İHALE SÜRECİNE İLİŞKİN ŞİKAYET-İTİRAZEN ŞİKAYET BAŞVURULARINDA EHLİYET
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü yer almaktadır. Bu hükümden de anlaşılacağı üzere ihale sürecine ilişkin zarara uğradığını yada uğrama ihtimali olduğunu iddia edenler şikayet ve itirazen şikayet başvurularında bulunabilecektir.
Şikayet ve itirazen şikayet başvurularında ise başvuranların kendi hukuki durumlarıyla ilgili hiçbir savunmada bulunmayıp tamamen başvurularını diğer isteklilerin hukuka aykırı durumlarına hasrettikleri görülebilmektedir. Bu tarz durumlara ilişkin Kamu İhale Kurulu daha önce vermiş olduğu bir kararında, başvuranın kendi teklifinin hukuka uygun olduğu konusunda bir iddiaya yer vermediği diğer isteklilerin belgelerine yönelik iddialarda bulunduğu ve ihalenin başvuru sahibi üzerinde bırakılma ihtimali kalmadığından başvuranın bir hak kaybı veya bir zarara uğramasının söz konusu olmadığı belirtilerek başvuranın ehliyet yokluğu sebebiyle başvuru reddedilmiştir.
Bu kararın iptali istemiyle açılan davada ise Mahkemece, hak arama hürriyeti kapsamında daha geniş bir yorum yapılarak isteklinin ihaleye teklif vermiş olduğu her ne kadar değerlendirme dışı bırakılmış olsa dahi itirazen şikayet başvurusu yapabilmesi ve başvurusunun da iddiaları çerçevesinde incelenmesi gerektiği ve genel olarak hukuki yararının bulunduğu kabul edilerek Kamu İhale Kurulu’nun yukarıda vermiş olduğu kararının iptaline karar verilmiştir.
Buradan da anlaşılacağı üzere İdare Mahkemeleri konuya biraz daha geniş bir perspektiften bakarak ihale sürecine ilişkin başvuruların en azından Kamu İhale Kurulu süzgecinden geçirilmesi gerektiğini düşünmektedir. Kanımızca da kamu ihalelerinde şeffaflığın ve saydamlığın sağlanması adına bu tarz başvurularda dahi konunun esasına girilerek değerlendirme yapılmalıdır.
