerinde olduğuna karar vermiştir.
Uygulayıcılar İçin Önemli Not: Aşırı düşük açıklaması hazırlayan isteklilerin, SMM/YMM tutanaklarını düzenletirken fatura tarihlerini GİB e-fatura portalından birebir kontrol etmeleri ve birim dönüştürmelerinde (kg $\rightarrow$ m², m $\rightarrow$ kg vb.) mutlaka teknik hesaplama cetvellerini dosyaya eklemeleri hayati önem taşımaktadır.
#Kamuİhale #KİK #AşırıDüşükTeklif #FaturaUyumsuzluğu #ÖlçüBirimiDönüşümü #SMMTutanak #GİB #İhaleHukuku