2886 sayılı Kanuna Göre Kiraya Verilen Taşınmazın Kira Süresinin Yenilenmesi ve Sona Erdirilmesi
SAYIŞTAY 5. DAİRE KARARI
KARAR NO: 6
KARAR TARİHİ: 13.12.2012
KONU: Büyükşehir Belediyesi’nin mülkiyetindeki taşınmazın 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu uyarınca 36 ay süre ile Lunapark işletmeciliği yapılmak üzere kiraya verilmesinde kira süresi sonunda 2886 sayılı Kanuna göre yeniden ihale düzenlenmeyerek mevcut sözleşmenin ihale şartnamesine konulan bir maddeye istinaden süre uzatımı yoluyla yenilenmesi hakkında.
…
Savunmalar: Sorumlular … göndermiş oldukları savunmalarında özetle; Belediye gayrimenkullerinin tahliyesinde 6570 sayılı Gayrimenkul Kiraları Hakkında Kanun hükümleri uygulanacağı Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca kabul edildiğinden ve 6570 sayılı Yasanın 7 nci maddesinde de tahliye sebepleri sınırlı olduğundan, aynı Yasanın 11 inci maddesine göre belediye taşınmazlarının kira süresinin her yıl kendiliğinden birer yıl uzatıldığını, bununla birlikte ileriki dönemlerde söz konusu taşınmazın ihale suretiyle kiraya verilmesi için hazırlıklar başlatıldığını, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine göre kiralama işlemlerini gerçekleştireceklerini belirtmişlerdir.
…
Gereği Görüşüldü:
… Büyükşehir Belediyesi’nin mülkiyetinde olup 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu uyarınca 8.000 m2 taşınmazın Lunapark işletmeciliği yapılmak üzere 36 ay süre ile kiraya verilmesi işine ilişkin ihale dosyasının incelenmesi neticesinde; kira süresi sonunda yeniden ihale düzenlenmeyerek mevcut sözleşmenin, 2886 sayılı Devlet ihale Kanunu’na aykırı olarak, İhale Şartnamesine konulan bir maddeye istinaden süre uzatımı yoluyla yenilenmesi hususu ile ilgili olarak yapılan incelemede;
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Kiralarda sözleşme süresi” başlıklı 64’ncü maddesinde;
“Kiraya verilecek taşınır ve taşınmaz malların kira süresi, on yıldan çok olamaz. Turistik tesis kurulacak yerlerin ve turistik tesislerin (Ek ibare: 20/2/2001 – 4628/17 md.) ve enerji üretimi tesisleri ile iletim ve dağıtım tesis ve şebekelerinin ihtiyacı olan arazilerin (Ek ibare: 18/4/2001 – 4646/13 md.) ve doğal gaz iletim, dağıtım ve depolama tesis ve şebekelerinin ihtiyacı olan arazilerin on yıldan fazla süre ile kiraya verilmesi mümkündür.
Üç yıldan fazla süre ile kiraya verme işlerinde, önceden Maliye Bakanlığından izin alınması şarttır. Katma bütçeli idarelerde bu izin, idarelerin bağlı bulundukları bakanlıktan alınır. Özel İdare ve belediyeler için kendi özel kanunları uygulanır.
Üç yıldan fazla süre ile kiraya verme işlerinde, kira bedeli her yıl şartname ve sözleşmesindeki esaslara göre yeniden tespit edilir.” denilmektedir.
Sayıştay Genel Kurulu’nun “Genel ve Katma Bütçeli İdareler, Özel İdare ve Belediyeler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar tarafından 2886 sayılı kanuna göre kiraya verilen gayrimenkullere ait kira sözleşmelerinin yenilenmesi veya sona erdirilmesi konularında 2886 sayılı Kanun Hükümlerinin mi, yoksa 6570 sayılı Gayrimenkul Kiraları Hakkında Kanun Hükümlerinin mi uygulanacağı hususunda çıkan tereddüt” konusunda aldığı 21.03.1993 tarih ve 4761/1 sayılı kararında ise “Genel ve Katma Bütçeli İdareler, Özel İdare ve Belediyeler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar tarafından 2886 sayılı kanuna göre kiraya verilen gayrimenkullere ait kira sözleşmelerinin yenilenmesi, uzatılması veya sona erdirilmesi, kira tespiti konularında 2886 Sayılı kanun hükümlerinin uygulanması gerektiği” hüküm altına alınmıştır.
Buna göre belediyelerin sahibi oldukları gayrimenkul ve hakları kiralama işlemleri 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na göre yürütülecek olup, bunların söz konusu Kanunda belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde belirlenecek ihale yöntemlerinin biriyle kiralanması gerekmektedir.
Yine söz konusu Kanun çerçevesinde, kiralama işlerinde sözleşme süresi, on yılla sınırlandırılmakla beraber, birden fazla yılı kapsayabilmektedir. Şu kadar ki, üç yıldan fazla süreli kiralamalarda kira artışı her yıl yeniden tespit edilecektir.
Bunlar dışında, ihale aşamasında belirlenen sözleşme süresinin bitiminde yeni kira bedeli belirlenerek sözleşme süresinin uzatılabilmesi, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nda bu konuda yetki veren herhangi bir hüküm bulunmadığından, mümkün olmayıp, yukarıya aldığımız Sayıştay Genel Kurulu kararı uyarınca, süre bitiminde 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümleri çerçevesinde yeniden ihale düzenlenmesi gerekmektedir.
İnceleme neticesinde mülkiyeti … Büyükşehir Belediyesi’ne ait olan … İlçesi, … Mahallesi, ada 1558, parsel 2-46 da kayıtlı 8.000 m2 taşınmazın 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu uyarınca 09.09.2008 tarihinde düzenlenen bir ihale ile 06.10.2008 tarihinden başlamak üzere 36 aylığına … Lunapark İşletmeleri Ltd. isimli bir şirkete kiraya verildiği ancak belediye encümenince onaylanmış bulunan ihale şartnamesine konan ve kira sözleşmesinin sonunda tarafların kira artırımı hususunda anlaşmaları halinde kira süresinin … Büyükşehir Belediyesi’nin uygun göreceği süre kadar uzayacağına dair bir madde uyarınca, sözleşme süresinin bitim tarihi olan 06.10.2011 tarihinden sonra kira süresinin fiili olarak uzatıldığı ve söz konusu yerin hali hazırda da aynı şahıs tarafından işletilmeye devam edildiği tespit edilmiştir.
Savunmalarda, ileriki dönemlerde söz konusu taşınmazın ihale suretiyle kiraya verilmesi için hazırlıkların başlatıldığı ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine göre kiralama işlemlerinin gerçekleştirileceği belirtildiğinden, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71. maddesinde tanımlanan kamu zararı oluşmadığından ilişilecek husus bulunmadığına oybirliğiyle,
Sorumlular hakkında gerekli idari soruşturmanın açılması maksadıyla İçişleri Bakanlığına yazılmasına gerek olmadığına,
Üye …’in “2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 75 inci maddesi hükümlerini belediye taşınmazları hakkında da uygulanması gerektiğinden, madde hükmünü uygulamayan sorumlular hakkında gerekli soruşturmanın yapılması için konunun İçişleri Bakanlığına yazılması gerekir.” şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı oyçokluğuyla,
