KİK KARARINDA;
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idarece tekliflerinin bilanço bilgilerinin istenilen oranları sağlamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak kendilerine verilen belgede sehven yanlışlık olduğu, 2018 yılı bilanço bilgilerinde TEİAŞ 18. Bölge Müdürlüğü tarafından yapılan ödemenin 120 nolu alıcılar kısmında olması gerekirken sehven alıcılar kısmına sıfır (0) olarak yazıldığı, alacaklı olunan rakam eklendiğinde istenilen oranın sağlandığı, kurum kayıtlarından bilanço bilgilerinin kontrol edilmesi ve şu anki bilgileri ile değerlendirme yapılması gerektiği, teklif dosyalarında yer alan eksik bilanço bilgilerinin gerçeği yansıtmadığı, Tebliğ’in 16’ncı maddesi gereği eksik bilgilerinin tamamlatılması gerektiği, ayrıca idarenin ihale saatinden sonra teklif dosyası teslim aldığı iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 30’uncu maddesinde “Teklif mektubu ve geçici teminat da dahil olmak üzere ihaleye katılabilme şartı olarak istenilen bütün belgeler bir zarfa konulur. Zarfın üzerine isteklinin adı, soyadı veya ticaret unvanı, tebligata esas açık adresi, teklifin hangi işe ait olduğu ve ihaleyi yapan idarenin açık adresi yazılır. Zarfın yapıştırılan yeri istekli tarafından imzalanır ve mühürlenir.
…
Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar sıra numaralı alındılar karşılığında idareye verilir. Bu saatten sonra verilen teklifler kabul edilmez ve açılmaksızın iade edilir. Teklifler iadeli taahhütlü olarak da gönderilebilir. Posta ile gönderilecek tekliflerin ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye ulaşması şarttır. Postadaki gecikme nedeniyle işleme konulmayacak olan tekliflerin alınış zamanı bir tutanakla tespit edilir.” hükmü,
“Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.
Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde “(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;
a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,
b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,
her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.
(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;
a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini,
b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi sunar…” hükmü yer almaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tekliflerin alınması ve değerlendirilmesi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.6. İdarelerce belgelerdeki eksik bilgilerin tamamlatılması
16.6.1 İhale dokümanında başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan eklerinden herhangi birinin, aday veya isteklilerce sunulmaması halinde, bu eksik belgeler ve ekleri idarelerce tamamlatılmayacaktır. Ancak,
a) Geçici teminat ve teklif mektuplarının Kanunen taşıması zorunlu hususlar hariç olmak üzere, sunulan belgelerde ihale sonucu açısından teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmayan bilgi eksikliklerinin bulunması halinde, bu tür bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler,
b) Aday ve isteklilerce sunulan ve başka kurum, kuruluş ve kişilerce düzenlenen belgelerde, belgenin taşıması zorunlu asli unsurlar dışında, belgenin içeriğine ilişkin tereddüt yaratacak nitelikte olan ve belgeyi düzenleyen kurum, kuruluş veya kişilerden kaynaklanan bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler,
İdarelerce tamamlatılacaktır. Bu çerçevede, bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler, idarece ilgili kurum veya kuruluştan re’sen istenebilir. Söz konusu belgelerin aday veya istekliler tarafından tamamlatılmasının istenilmesi halinde ise bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgelerin niteliği dikkate alınarak idarelerce aday veya isteklilere iki iş gününden az olmamak üzere makul bir tamamlama süresi verilecektir.” açıklamaları,
İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.
a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,
b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK025.1/H)
sunmaları gerekmektedir.
Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;
a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),
b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),
c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,
ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi
gerekir.
Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.
…
İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.” düzenlemesi yer almaktadır.
Başvuruya konu ihalenin “Silahlı Özel Güvenlik Hizmet Alımı İşi” olduğu, ihaleye 9 isteklinin katıldığı, Tunç Koruma Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketinin teklifinin İdari Şartname’nin 7. maddesinde istenilen belgeleri sunmadığı gerekçesiyle, Asya Özel Güvenlik Koruma ve Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti.nin teklifinin bilanço bilgilerinin istenilen oranları sağlamadığı gerekçesiyle, Şahin Vip Özel Güvenlik Ltd. Şti.nin teklifinin iş deneyim belgesinin benzer iş tanımına uygun olmadığı gerekçesiyle, İcs Grup Özel Güvenlik Koruma ve Eğitim Hizmetleri Limited Şirketinin teklifinin toplam ciro tutarının istenilen tutarı karışılmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı,
Çam Güvenlik Hizmetleri A.Ş.,Ekol Grup Güvenlik Koruma ve Eğitim Hizm.Ltd.Şti., Emir Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri A.Ş. ve Ulusal Özel Güvenlik ve Kor. Hizm. San. ve Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, isteklilerin açıklamalarının uygun kabul edildiği ve ihalenin Çam Güvenlik Hizmetleri A.Ş. üzerinde bırakıldığı, Ekol Grup Güvenlik Koruma ve Eğitim Hizm.Ltd.Şti.nin ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
Öncelikli olarak isteklilerin yeterlik değerlendirmelerinin ihale tarihi itibarıyla teklif dosyalarında sundukları belgeler üzerinden yapılacağı, bilgi eksikliğinin sunulan belgelerde ihale sonucu açısından teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmayan bilgi eksikliklerinin bulunması halinde yapılabileceği, iddia konusu edilen bilanço bilgilerine ilişkin hususun teklifin esasını değiştirecek nitelikte olduğu anlaşılmıştır. Bu çerçevede, başvuru sahibinin “Tebliğ’in 16’ncı maddesi gereği eksik bilgilerinin tamamlatılması gerektiği” şeklindeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Başvuru sahibi Asya Özel Güvenlik Koruma ve Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından bilanço bilgilerinin tevsiki amacıyla 2017 yılı ve 2018 yılına ilişkin kurumlar vergisi beyannamesi ile 2017 yılına ilişkin bilanço oranların yer aldığı bilanço bilgileri tablosunun sunulduğu, 2018 yılı kurumlar vergisi beyannamesindeki 2018 yılına ilişkin veriler incelendiğinde, dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar oranının 0,1177, öz kaynaklar/toplam aktif oranının 0,2755, kısa vadeli banka borçlarının/ öz kaynaklara oranının ise 0,1040 olduğu, dolayısıyla başvuru sahibinin dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar oranının istenilen oranı karşılamadığı,
Ayrıca 2017 ve 2018 yılına ilişkin bilgilerin ortalaması neticesinde, dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar oranının 0,5022, öz kaynaklar/toplam aktif oranının 0,2745, kısa vadeli banka borçlarının/ öz kaynaklara oranının 0,1435 olduğu, 2017 ve 2018 yılına ilişkin verilerin ortalamasına ilişkin bilgilerle hesaplanması neticesinde de başvuru sahibinin dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar oranının istenilen oranı karşılamadığı anlaşılmıştır. Bu çerçevede, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. Bununla birlikte, Asya Özel Güvenlik Koruma ve Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti. nin itirazen şikâyet başvurusunda sunduğu kurumlar vergisi beyannamesinde yer alan bilanço bilgileri ile teklif dosyasında sunduğu kurumlar vergisi beyannamesinde yer alan bilanço bilgilerinin farklı olması hususunun anılan isteklinin bağlı olduğu Adana Vergi Dairesi Başkanlığı Ziyapaşa VD Vergi Dairesi Müdürlüğüne bildirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
