MAL ALIMI İHALELERİNDE AŞIRI DÜŞÜK TEKLİF SORGULAMASI VE İDARENİN TAKDİR YETKİSİ (KİK’TEN ÖNEMLİ ESASLAR KARARI!) ⚖️📦
Kamu ihalelerinde, özellikle mal alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin tespitine ve sorgulama yapılıp yapılmayacağına ilişkin idarelerin sahip olduğu takdir yetkisi ile sınırlarının hukuki çerçevesi Kamu İhale Kurulu kararıyla netleştirilmiştir.
📌 ÖNE ÇIKAN HUKUKİ İLKELER
1️⃣ Mal Alımı İhalelerinde Sınır Değer Olmaması:
Hizmet ve yapım işleri ihalelerinden farklı olarak, mal alımı ihalelerinde mevzuatta önceden matematiksel formüllerle belirlenmiş katı bir sınır değer veya sabit bir oran bulunmamaktadır.
2️⃣ İdarenin Takdir Yetkisi ve Kıyaslama Esası:
4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi ve Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 58’inci maddesi uyarınca; tekliflerin aşırı düşük olup olmadığı, diğer tekliflere ve yaklaşık maliyete kıyasla ihale komisyonunun takdir yetkisi kapsamında belirlenir.
3️⃣ Teklifler ile Yaklaşık Maliyet Arasındaki Mantıksal Oran:
Örneğin yaklaşık maliyetin 43,9 milyon TL olduğu bir ihalede; birinci teklifin 40,5 milyon TL, ikinci teklifin 40,6 milyon TL, başvuru sahibinin teklifinin ise 42,3 milyon TL olması durumunda, tekliflerin birbirine yakın olduğu ve aşırı düşük olarak değerlendirilmesini zorunlu kılan bariz ve somut bir uyumsuzluk bulunmadığı kabul edilir.
4️⃣ Takdir Yetkisine Müdahale Sınırı:
Tekliflerin aşırı düşük olup olmadığını tespit etme hususundaki takdir yetkisi ve sorumluluk asıl olarak idareye (ve komisyona) aittir. Yaklaşık maliyet ile verilen teklifler arasında hayatın olağan akışına aykırı fahiş bir uçurum (açık bir anormallik) bulunmadığı sürece, idarenin “aşırı düşük sorgulaması yapmama” yönündeki takdir yetkisi hukuka uygun kabul edilir.
💡 YÜKLENİCİLER VE HUKUKÇULAR İÇİN PRATİK İPUCU
-
Mal Alımı İhalelerinde Aşırı Düşük İtirazlarının Sınırı: Mal alımı ihalelerinde rakiplerinizin tekliflerinin aşırı düşük olduğu iddiasıyla yapacağınız şikâyetlerde, sadece “yaklaşık maliyetin altında” olmasını gerekçe göstermek tek başına yeterli değildir. Yaklaşık maliyet ile teklifler arasındaki farkın piyasa rayiçlerine göre hayatın olağan akışına aykırı olduğunu somut verilerle (eşdeğer mal maliyetleri, hammadde endeksleri vb.) ortaya koymanız gerekir.
-
İdarenin Takdir Yetkisi Savunması: İdarelerin, tekliflerin birbirine yakın olduğu ve yaklaşık maliyetle makul bir oran kurduğu dosyalarda sorgulama yapmama yönündeki takdir yetkisinin KİK tarafından geniş ölçüde korunduğunu ihale stratejilerinizde göz önünde bulundurun.
