KRONİK SORUN: Anahtar Teslim Götürü Bedel Yapılan İşlerde Uygulama Projelerindeki Kusur ve Eksiklikler
Uygulama Projesi, belli bir yapının onaylanmış kesin projesine göre yapının her türlü ayrıntısının belirtildiği projelerdir. Uygulama projesi, inşa edilecek yapıları en ince ayrıntısına kadar görebilmek için çizilir. Tatbikat projesi olarak da ifade edilen uygulama projelerinde yapının inşasında kullanılacak bütün ölçüler, elemanlar, malzemeler, nitelikleri eksiksiz bir şekilde ve kolay anlaşılabilecek şekilde çizilerek ya da yazılarak hazırlanır. Uygulama projesi, kesin projeden sonra çizilir. Bu proje kapsamında inşaat için gerekli tüm ölçüleri tesisat planları, elemanlar, referanslar ve çizimler yer alır. Tüm bu bileşenlerin eksiksiz bir şekilde proje üzerinde belirtilmesi gerekir. Proje çizimi yapılırken, inşaat sürecinde ihtiyaç duyulacak bilgilerin detaylı ve açık bir şekilde belirtilmesi gerekir. Ayrıca inşaat malzemeleri imalatı sırasında gerekecek tüm malzeme detayları da proje kapsamında belirtilir. Uygulama projesi, bir yapının inşa edilmesi için ihtiyaç duyulan tüm bilgileri bulundurmalıdır.
Ancak;
- Atatürk Üniversitesi’nde devam eden inşaatların uygulama projelerindegenel olarak plan, kesit ve detaylarda noksanlar bulunduğu görülmüştür. Aynı şekilde mahal listelerinde de eksikler yer almaktadır.
- Yapım işlerinde imalatlara başlanmasının ardından uygulama projelerinde sıkça değişikliklere gidildiği görülmüştür. İhale dokümanında, mahal listesinde ve uygulama projelerinde yer alan eksiklikler nedeniyle devam eden projelerin sık sık revize edildiği ve imalat değişiklikleri yapıldığı görülmüştür.
…
Uygulama projelerindeki eksikliklerin “öngörülemeyen durumlar” gibi değerlendirilip iş artışlarına gidildiği ve/veya imalat değişiklikleri yapıldığı görülmüş olup bu durum yukarıda bahsedilen yasal hükümlere uygun değildir.
- Üniversitede yapım işinin yapıldığı birimlerdeki ihtiyaç raporunun, işin devamı sırasında birimler tarafından değiştirilmeye çalışıldığı, devam eden imalatlarda değişiklikler talep edildiği ve bu değişiklik taleplerinin sürekli olarak dikkate alınarak uygulama projesinde değişikliğe gidildiği görülmüştür.
- Fiyat farkı ödenen işlerde, sık sık revize proje yapılması nedeniyle iş artışlarının gerçekleşmesi ve bu nedenle de iş programlarının değişikliklere gidildiği bunun sonucu olarak da ödenecek fiyat farkı tutarlarında artışlar olduğu görülmüştür. Bu durum yapım işlerinde ödenecek fiyat farkı tutarlarının önceden tahmin edilebilirliğini oldukça azaltmaktadır.
- Yapım işlerine ait iş programlarında ve yüklenici firmalara ödenen hakedişlerde evrak üzerinde sık sık düzeltmelere rastlanmış olup düzeltmelerin çoğunluğunun kontrol amiri (yapı denetim görevlisi) olarak görevlendirilen teknik personel tarafından yapıldığı görülmüştür. Bu durum diğer teknik personelin bu konuda gereken özeni göstermediği izlenimi doğurmuştur.
Sonuç olarak; kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanılması ilkesi gereği, kamu ihtiyaçlarının zamanında karşılanması için yapım işlerine ait uygulama projelerinin tam ve eksiksiz hazırlanması gerekmekte olup, ihaleye çıkılmadan önce projelerin tetkikinde azami özenin gösterilmediği görülmüştür.
Uygulama projelerinin daha dikkatli ve özenli hazırlanması, yapım aşamalarında yukarıda bahsedildiği türden değişikliklere gidilmek zorunda kalınmasının önüne geçecektir.
(2018 Yılı Mali Denetim Raporlarından Alıntı)
