İhale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde belirtilen usulle idarenin açıklanmasını talep ettiği iş kalemlerini belirlediği, söz konusu belirleme sonucunda 56 iş kalemine ilişkin açıklamaların sınır değerin altında teklif bedeli sunan isteklilerden talep edildiği görülmüştür.
Başvuru sahibinin 13.06.2022 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, açıklanması talep edilen iş kalemlerinin birim fiyatlarının ve miktarlarının yer aldığı hesap cetvelinin sunulduğu, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayınlanan birim fiyatların ve girdilerinin hangilerinin kullanıldığının belirtildiği, diğer kalemlere ilişkin analizlerin ve piyasadan alınan fiyat tekliflerinin sunulduğu tespit edilmiştir.
İdare tarafından başvuru sahibinin açıklamasının incelenmesi neticesinde, yaklaşık maliyete esas miktarlar ile başvuru sahibinin metrajları arasında farklar bulunduğunun tespit edildiği, idare tarafından tespitte 56 iş kaleminin 13’ünde başvuru sahibinin metrajlarının % 1,5 ila 97,5 oranında düşük olduğunun belirtildiği görülmüş, bu doğrultuda yapmış olduğumuz incelemede 24 adet iş kaleminde miktarların aynı, 19 adedinde ise başvuru sahibinin metrajlarının yüksek olduğu tespit edilmiştir. Anılan metraj farklılıklarının yer aldığı karşılaştırma tablosunun da kesinleşen ihale kararı ekinde başvuru sahibine gönderildiği görülmüştür.
Öncelikle, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan yapım işi ihalelerinde; iş kapsamındaki imalat miktarları idare tarafından istekli olabileceklere verilmemekte, söz konusu miktarlar; ihale dokümanı kapsamında yer alan projeler, mahal listeleri, özel ve genel teknik şartnameler vb. dokümanlar üzerinden idare ve istekliler tarafından ayrı ayrı hesaplanmaktadır. İhale konusu iş kapsamındaki imalatların niteliği, projenin karmaşıklığı ve büyüklüğü, metraj hesabı yapan kişilerin kabulleri gibi unsurlar göz önünde bulundurulduğunda, isteklilerce belirlenen miktarlar ile idarenin belirlediği miktarların birebir örtüşmesi beklenmemektedir. Bununla birlikte, idarece hesaplanan metrajlar ile istekliler tarafından hesaplanan metrajlar arasındaki farklılıkların makul ve kabul edilebilir mertebelerde olması beklenmekte ve bu farklılık nedeniyle açıklama istenen iş kalemlerinin tamamı üzerinden sağlanan fiyat avantajının, isteklilerin teklif bedellerine göre yapılan sıralamada değişikliğe sebep olup olmadığı, diğer bir ifadeyle metraj farkının istekli lehine bir avantaj sağlayıp sağlamadığı hususunun da dikkate alınması gerekmektedir.
Başvuru sahibi istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan hesap cetvelindeki metraj miktarları ile yaklaşık maliyet hesabında idare tarafından öngörülen metraj miktarlarının karşılaştırılması neticesinde;
Açıklama istenen 56 iş kaleminden 19 iş kalemine ilişkin istekli tarafından hesaplanan metrajın idarece hesaplanan metrajdan yüksek olduğu, 13 iş kalemine ilişkin idarece hesaplanan metrajın istekli tarafından hesaplanan metrajdan yüksek olduğu ve 24 iş kalemine ilişkin istekli tarafından hesaplanan metraj ile idarece hesaplanan metrajın birebir aynı olduğu belirlenmiştir.
Öte yandan açıklama istenen 56 iş kalemi için başvuru sahibi istekli tarafından teklif edilen birim fiyatlar ile metraj farklarının çarpılması sonucunda; isteklinin lehine oluşan fiyat farkının isteklinin teklifine eklenmesi suretiyle bulunan fiyatın teklif sıralamasını değiştirmediği görüldüğünden, anılan isteklinin teklifinin açıklama istenen 13 adet iş kalemi için öngördükleri metrajların, idare tarafından hesaplanan metrajlardan önemli ölçüde düşük olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata uygun olmadığı, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.
