Aşırı Düşük Teklif Açıklamasında Teknik Kriterlerin Yanlış Karşılanması: Üç Kollu Delici Tartışması

Giriş

Kamu ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamaları, tekliflerin gerçekçi ve uygulanabilir olup olmadığının tespitinde kritik bir rol oynamaktadır. Özellikle analiz girdilerinde yer alan teknik kriterlerin birebir karşılanması, açıklamaların mevzuata uygunluğu açısından vazgeçilmezdir. İnceleme konusu olayda, delici ekipmanına ilişkin teknik bir farklılık, ihalenin sonucunu doğrudan etkilemiştir.

Aşırı Düşük Teklif Açıklamasında Talep Edilen Analiz Girdisi

İdare tarafından aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden açıklanması istenen analiz girdileri arasında:

“Tünel kesit alanı 50 m² üzerinde olan, elektrik motor gücü 2×75 kW veya 3×75 kW’ye kadar üç kollu elektrik hidrolik kontrollü delici”

girdisi açıkça yer almıştır. Bu tanımlama, hem tünel kesit alanı hem de delicinin üç kollu olması bakımından belirleyici teknik kriterler içermektedir.

İhale Üzerinde Bırakılan İsteklinin Açıklamasındaki Uyumsuzluk

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan açıklamada ise:

• 10.120.1235 poz numaralı

• “Tünel kesit alanı 50 m²’ye kadar olan, 2×75 kW gücünde iki kollu elektrik hidrolik kontrollü delici”

esas alınmıştır.

Bu durum, açıklamanın:

• Üç kollu yerine iki kollu bir ekipman üzerinden,

• Ayrıca farklı tünel kesit alanı kriteri dikkate alınarak

yapıldığını ortaya koymaktadır. Dolayısıyla açıklama, idarece talep edilen analiz girdisiyle teknik olarak örtüşmemektedir.

Birim Fiyat Karşılaştırması ve Maliyet Farkı

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan 2025 Yılı İnşaat ve Tesisat Birim Fiyatları incelendiğinde:

• İki kollu elektrik hidrolik kontrollü delici (10.120.1235)
  👉 Rayiç fiyat: 20.000.000 TL

• Üç kollu elektrik hidrolik kontrollü delici (10.120.1236)
  👉 Rayiç fiyat: 34.000.000 TL

Bu karşılaştırma, iki kollu ve üç kollu deliciler arasında çok ciddi bir maliyet farkı bulunduğunu açıkça ortaya koymaktadır.

Üç Kollu Özelliğin Teknik ve Ekonomik Önemi

Yapılan değerlendirmede:

• Üç kollu olma özelliğinin,

• Delici ekipmanın kapasitesini, performansını ve maliyetini doğrudan etkilediği,

• Bu özelliğin tali değil, esası etkileyen bir teknik kriter olduğu

sonucuna varılmıştır. Dolayısıyla, üç kollu olarak tanımlanan bir girdinin iki kollu ekipmanla açıklanması, eşdeğerlik ilkesine ve kamu ihale mevzuatına aykırıdır.

Hukuki Sonuç ve Değerlendirme

Netice itibarıyla:

• Açıklanması istenen üç kollu elektrik hidrolik kontrollü delici girdisi,

• Teknik özellikleri aynı olmayan iki kollu bir girdi üzerinden açıklanmıştır.

• Bu açıklama, hem teknik kriterleri karşılamamakta hem de maliyeti önemli ölçüde düşük göstermektedir.

Bu nedenlerle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı, başvuru sahibinin bu konudaki iddiasının ise yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç

Aşırı düşük teklif açıklamalarında, analiz girdilerinin teknik tanımlarına birebir uyulması zorunludur. Teknik özellikleri farklı olan girdiler üzerinden yapılan açıklamalar, maliyet gerçeğini yansıtmaz ve ihalenin sağlıklı sonuçlanmasını engeller. Bu karar, özellikle makine ve ekipman analizleri açısından idareler ve istekliler için önemli bir emsal niteliği taşımaktadır.