İHALENİN KISMİ TEKLİFE AÇIK OLARAK GERÇEKLEŞTİRİLMEMESİNİN İHALEYE KATILIMI VE REKABETİ ENGELLEDİĞİ HAKKINDA
KİK KARARINDAN;
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 27’nci maddesinde ihalelerde kısmi teklif verilip verilemeyeceğinin ihalenin İdari Şartname’sinde belirtilmesinin zorunlu olduğu hüküm altına alınmıştır. Ancak kamu ihale mevzuatında idarelerin hizmet alımı ihalelerini kısmi teklife açmalarının zorunlu olduğuna veya hangi durumlarda açılması gerektiğine ilişkin herhangi bir hüküm bulunmadığı, dolayısıyla ihalelerde kısmi teklif verilmesine izin verilip verilmeyeceği noktasında idarenin takdir yetkisi bulunmakla birlikte söz konusu takdir yetkisinin kanun kapsamındaki bütün idareler için uyulması zorunlu kurallar olan anılan Kanun’un 5’inci maddesinde düzenlenen temel ilkelere uygun olarak kullanılmasının hukuki bir zorunluluk olduğu anlaşılmaktadır.
Taşıma yoluyla eğitime erişim uygulaması kapsamında yapılan ve niteliği gereği her yıl süreklilik arz edecek ve sayıca fazla araç gerektiren ihale konusu iş gibi öğrenci taşıma ihalelerinde kısmi teklife imkân verilmemesinin, ihalelerde istenen rekabet ortamının oluşmasına ve kaynakların verimli kullanılmasına engel oluşturabileceği değerlendirilmektedir.
Nitekim idarenin bağlı olduğu Milli Eğitim Bakanlığı’nın 12.06.2019 tarihli ve 11150334 sayılı yazısında da 2019-2020 eğitim-öğretim yılında 4734 sayılı Kanun kapsamında yapılacak ihalelerde anılan Kanun’un temel ilkelerine uygun hareket edilmesi adına ihalelerin kısmi teklife açık hale getirilmesi gerektiğinin ifade edildiği görülmektedir.
İhalenin kısmi teklife açık olması halinde söz konusu kısımlarının ve kısım sayısının idare tarafından belirlenmesinin doğal olduğu, idarenin daha önceki ihaleleri bir bütün olarak gerçekleştirmesinin başvuruya konu ihaleyi kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilmesine engel teşkil etmeyeceği, idare tarafından ihalenin tamamı üzerinden teklif alınmasının daha sağlıklı olacağı belirtilmişse de söz konusu hususun gerekçesinin somut olarak ortaya konulamadığı gibi ihalenin kısımlara ayrılması halinde özellikle dağlık bölgelere teklif çıkmayacağı gerekçesi ortaya konulmuşsa da teklif verilmesi ihtimali yüksek güzergâhlar ile söz konusu bölgelerin birleştirilmesiyle oluşturulabilecek kısım düzenlemeleri ile gerekçe olarak belirtilen dezavantajlı hususun ortadan kaldırılabilmesinin mümkün olduğu anlaşılmıştır.
Yapılan incelemede, ihale konusu işin 5688 ortaöğretim öğrencisinin 472 araç ile 42 taşıma merkezi okuluna 180 gün taşıma işi olduğu, ihalenin yaklaşık maliyetinin idarece 11.669.256,81 TL olarak belirlendiği ve ihalenin kısmi teklife açılmayarak işin tamamı üzerinden teklif alınacağı, 9 adet ihale dokümanı alınan ve 31.07.2018 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye sadece başvuru sahibinin iddialarında yer verilen 2 istekli tarafından teklif verildiği ve söz konusu tekliflerin yaklaşık maliyete önemli ölçüde yakın olduğu görülmüştür.
İhale konusu işin 472 araç ile işin tamamı üzerinden teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilecek olması, işi tamamı üzerinden teklif alınması nedeniyle isteklilerin ihaleye katılım için sağlaması gereken iş deneyim ve geçici teminat tutarları, işin gerçekleştirileceği coğrafi bölge, ihale dokümanı satın alan istekli olabilecek sayısı, teklif veren istekli sayısı ile söz konusu ihaleye verilen tekliflerin ihale konusu işin yaklaşık maliyetine yakınlığı hususları ile ihalenin kısmi teklife kapalı olarak gerçekleştirilmesi gerektiğine yönelik idare tarafından gerekli ve yeterli somut bir gerekçenin ortaya konulamadığı hususu bir arada değerlendirildiğinde başvuruya konu ihalenin kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilmemesinin ihaleye katılımı ve rekabeti engellediği, dolayısıyla kısmi teklife açık olmayan bahse konu işin anılan Kanun’un 5’inci maddesindeki temel ilkelerine uygun yapılmadığı sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.
