Analizde kâr ve genel gider oranının belirtilmesi zorunlu olmamakla birlikte, istekli tarafından oran belirtilmiş olması hâlinde, bu oranın açıklamanın bir unsuru hâline geldiği hk.

BAŞVURU SAHİBİ:

Kad-Tem Mühendislik Müteahhitlik İnş. Otom. Tur. Tic. ve San. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Arazi Toplulaştırma ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2026/996955 İhale Kayıt Numaralı “Şanlıurfa Suruç Ovası 2 Kısım Tarla İçi Kapalı Drenaj ve Tigh Projesi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Arazi Toplulaştırma ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 14.07.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Şanlıurfa Suruç Ovası 2 Kısım Tarla İçi Kapalı Drenaj ve Tigh Projesi” ihalesine ilişkin olarak Kad-Tem Mühendislik Müteahhitlik İnş. Otom. Tur. Tic. ve San. A.Ş.nin 21.09.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.09.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.09.2026 tarih ve 226395 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.09.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2026/2399 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idarece aşırı düşük teklif açıklaması istenilen “TIGH 008” poz numaralı iş kalemine ilişkin olarak kendileri tarafından yapılan açıklamada anılan iş kaleminin karsız analiz tutarının 186,16 TL, öngörülen kar ve genel giderin 111,84 TL olduğu, bu tutarın karsız analiz tutarının %60,08’ini karşıladığı halde, analiz cetvelinde %60,12 olarak yazılmasının idarece yuvarlama hatası olarak nitelendirilerek kar ve genel gider oranının %10’un altında kaldığı gerekçesiyle tekliflerinin reddedildiği, oysa hesaplanan %60,08 oranının %10 şartını fazlasıyla karşıladığı ve yuvarlama hatası gerekçesiyle teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu, aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olduğu iddiasına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b)  Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1) Yapım yönteminin ekonomik olması,

2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. …” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır. …” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Yuvarlama ve aritmetik hata” başlıklı 39’uncu maddesinde “39.1. Birim fiyat teklif cetvelinde iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlar virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde yazılabilecektir.

39.2. Birim fiyat teklif cetvelinde, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemi için teklif edilen birim fiyatın çarpımı sonucu bulunan tutar virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde yazılabilecektir. Ancak toplam teklif tutarı, virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.

39.3. Birim fiyat teklif cetvellerinde çarpım ve toplamlarda aritmetik hata yapan istekliler değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklife açık ihalelerde ise isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılacaktır.” açıklaması,

Aynı Tebliğ’in “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.  

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

sunacaklardır.

Sunulan analizlerde,  kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir. Bu bedel isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olamaz.

Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez.

Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

ilgili e-forma uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde, bu tarihin içinde bulunduğu aya ait güncel birim fiyatların yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından son yayımlanmış birim fiyatlar kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından belirlenerek ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

İlan veya davet tarihinde, bu tarihin içinde bulunduğu aya ait güncel rayiçlerin yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından son yayımlanmış rayiçler kullanılabilir.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır. …” açıklaması bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Şanlıurfa Suruç Ovası 2. Kısım Tarla İçi Kapalı Drenaj ve TİGH Projesi

b) Türü: Yapım işi

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Miktarı:

Şanlıurfa İli Suruç İlçesine bağlı 21 adet Kırsal Mahallede brüt 15.000 hektar alanda; 1.662.000,00 m Muhtelif çap ve özellikte drenaj borularının ve ek parçalarının temini, nakli ve yerine döşenmesi, kazı ve dolgularının yapılması, 200.000 m3 Açık drenaj kanalı temizliği ve diğer TİGH işlerinin yapımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Şanlıurfa İli, Suruç İlçesine bağlı; Geçit, Küçüksergen, Kaplan, Harapsar (Yazı), Karataş, Büyüksergen, Akören, Eskice, Kırkmağara, Üçpınar, Oymaklı, Ziyaret, Onbirnisan, Kara, Boztepe, Topçular, Bozyokuş, Yolcular, Yalpı, Yolbilir ve Höyükhanı Mahalleleri olmak üzere toplam 21 adet yerleşim birimi” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İhaleye ait birim fiyat teklif cetveline aşağıda yer verilmiştir.

Başvuruya konu ihalenin Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Arazi Toplulaştırma ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 14.07.2026 tarihinde açık ihale usulü ile birim fiyat teklif alınarak gerçekleştirilen “Şanlıurfa Suruç Ovası 2 Kısım Tarla İçi Kapalı Drenaj ve TİGH Projesi” yapım işi ihalesi olduğu, 18.09.2026 tarihli ihale komisyonu kararından; söz konusu ihaleye 52 isteklinin katıldığı, bahse konu ihalede sınır değerin 409.671.789,17 TL olarak hesaplandığı ve sınır değer altında teklif veren 20 isteklinin olduğu, 20 istekliden 17 isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmadığı, açıklama sunan Bor İnşaat Turizm San. ve Tic. A.Ş., Atılım İnşaat Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.- Denyapı İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ile başvuru sahibi Kad-Tem Mühendislik Müteahhitlik İnşaat Otomotıv Turizm Tic. ve San. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli bulunmadığı, söz konusu ihalenin Özdemireller Harfiyat Nakliyat Tic. ve San. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı ve Erat Yapı İnşaat Taahhüt San. ve Tic. A.Ş.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

İdare tarafından teklifi sınır değer altında kalan isteklilere 03.08.2026 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazıda “Şanlıurfa Suruç Ovası 2 Kısım Tarla İçi Kapalı Drenaj ve TİGH Projesi ihalesinde 14.07.2026 tarihli teklifiniz, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda aşırı düşük teklif olarak tespit edilmiştir. Aşırı düşük teklif açıklamanızı 12.08.2026 tarihi saat 18:00’a kadar EKAP üzerinden e-imza ile imzalamak suretiyle İdaremize göndermeniz gerekmektedir. …” ifadelerine yer verildiği, ilgili yazı ekinde açıklama istenilen iş kalemleri listesi, açıklama istenilen analiz girdileri, açıklama istenmeyen analiz girdileri ve sıralı analiz girdi tablolarının yer aldığı,

Birim fiyat teklif cetvelinde 24 adet iş kalemine yer verildiği, “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazı ekinde;

– “TİGH 006” numaralı “Trencher ile lateral hendeği açılması, kazının depoya konması, Ø 100 mm PVC Jeotekstil Sargılı Drenaj borusu ve ek parçaların temini, döşenmesi ve açılan hendeğin depo toprağı ile doldurulması, güzergah temizliği, hizmet yolu yapımı.”

– “TİGH 007” numaralı “Trencher ile kollektör hendeği açılması, kazının depoya konması, Ø 160 mm PVC Jeotekstil Sargılı Drenaj borusunun ve ek parçaların temini, döşenmesi ve açılan hendeğin depo toprağı ile doldurulması, güzergah temizliği, hizmet yolu yapımı.”

– “TİGH 008” numaralı “Trencher ile kollektör hendeği açılması, kazının depoya konması, Ø 200 mm PVC Jeotekstil Sargılı Drenaj borusunun ve ek parçaların temini, döşenmesi ve açılan hendeğin depo toprağı ile doldurulması, güzergah temizliği, hizmet yolu yapımı.”

– “TİGH 021” numaralı “Açık drenaj kanallarının temizlenmesi ve derinleştirilmesi” iş kalemlerinin açıklama istenecek iş kalemleri olarak belirlendiği görülmüştür.

18.09.2026 tarihli ihale komisyonu kararında aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan isteklilerin, açıklamalarının herhangi bir gerekçe gösterilmeksizin yeterli görülmediğinin belirtildiği, bunun üzerine başvuru sahibi istekli tarafından 21.09.2026 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, idarenin 25.09.2026 tarihli cevabi yazısında “Şikâyette bulunan istekli KAD-TEM MÜHENDİSLİK MÜTEAHHİTLİK İNŞAAT OTOMOTIV TURİZM TİCARET VE SANAYİ ANONİM ŞİRKETİ’nin vermiş olduğu savunmada TİGH 008 nolu iş kalemin tutarını 186,16 TRY bulmuş ve %60,12 Müteahhitlik karı belirleyerek kar tutarı olarak 111,84 yazarak toplam teklifini 298,00 olarak belirlenmiştir. Yapılan inceleme neticesinde 186,16 TL tutarın %60,12 kar ile çarpımının 298,08 TRY olduğu görülmektedir. TİGH 008 nolu iş kalem için vermiş olduğu teklifiniz 298,00*62.000,000 = 18.476.000,00 TRY olup, 298,08*62.000,000 çarpımı sonucu bulunan tutar 18.480.96,00 TRY hesaplanmakta ve 4.960 TRY bir fazlalık ortaya çıkmaktadır. Bu bilgiler ışığı altında yapılan değerlendirme sonucu KAD-TEM MÜHENDİSLİK MÜTEAHHİTLİK İNŞAAT OTOMOTIV TURİZM TİCARET VE SANAYİ ANONİM ŞİRKETİ’nin vermiş olduğu teklif değerlendirme bırakılmıştır. …4734 Sayılı Kamu İhale Kanunun 38. Maddesi ile Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.3 Maddesinde yer alan “…Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir.” gerekçesine yer verilerek şikâyetin uygun bulunmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi isteklinin iddiası; ““TIGH 008” poz numaralı iş kalemine ilişkin olarak kendileri tarafından yapılan açıklamada anılan iş kaleminin karsız analiz tutarının 186,16 TL, öngörülen kar ve genel giderin 111,84 TL olduğu, bu tutarın karsız analiz tutarının %60,08’ini karşıladığı halde, analiz cetvelinde %60,12 olarak yazılmasının idarece yuvarlama hatası olarak nitelendirilerek kar ve genel gider oranının %10’un altında kaldığı gerekçesiyle tekliflerinin reddedildiği, oysa hesaplanan %60,08 oranının %10 şartını fazlasıyla karşıladığı ve yuvarlama hatası gerekçesiyle teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu” yönünde olup, söz konusu iddiaya ilişkin olarak yapılan incelemede;

Anılan istekli tarafından 11.08.2026 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen “aşırı düşük teklif açıklamasının gönderilmesi” konulu yazının eklerinde; başvuruya konu olan ve açıklanması istenilen “TİGH 008” numaralı “Trencher ile kollektör hendeği açılması, kazının depoya konması, Ø 200 mm PVC Jeotekstil Sargılı Drenaj borusunun ve ek parçaların temini, döşenmesi ve açılan hendeğin depo toprağı ile doldurulması, güzergah temizliği, hizmet yolu yapımı” özel iş kalemine ilişkin olarak açıklamasının aşağıdaki gibi olduğu görülmüştür.

Yukarıda aktarılan tablodan anlaşılacağı üzere; istekli tarafından “TIGH 008” iş kalemi için sunulan analizde kâr ve genel gider hariç analiz girdileri toplamının 186,16 TL, kar ve genel gider tutarının 111,84 TL olarak belirlendiği, iş kaleminin tutarının kârsız birim fiyat (186,16 TL) ile iş kalemi için öngörülen kârın (111,84 TL) toplanması sonucunda 298,00 TL olarak belirlendiği, analiz girdilerine ait miktar ve birim fiyatların çarpımlarında ve bunların toplamında hesaplama hatası bulunmadığı,  fakat analiz tablosunda kar ve genel gider oranının % 60,12 olarak gösterildiği, kar ve genel gider tutarı olarak belirlenen 111,84 TL’nin 186,16 TL’ye oranının ise %60,08 olduğu, 186,16 TL’nin %60,12’sinin 111,92 TL’ye, bu tutarın kârsız toplamla birlikte 298,08 TL’ye karşılık geldiği, isteklinin birim fiyat teklif cetvelinde anılan iş kalemi için 298,00 TL birim fiyat teklif ettiği anlaşılmıştır.

İdarece başvuru sahibinin açıklamasının; 186,16 TL’ye %60,12 oranında kâr eklendiğinde 298,08 TL’ye ulaşıldığı, bu birim fiyatla hesaplanan tutarın (298,08 x 62.000 = 18.480.960,00 TL) teklif edilen tutarı (298,00 x 62.000 = 18.476.000,00 TL) 4.960,00 TL aştığı ve Tebliğ’in 45.1.3’üncü maddesinde yer alan açıklama gereği ihale komisyonu tarafından yapılan re’sen düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi için teklif edilen fiyatı aştığı gerekçesiyle uygun bulunmadığı, anılan isteklinin açıklamasına ilişkin olarak idarece başka bir uygunsuzluk gerekçesine yer verilmediği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesinden; teklif birim fiyatlı işlerde teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin, açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunacakları, sunulan analizlerde kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesinin zorunlu olduğu, bununla birlikte kâr ve genel giderin analizde ayrıca oran olarak gösterilmesini zorunlu kılan bir açıklamaya yer verilmediği, dolayısıyla isteklilerin bu zorunluluğu yalnızca tutar göstermek suretiyle de yerine getirebilecekleri; Tebliğ’in 45.1.8’inci maddesinden ise analizler üzerinde yapılan incelemede çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda hatanın ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltileceği ve bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği anlaşılmaktadır.

Analizde kâr ve genel gider oranının belirtilmesi zorunlu olmamakla birlikte, istekli tarafından oran belirtilmiş olması hâlinde, bu oranın açıklamanın bir unsuru hâline geldiği, kâr ve genel gider tutarının kâr ve genel giderler hariç analiz toplamı ile istekli tarafından belirtilen oranın çarpımı sonucunda bulunacağı, açıklama sunulduktan sonra analizde beyan edilen oranın dikkate alınmamasının veya istekli lehine değiştirilmesinin mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.

Başvuru sahibi tarafından “TİGH 008” numaralı iş kalemi için sunulan analiz incelendiğinde; analiz girdilerine ait miktar ve birim fiyatların çarpımlarında ve toplamında hata bulunmadığı, kâr ve genel giderler hariç analiz toplamının 186,16 TL olduğu, istekli tarafından kâr ve genel gider oranının %60,12 olarak belirtildiği, bu orana göre kâr ve genel gider tutarının 111,92 TL (186,16 x %60,12) olması gerekirken analizde 111,84 TL olarak gösterildiği, isteklinin kendi belirttiği orana göre yapılan hesaplama sonucunda analiz fiyatının 298,08 TL’ye ulaştığı ve bu tutarın istekli tarafından anılan iş kalemi için teklif edilen 298,00 TL’lik birim fiyatı 0,08 TL, iş kaleminin miktarı (62.000 metre) dikkate alındığında toplamda 4.960,00 TL aştığı tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından, analizde gösterilen 111,84 TL’nin kâr ve genel giderler hariç toplamın %60,08’ine karşılık geldiği ve bu oranın %10 şartını karşıladığı ileri sürülmekte ise de; idarece açıklamanın uygun bulunmama gerekçesinin asgari %10 oranının sağlanmaması olmadığı, %60,08 oranının analizde yer almadığı ve analizde istekli tarafından beyan edilen oranın %60,12 olduğu, bu oran esas alınarak düzeltilen analiz fiyatının teklif edilen birim fiyatın üzerinde kaldığı anlaşıldığından, idarece başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmaması işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır.

Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.