AŞIRI DÜŞÜK TEKLİF SORGULAMASINDA İDARİ USUL VE ANALİZ FORMATI EKSİKLİĞİ (KİK’TEN USUL VE ESAS KARARI!) ⚖️📄
Kamu ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesinde; öncelikle idarenin gerçekleştirdiği sorgulama işleminin mevzuata uygun olup olmadığı denetlenir. İdarenin hatalı veya eksik bir sorgulama süreci yürütmesi halinde, isteklilerin sunduğu açıklamaların esasına girilerek ayrıca bir değerlendirme yapılmaz.
Kamu İhale Kurulu’nun emsal nitelikteki bu tespitine göre; idarelerin aşırı düşük teklif sorgulamasında uyması gereken temel usul kuralları ve eksiklik tespiti halinde yapılması gerekenler şunlardır:
📌 ÖNE ÇIKAN HUKUKİ İLKELER
1️⃣ Öncelikli İnceleme Kriteri (Sorgulamanın Usulü):
İdareler aşırı düşük teklif sorgulamasını Kamu İhale Genel Tebliği’nin öngördüğü usul ve formatlara uygun olarak yapmak zorundadır. Usule aykırı bir sorgulama üzerinden istekli elemek veya açıklama istemek hukuka aykırıdır; usuldeki sakatlık giderilmeden esasa geçilemez.
2️⃣ Sorgulama Kapsamının Belirlenmesi (%80 Sınırı):
“Sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı %80 oranına kadar olan iş kalemleri (ve %80’i aşmaya neden olan son kalem) sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri olarak doğru şekilde belirlenmelidir.
3️⃣ Analiz Formatları ve Girdilerin Ayrıştırılması:
İdarece gönderilen yazılarda;
-
Açıklama istenilen özel iş kalemlerine ait analiz formatları,
-
Temel girdilerin (İşçilik, Malzeme, Makine, Akaryakıt, Nakliye vb.) detaylı ayrımı,
-
Aynı poz numarasına sahip girdilerin (örneğin mazot/akaryakıt girdilerinin) tek bir kalemde toplanması,
-
Kamu İhale Genel Tebliği m. 45.1.2.2 uyarınca açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin eksiksiz olarak isteklilere bildirilmesi zorunludur.
4️⃣ Yeniden Sorgulama Zorunluluğu:
Yukarıda belirtilen analiz formatları, girdiler ve listeler gönderilmeden (eksik veya soyut yazılarla) yapılan aşırı düşük sorgulamalarının hukuki geçerliliği yoktur. İdarenin bu durumda eksiklikleri gidererek, sınır değerin altında teklif sunan isteklilere usulüne uygun yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istemi göndermesi gerekmektedir.
💡 YÜKLENİCİLER VE HUKUKÇULAR İÇİN PRATİK İPUCU
İdarenizden veya katıldığınız bir ihalede size gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında analiz formatları, temel girdiler veya açıklama istenilmeyecek girdiler listesi eksik bırakılmışsa:
-
Usul İtirazını Ön Planda Tutun: Sorgulama yazısının Tebliğ hükümlerine aykırı olarak somut analiz formatları içermediğini ve hangi girdilerin açıklanıp hangilerinin açıklanmayacağının belirsiz olduğunu belirterek itirazen şikâyet yoluna başvurun.
-
Yeniden Süre Verilmesi Talebi: Eksik ve usulsüz hazırlanan sorgulama yazısı nedeniyle doğru bir teklif açıklaması hazırlanamayacağını, idarenin usule uygun formatlarla süreci baştan yenilemesi gerektiğini savunabilirsiniz.
