TAŞIMALI EĞİTİM  İHALELERİNDE YAKLAŞIK MALİYET HESAP HATASI VE İHALE İPTALİ

Özet: Milli Eğitim Bakanlığı’nın Taşımalı Eğitim Modülü üzerinden yapılan hesaplamalarda; taşıma mesafesi (kilometre) veya diğer ana girdilerin hatalı girilmesi sonucında oluşan yaklaşık maliyet sapmaları doğrudan ihale sonucunu etkiler. Hatalı yaklaşık maliyet üzerinden belirlenen sınır değer ve buna bağlı teklif değerlendirme sıralaması değiştiğinde (örneğin sınır değerin altında teklif kalmaması durumu), bu hata ihalenin güvenilirliğini ve temel ilkelerini zedelediğinden ilgili kısmın/ihalenin iptalini gerektirir.

1. MEVZUAT VE HUKUKİ ÇERÇEVE

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde idarelerin; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu hükme bağlanmıştır.

Aynı Kanun’un “Yaklaşık Maliyet” başlıklı 9’uncu maddesi gereğince; idarelerin ihale onay belgesi düzenlenmeden önce her türlü fiyat araştırması yaparak yaklaşık maliyeti objektif, gerçekçi ve mevzuata uygun esaslarla tespit etmesi zorunludur. Hizmet Alımı İhale Uygulama Yönetmeliği uyarınca da yaklaşık maliyette yapılan maddi/hesap hataları, sınır değerin ve isteklilerin durumunun değişmesine yol açıyorsa düzeltici işlem veya iptal sebebi teşkil eder.

2. TARTIŞILAN HUKUKİ SORUN VE KİK’İN DEĞERLENDİRMESİ

A. Taşımalı Eğitim Modülü ve İdare Beyanı

Taşımalı eğitim ihalelerinde yaklaşık maliyet; MEB Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün “Taşımalı Eğitim Modülü” üzerinden güzergâh, araç sayısı, taşınacak öğrenci sayısı ve kilometre (mesafe) verileri girilerek sistem tarafından otomatik hesaplanmaktadır.

Somut olayda:

1. İhale onay belgesindeki ilk yaklaşık maliyet cetvelinde mesafe ve girdiler ihale dokümanıyla uyumlu şekilde 1.486.993,28 TL olarak hesaplanmıştır.

2. Ancak idarece ihale gününde açıklanan veya sonradan değiştirilen yaklaşık maliyet tutarında kilometre bilgisinin sehven yanlış girildiği idarece de kabul edilmiştir.

B. Hatanın İhale Sonucuna ve Sınır Değere Etkisi

Yaklaşık maliyette yapılan her hata doğrudan ihalenin iptalini gerektirmez. Ancak yapılan hatanın esasa etkili olup olmadığına bakılır:

• Esasa Etkili Olmayan Hatalar: Sınır değeri, aşırı düşük teklif sınırını, isteklilerin sıralamasını veya elenme durumunu değiştirmeyen basit hesap hataları düzeltilebilir.

• Esasa Etkili Hatalar: Yaklaşık maliyetin mevzuata ve ilk verilere uygun (1.486.993,28 TL) olarak esas alınması durumunda;

  • Sınır değer tutarı değişmektedir.

  • Sınır değerin altındaki istekli sayısı değişmekte, hatta somut olayda sınır değer altında hiçbir istekli kalmamaktadır.

C. İptal Kararının Gerekçesi

Sınır değerin değişmesi; aşırı düşük teklif açıklaması istenecek firmaların değişmesi veya aşırı düşük sorgulamasının tamamen ortadan kalkması anlamına gelir. İdarece yaklaşık maliyette yapılan maddi hatanın ihale sürecinin seyrini ve tekliflerin değerlendirilme esaslarını kökten değiştirmesi karşısında, bu durumun sadece düzeltici işlemle giderilmesi mümkün olmayıp ihalenin ilgili kısmının iptal edilmesi zorunlu hale gelmiştir.

3. SONUÇ VE İÇTİHAT VURGUSU

Kamu İhale Kurulu;

• İdarenin Taşımalı Eğitim Modülü’ne km bilgisini hatalı girmesi neticesinde oluşan yaklaşık maliyet farkının sınır değeri ve teklif değerlendirme sonuçlarını değiştirdiğini,

• Bu durumun 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesindeki güvenirlik ve saydamlık ilkelerine aykırılık oluşturduğunu,

tespit ederek başvuru sahibinin iddiasını yerinde bulmuş ve ihalenin itirazen şikâyete konu 6’ncı kısmının İPTALİNE karar vermiştir.

💡 UYGULAYICILAR VE İDARELER İÇİN DERSLER

1. Modül Girdilerini Çapraz Kontrol Edin: İdarelerin MEB Taşımalı Eğitim Modülü’ne veri girerken teknik şartname ve güzergâh listelerindeki km bilgilerini birebir eşleştirmesi gerekir.

2. Sınır Değer Etkisi Kritik: İhale sürecinde yaklaşık maliyete ilişkin yapılan itirazlarda idarenin veya KİK’in baktığı ilk husus, hatanın sınır değeri ve istekli sıralamasını değiştirip değiştirmediğidir.