Sözleşmede kararlaştırılan ödeme yapılmamış ve ödenmeyen miktar yüklenicinin tahammül gücünü aşmış olması halinde yüklenicinin işe devam etmesi istenemez.

📌 Temel İlke

Eser ve hizmet sözleşmeleri iki tarafa borç yükleyen sözleşmelerdir.

• Yüklenici → işi yapma borcu altındadır.

• İş sahibi / idare → bedel ödeme borcu altındadır.

Bedel ödeme borcu gereği gibi yerine getirilmezse, yüklenicinin işi sürdürmesi kural olarak beklenemez.

⚖️ Hukuki Dayanak

Bu durum özellikle Türk Borçlar Kanunu’nda düzenlenen karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde ifa etmeme def’i (ödeme yapılmadıkça ifayı durdurma hakkı) ilkesine dayanır.

Yani:

İş sahibi ödeme borcunu yerine getirmiyorsa, yüklenici de edimini ifadan kaçınabilir.

📌 “Tahammül Gücünü Aşma” Kriteri

Her ödeme gecikmesi otomatik olarak işi durdurma hakkı vermez.

Şu unsurlar aranır:

• Ödeme yapılmaması ciddi ve sürekli olmalı,

• Ödenmeyen miktar yüklenicinin mali dengesini bozmalı,

• İşin devamı ekonomik olarak katlanılamaz hale gelmiş olmalı.

Özellikle kamu sözleşmelerinde:

• Hakedişlerin uzun süre ödenmemesi,

• Yüksek meblağlı alacakların birikmesi,

• Finansman yükünün yükleniciye bırakılması,

durumlarında yükleniciden işe devam etmesi dürüstlük kuralı gereği beklenemez.

📌 Sonuç

Sözleşmede kararlaştırılan ödemenin yapılmaması ve bu durumun yüklenicinin tahammül gücünü aşması halinde:

• Yüklenicinin işe devam etmesi istenemez.

• Yüklenici ifayı durdurabilir.

• Şartları oluşmuşsa fesih hakkı da gündeme gelebilir.