Yerli malı teklif eden istekli lehine fiyat avantajının uygulanacağına yönelik düzenleme bulunmasına karşın yerli malı teklif eden istekli lehine %15 oranındaki fiyat avantajının uygulanmadığı hk

BAŞVURU SAHİBİ:

Cuylan Elek. ve Mek. Cih. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Zonguldak Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/212099 İhale Kayıt Numaralı “274 Kalem Tıbbi Sarf Malzeme Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Zonguldak Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 21.06.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “274 Kalem Tıbbi Sarf Malzeme Alımı” ihalesine ilişkin olarak Cuylan Elek. ve Mek. Cih. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 08.08.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 29.08.2019 tarih ve 36005 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/987 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, İdari Şartname’nin 8 ve 35’inci maddelerinde yer verilen düzenlemeler dikkate alınarak yerli malı teklif eden istekli lehine %15 oranında fiyat avantajı uygulanarak hesaplama gerçekleştirildiğinde, firmalarının teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi gerektiği, İdari Şartname’de düzenlenen yerli malı sunan istekli lehine uygulanacak avantajın, yaklaşık maliyet gerekçe gösterilerek uygulanmamasının doğru olmadığı, emsal Kurul kararlarının da bu yönde olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yerli malını teklif edenler lehine fiyat avantajı uygulanması” başlıklı 61’inci maddesinde “(1) Yaklaşık maliyeti eşik değerin altında kalan mal alımı ihalelerine sadece yerli isteklilerin katılabileceğine ilişkin düzenleme yapılabilir. Ayrıca sadece yerli isteklilerin katılımına açık ihalelerde, yerli malı teklif eden yerli istekliler lehine % 15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabilir.

(2) Mal alımı ihalelerinde yaklaşık maliyetine bakılmaksızın, tüm isteklilerin katılabileceğine ilişkin düzenleme yapılabilir ve bu ihalelerde yerli malı teklif eden istekliler lehine % 15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabilir.

(3) İhale veya ön yeterlik ilanı ve idari şartnamede, yerli malı teklif edenler lehine tanınan fiyat avantajı oranı belirtilir.

(4) (Değişik:16/08/2014-29090 R.G./5.md.) Yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı tanınan ve birden fazla mal kaleminden oluşan ihalelerin, kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilmesi ve fiyat avantajı tanınan her bir kısmın tek bir mal kaleminden oluşması zorunludur. (Ek cümle: 19.06.2018-30453/m RG/ 7. md., yürürlük:19.07.2018) Ancak, birbirini tamamlayan veya teknik zorunluluklar nedeniyle birlikte alınması gereken mal kalemlerine bir kısımda yer verilebilir. Kısmi teklife açık ihalelerde, kısımların birinde, birkaçında veya tamamında yerli malı teklif eden istekliler lehine aynı veya farklı oranlarda fiyat avantajı sağlanabilir. Yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı, yerli malı teklif etmeyen diğer isteklilerin söz konusu mal kalemi için teklif ettikleri bedele, kendi teklif bedelleri üzerinden ihale dokümanında belirlenen fiyat avantajı oranı esas alınarak hesaplanan tutarın eklenmesi suretiyle bulunur.

(5) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalede, öncelikle fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli bulunur. Yerli malını teklif edenler lehine fiyat avantajı, bu istekliler dışındaki isteklilerin değerlendirilmiş teklif bedellerine, kendi değerlendirilmiş teklif bedelleri üzerinden fiyat avantajı oranı esas alınarak hesaplanan tutarın eklenmesi suretiyle uygulanır. Ek cümle:16.03.2019-30716 R.G/14. md.; yürürlük:26.03.2019) Ancak, birbirini tamamlayan veya teknik zorunluluklar nedeniyle birlikte alınması gereken mal kalemlerine bir kısımda yer verilen ihalede, önce yerli malını teklif edenler lehine fiyat avantajı uygulanır ve avantaj uygulanmış fiyatlar üzerinden fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli bulunur.

(6) (Değişik:16/08/2014-29090 R.G./5.md.; değişik: 19.06.2018-30453/m RG/ 7. md., yürürlük:19.07.2018)) Her yıl Ocak ayında Kurum tarafından ilan edilen orta ve yüksek teknolojili sanayi ürünleri listesinde yer alan malların ihalelerinde, yerli malı teklif eden istekliler lehine % 15 oranında fiyat avantajı sağlanması zorunludur. Söz konusu zorunlu fiyat avantajı uygulaması, ilanı veya duyurusu bu listenin yayımlanmasından sonra yapılan mal alımı ihalelerinde uygulanacaktır. Yerli yazılım ürünü teklif eden istekliler lehine de %15 oranında fiyat avantajı sağlanması mecburidir.

(7) (Ek fıkra:16/08/2014-29090 R.G./5.md.) Teklif edilen malın yerli malı olduğu Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından belirlenen usul ve esaslara uygun olarak düzenlenen yerli malı belgesi ile belgelendirilir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı 16.3’üncü maddesinde “16.3.1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,

b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.

16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir.”  açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu malın;

a) Adı: 274 Kalem Tıbbi Sarf Malzeme Alımı

b) Varsa kodu:

c) Miktarı ve türü:

274 Kalem Tıbbi Sarf Malzeme” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

ğ) Yerli malı teklif edenler lehine fiyat avantajı tanınması durumunda, bu avantajdan yararlanmak isteyenlerce sunulacak yerli malı belgesi…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhalenin yabancı isteklilere açıklığı ve yerli malı teklif edenler lehine fiyat avantajı uygulanması” başlıklı 8’inci maddesinde “8.1. İhale, yeterlik kriterlerini taşıyan yerli ve yabancı tüm isteklilere açıktır. Yerli malı teklif eden istekliye ihalenin tamamında % 15 (on beş) oranında fiyat avantajı uygulanacaktır. Yerli malı teklif eden isteklilerin fiyat avantajından yararlanabilmesi için teklif ettiği mala/mallara ilişkin yerli malı belgesini/belgelerini sunması zorunludur.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 18’inci maddesinde “18.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceklerdir. İhale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, teklif edilen fiyatların en düşük olanıdır.

35.2. Bu madde boş bırakılmıştır.

35.3. Yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı uygulanması:

35.3.1.Yerli malı teklif edenler lehine fiyat avantajı, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 61 inci maddesi esas alınarak hesaplanacaktır.

35.4.1. Birden fazla istekli tarafından teklif edilen fiyatın en düşük fiyat olması ve bu fiyatların da birbirine eşit olması durumunda ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sırasıyla;

1) İstekli tarafından sunulan malın yerli malı olmasına,

2) İhale konusu iş veya benzer işe ilişkin olarak istekli tarafından sunulan iş deneyimini gösteren belgedeki belge tutarına,

göre belirlenecektir.

35.4.2. Birden fazla isteklinin teklifinin eşit olması ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde, 35.4.1. maddesindeki düzenleme ile Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 62 nci maddesindeki düzenleme esas alınacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 61’inci maddesi incelendiğinde, mal alımı ihalelerinde idarece yerli malı teklif eden istekliler lehine %15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabilmesine imkan tanındığı, her yıl ocak ayında Kurum tarafından ilan edilen orta ve yüksek teknolojili sanayi ürünleri listesinde yer alan malların ihalelerinde ise yerli malı teklif eden istekliler lehine %15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanmasının zorunlu olduğu, teklif edilen malın yerli malı olduğunun yerli malı belgesi ile belgelendirileceğinin belirtildiği, hesaplama yönteminin ise, yerli malı teklif etmeyen isteklilerin söz konusu mal kalemi için teklif ettikleri bedele, kendi teklif bedelleri üzerinden ihale dokümanında belirlenen fiyat avantajı oranı esas alınarak hesaplanan tutarın eklenmesi şeklinde olacağı hüküm altına alınmıştır.

Ayrıca, yukarıda aktarılan Tebliğ açıklamaları uyarınca, idarenin yaklaşık maliyetin üzerindeki teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde, ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahip olduğu anlaşılmaktadır.

İdari Şartname’nin 8.1’inci maddesinde, yerli malı teklif eden isteklilere %15 oranında fiyat avantajı uygulanacağı, isteklilerin fiyat avantajından yararlanabilmesi için teklif ettiği mallara ilişkin yerli malı belgesi sunmasının zorunlu olduğu, İdari Şartname’nin 35.3.1’inci maddesinde ise fiyat avantajının Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 61’inci maddesi esas alınarak hesaplanacağına yönelik düzenlemelere yer verildiği görülmüştür.

İhalenin başvuruya konu 227. kısmına yönelik olarak Çapa Med. San.ve Tic. A.Ş.  ile başvuru sahibi Cuylan Elek. ve Mek. Cih. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin birim fiyat teklif cetvellerinin;

şeklinde olduğu, ihalenin Çapa Med. San.ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin belirlenmediği anlaşılmıştır.

İhalenin 227. kısmına teklif sunan söz konusu isteklilerin teklifleri kapsamında sundukları belgeler incelendiğinde,

Başvuru sahibi Cuylan Elek. ve Mek. Cih. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından teklifi kapsamında Ege Bölgesi Sanayi Odası tarafından Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının 13.09.2014 tarihli ve 29118 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Yerli Malı Tebliği”ne istinaden TOBB tarafından hazırlanan “Yerli Malı Belgesinin Düzenlenmesi Uygulama Esaslarına” göre 25.01.2019 tarihinde düzenlenmiş “Yerli Malı Belgesi”nin sunulduğu, “Yerli Malı Belgesi”nde üretici adının “TMT Tıbbi Med. Malz. San. ve Tic. A.Ş.”, ürün adının “Tıpta ve cerrahide kullanılan boru şeklinde iğneler” şeklinde belirtilidiği, teknik özelliklerinin (marka adı, modeli, seri numarası, cinsi) “Egemen International Spinal epidural kombine anestezi seti-kiti/ epidural anestezi seti-kiti” olduğu, yerli katkı oranının “%88,32” olduğu ve ürünün teknolojik düzeyinin orta-yüksek olarak belirlendiği tespit edilmiş olup, Çapa Med. San.ve Tic. A.Ş.  tarafından ise anılan kısımlara ilişkin verdiği teklifler kapsamında herhangi bir yerli malı belgesi sunulmadığı anlaşılmıştır.

İtirazen şikâyete konu ihaleye ait ihale dokümanında yerli malı teklif eden istekli lehine fiyat avantajının uygulanacağına yönelik düzenleme bulunmasına karşın yerli malı teklif eden istekli lehine %15 oranındaki fiyat avantajının uygulanmadığı, yerli malı teklif eden istekliler lehine %15 oranında fiyat avantajı uygulanması ve ortaya çıkan duruma göre teklif bedelleri yaklaşık maliyete göre değerlendirilerek,  yukarıda aktarılan Tebliğ açıklamaları çerçevesinde işlem tesis edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede, ihalenin 227. kalemine 2 teklif sunulduğu, her iki teklifin söz konusu kısmın yaklaşık maliyet tutarının üzerinde olduğu,  idarece yerli malı teklif eden istekli lehine fiyat avantajı uygulanmaksızın ihalenin en düşük teklifi veren Çapa Med. San. ve Tic. A.Ş.nin üzerinde bırakıldığı görülmekle birlikte, anılan isteklinin ihalenin başvuruya konu 227. kalemine yönelik teklif bedelinin 73.216,00 TL olduğu, ihale dokümanında %15 oranında belirlenen yerli malına ilişkin fiyat avantajı uygulandıktan sonra elde edilecek fiyat avantajı uygulanmış teklif bedelinin ise 84.198,40 TL olacağı dikkate alındığında, söz konusu isteklinin ihalenin 227. kalemine yönelik fiyat avantajı uygulanmış teklif bedelinin başvuru sahibi Cuylan Elek. ve Mek. Cih. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif bedelinden (79.336,40 TL) daha yüksek olduğu anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ile tespitler dikkate alındığında, ihalenin başvuruya konu 227. kısmı için Cuylan Elek. ve Mek. Cih. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 25.01.2019 tarihinde Ege Bölgesi Sanayi Odası tarafından düzenlenen yerli malı belgesinin sunulduğu, anılan kısma teklif veren diğer istekli tarafından yerli malına ilişkin herhangi bir belge sunulmadığı, bu itibarla ihalenin 227. kısmına teklif sunan Çapa Med. San. ve Tic. A.Ş.nin teklif tutarına teklif tutarının %15’inin eklenmesi,  Kamu İhale Genel Tebliği’nin Tebliğ’inin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı 16.3’üncü maddesinde yer verilen açıklamalar çerçevesinde değerlendirme yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak sonuçlandırılması gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.  

Öte yandan, ihalenin itirazen şikâyete konu 227.  kısmının yaklaşık maliyeti dikkate alındığında 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca ödenmesi gereken itirazen şikâyet başvuru bedelinin 5.719,00 TL olduğu, başvuru sahibi tarafından toplam yaklaşık maliyet üzerinden 17.163,00 TL’nin Kurum hesaplarına yatırıldığı, bu nedenle fazla ödendiği tespit edilen 11.444,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iade edilmesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, itirazen şikayete konu ihalenin 227. kısmına yerli malı teklif eden istekli lehinde %15 oranında fiyat avantajı uygulanması, Kamu İhale Genel Tebliği’nin  “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı 16.3’üncü maddesinde yer verilen açıklamalar çerçevesinde değerlendirme yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1) Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2) Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.