SAYIŞTAY:Yapım İşinin Tamamı Alt Yükleniciye Yaptırılmış
Yapım İşinin ihale dosyası, hakediş dosyası ve yazışma dosyası üzerinde yapılan incelemede, işin tamamının alt yüklenici tarafından yapıldığı tespit edilmiştir.
İşin ihalesini alan Koçoğlu Elektromekanik ve Koçoğlu Mühendislik İş Ortaklığı 30.03.2017 tarihli dilekçe ile Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığına başvurarak bir kısım işlerin Sey Metal Paz., Gıda, İnşaat, Turizm, Teks., Mob., Sanayi ve Ticaret Limitet Şirketine yapacağını bildirmiştir. Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı bu talebi olumlu karşılayarak gerekli izini vermiştir. Dilekçe ekinde idare verilen yüklenici firma ile taşeron firma arasında akdedilen Taşeronluk Sözleşmesi ve noter onaylı Alacağın Temlik Sözleşmesi üzerinde yapılan incelemede, işin tamamı taşeron firma marifetiyle yapılacağı sözleşmeye bağlandığı görülmüştür.
31.03.2017 tarihinde yüklenici ile taşeron firma arasında akdedilen Taşeronluk Sözleşmesinin 5’inci maddesinin 5.1 fıkrasında; “Bu sözleşme, anahtar teslimi götürü bedel sözleşme olup, ihale dokümanında yer alan uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak, işin tamamı için İŞVEREN tarafından teklif edilen 11.593.400,00 TL+KDV (ONBİRMİLYONBEŞYÜZDOKSANÜÇBİNDÖRTYÜZTL) toplam bedel üzerinden akdedilmiştir. İdare ile işveren arasında yapılan sözleşmenin bedeli, 12.740.400,00 TL+KDV olup YÜKLENİCİYE(taşerona) bu sözleşme bedelinin %9 tenzilatlı haliyle 11.593.400,00 TL (olarak) verilmiştir. “denildikten sonra, maddenin 5.2 fıkrasında ise “Her hakkediş akabinde %9’luk tenzilat mahsup edildikten sonra hakkediş bedeli YÜKLENİCİYE(taşerona) ödenecektir. “denilmiştir. Maddeden de anlaşılacağı üzere, ODTÜ RÜZGEM Rüzgâr Tüneli Binası ve Rüzgâr Tüneli Yapım İşi, yüklenici Koçoğlu Elektromekanik ve Koçoğlu Mühendislik İş Ortaklığı 31.03.2017 tarihli Taşeronluk Sözleşmesi ile ihale bedelinde %9 komisyon(1.146.636,00TL) düştükten sonra (12.740.400,00 -1.146.636,00 (%9) =) 11.593.400,00 TL karşılığında, taşeron Sey Metal Paz., Gıda, İnşaat, Turizm, Teks., Mob., Sanayi ve Ticaret Limitet Şirketine yaptırmıştır. Yüklenici firma ise idare ile yaptığı sözleşme gereği sadece yazışmaları yürütmüş, hakkediş bedellerin tahsilatını sağlamıştır.
İşin bu şekilde yapılıp bitirilmesi, Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı ile Koçoğlu Elektromekanik ve Koçoğlu Mühendislik İş Ortaklığı arasında akdedilen 06.02.2017 tarihli sözleşmenin 15’inci maddesindeki hükme, Yapım İşleri Teknik Şartnamesinin 20’nci maddesinin 3’üncü fıkrasındaki “İşin tamamı hiçbir suretle alt yükleniciler marifetiyle yaptırılamaz.” hükmüne aykırı olduğu gibi; 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun Temel ilkeler başlıklı 5’inci maddesinde açıklana “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. “ilkesine de aykırıdır.
RÜZGEM Rüzgâr Tüneli Binası ve Rüzgâr Tüneli Yapım İşinin sözleşme ve ihale mevzuatı hükümlerine uygun hareket edilmeden yürütüldüğü anlaşılmaktadır.
Kamu idaresi cevabında; Yüklenicinin, söz konusu iş ile ilgili olarak, işin bir kısmını alt yüklenicinin yapması için Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı’na başvurusuna göre işin tamamı değil % 91’lik bir kısmı alt yüklenici tarafından yaptırılmış ve alt yükleniciye buna göreişin % 91’ine ait iş deneyim belgesi verilmiştir. Denilmektedir.
Sonuç olarak Kamu İdaresi cevabında ilgili işin tamamının değil % 91’lik bir kısmının alt yüklenici tarafından yaptırılmış olduğu ve alt yükleniciye işin % 91’ine ait iş deneyim belgesi verilmiş olduğu belirtilmekteyse de, yüklenici ile taşeron firma arasında akdedilen taşeronluk sözleşmesinde “İdare ile işveren arasında yapılan sözleşmenin bedeli, 12.740.400,00 TL+KDV olup YÜKLENİCİYE(taşerona) bu sözleşme bedelinin %9 tenzilatlı haliyle 11.593.400,00 TL (olarak) verilmiştir. “denilmektedir.
Dolayısıyla ilgili işin bu şekilde yapılıp bitirilmesi, Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı ile Koçoğlu Elektromekanik ve Koçoğlu Mühendislik İş Ortaklığı arasında akdedilen sözleşmenin 15’inci maddesindeki hükme, Yapım İşleri Teknik Şartnamesinin 20’nci maddesinin 3’üncü fıkrasındaki “İşin tamamı hiçbir suretle alt yükleniciler marifetiyle yaptırılamaz.” hükmüne aykırı olduğu gibi; 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun Temel ilkeler başlıklı 5’inci maddesinde açıklanan “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. “ilkesine de aykırılık teşkil etmektedir.
(2018 Yılı Mali Denetim Raporlarından Alıntı)
