Artırımlı fiyat farkında Temel Endeksin (Go) ihale tarihinin (son teklif verme tarihinin) içinde bulunduğu 2022 yılının Mart ayına ait endeks olması gerekirken 2021 yılının Aralık ayına ait endeksin alınması sonucu kamu zararına neden olunmuştur.

Kamu İdaresi Türü	Belediyeler ve Bağlı İdareler
Yılı	2022
Dairesi	6
Karar No	924
İlam No	7
Tutanak Tarihi	23.11.2023
Kararın Konusu	İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

Fiyat farkı hesabının hatalı yapılması

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;

… tarihinde 6 kısım olarak ihalesi yapılan, 5 ve 6’ncı kısmı … yükleniminde olan, “2022 Yılı Aşevi Gıda Malzemesi Alım İşi”nde artırımlı fiyat farkı hesabının hatalı yapılarak ödendiği görülmüştür.

13.05.2022 tarih ve 31834 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun Geçici 6’ncı Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Esasların “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesi,

“(1) 1/4/2022 tarihinden önce 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre ihale edilen mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin Türk lirası üzerinden yapılan ve 4735 sayılı Kanunun geçici 6’ncı maddesinin yürürlüğe girdiği 15/4/2022 tarihi itibarıyla devam eden (kabulü/geçici kabulü onaylanmamış olan) sözleşmelerde;

a) 1/1/2022 ile 31/12/2023 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) gerçekleştirilen kısımlar için; ihale dokümanında fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin hüküm bulunanlarda, sözleşmesine göre hesaplanan fiyat farkı tutarı bu Esaslara göre artırılır, ihale dokümanında fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin hüküm bulunmayanlar ile hüküm bulunmakla birlikte sadece girdilerin bir kısmı için fiyat farkı hesaplananlarda hesaplanmayan kısımlar için de bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanır…” şeklinde düzenlenmiştir.

Söz konusu Esasların, “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesi,

“…b) Artırımlı fiyat farkı: 2’nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirlenen sözleşmeler için bu Esaslara göre hesaplanacak fiyat farkını,,..,

l) Temel endeks: Artırımlı fiyat farkı hesabında ihale tarihinin (son teklif verme tarihinin) içinde bulunduğu aya ait endeksi; ek fiyat farkı hesabında ise 1/7/2021 tarihinden önce ihale edilen işlerde 2021 yılı Haziran ayına ait TÜİK tarafından yayımlanan ilgili endeksi, 1/7/2021 ile 31/3/2022 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) ihalesi yapılan işlerde ihale tarihinin (son teklif verme tarihinin) içinde bulunduğu aya ait TÜİK tarafından yayımlanan ilgili endeksi,

m) Uygulama ayı/tarihi: Artırımlı fiyat farkı hesabında iş programına uygun olarak işlerin gerçekleştirilmesi gereken ayı, malın teslim edilmesi gereken tarihi veya bu tarihin içinde bulunduğu ayı; ek fiyat farkı hesabında ise işlerin gerçekleştirildiği veya malın teslim edildiği ayı,…

ifade eder.” şeklinde hüküm altına alınmıştır.

Esasların “İhale Dokümanında Fiyat Farkı Hesaplanmasına İlişkin Hüküm Bulunmayan Sözleşmeler ile Hüküm Bulunmakla Birlikte Sadece Girdilerin Bir Kısmı İçin Fiyat Farkı Hesaplanan Sözleşmeler” başlıklı 6’ncı maddesi,

“…(3) İhale dokümanında fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin hüküm bulunmayan mal alımlarında, 1/1/2022 – 31/12/2023 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) teslim edilen kısımları için fiyat farkı hesaplanmasında;

Fd = (M x B) x D x [( ) -1] formülü kullanılır.

(4) Bu madde kapsamında fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin formülde yer alan değişkenlerden;

a) Fd: Artırımlı fiyat farkı tutarını,

b) D: 1/1/2022 – 31/12/2022 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) 0,25; 1/1/2023 – 31/12/2023 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) 0,15 sabit katsayısını,

c) An: 1/1/2022 tarihinden sonra (bu tarih dâhil) gerçekleştirilen sözleşme kısmı için yapılan ilk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemleri ve ihzarat miktarlarının sözleşme birim fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı, anahtar teslimi götürü bedel işlerde veya götürü bedel alımlarda ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı,

ç) M: 1/1/2022 tarihinden sonra (bu tarih dâhil) gerçekleştirilen sözleşme kısmı için; birim fiyat sözleşmelerde idareye teslim edilen mal kalemi miktarını, götürü bedel sözleşmelerde ise toplam teslim yüzdesini,

d) B: Sözleşme fiyatını,

e) Pn: 1/1/2022 tarihinden sonra (bu tarih dâhil) gerçekleştirilen sözleşme kısmı için yapılan ilk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, birinci ve ikinci fıkralar kapsamındaki sözleşmeler için Go, Gn sayıları ile ilgisine göre a1 katsayısının da formüllere uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,

f) Go, Gn: 4 üncü maddede tanımlanan temel endeks (o) ve güncel endeks (n)’e ilişkin olarak TÜİK tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosunun “Yİ-ÜFE Genel” sütunundaki sayıyı,

… ifade eder.” şeklinde belirtilmiştir.

Söz konusu işe ait Sözleşme’nin “Fiyat Farkı” başlıklı 14’üncü maddesine göre, fiyat farkı hesaplanmayacaktır. Ancak, mücbir sebepler veya idareden kaynaklanan nedenlerle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde, yürürlükte bulunan fiyat farkına ilişkin esaslar dikkate alınarak fiyat farkı hesaplanacaktır.

Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre, ihale dokümanında fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin hüküm bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, 4735 sayılı Kanunun geçici 6’ncı maddesinin yürürlüğe girdiği 15/4/2022 tarihi itibarıyla devam eden (kabulü/geçici kabulü onaylanmamış olan) sözleşmelerde; 1/1/2022 ile 31/12/2023 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) gerçekleştirilen kısımlar için bu Esaslara dayanarak artırımlı fiyat farkı hesaplanacaktır. Hesaplamaya ilişkin olarak ihale dokümanında fiyat farkının öngörülmediği sözleşmelerde “Fd = (M x B) x D x [(Gn/Go) -1]” formülü kullanılacak ve formüldeki Temel Endeks (Go) için ihale tarihinin (son teklif verme tarihinin) içinde bulunduğu aya ait endeks, Uygulama Ayı (Gn) için ise malın teslim edilmesi gereken tarihi veya bu tarihin içinde bulunduğu aya ait endeks alınacaktır. Yine “D” katsayısı için, 1/1/2022-31/12/2022 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) 0,25; 1/1/2023-31/12/2023 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) 0,15 sabit katsayısı alınacaktır.

Söz konusu işte fiyat farkı hesaplaması öngörülmeyen “2022 yılı Aşevi Gıda Malzemesi Alım İşi”nin 5 ve 6’ncı kısımda bulunan mal kalemlerine ilişkin Esaslar kapsamında yapılan fiyat farkı hesabında, 5’inci kısım için 2022 yılının nisan, mayıs ve temmuz aylarında ödenen artırımlı fiyat farkı ile 6’ncı kısım için 2022 yılının nisan, mayıs, temmuz, ağustos, eylül, ekim ve kasım aylarında ödenen artırımlı fiyat farkında Temel Endeksin (Go) ihale tarihinin (son teklif verme tarihinin) içinde bulunduğu 2022 yılının Mart ayına ait endeks olması gerekirken 2021 yılının Aralık ayına ait endeksin alınması sonucu … TL kamu zararına neden olunmuştur.

Ancak kamu zararı tutarı … TL’nin … TL’si … tarih ve … işlem no.lu banka dekontu, … TL’si … tarih ve … işlem no.lu banka dekontu ile … Limited Şirketinden tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.