İhale Konusuyla İlgisi Olmayan Araç, Makine ve Ekipmanların İstenmesi Hususuna İlişkin Değerlendirmeler

İhale Konusuyla İlgisi Olmayan Araç, Makine ve Ekipmanların İstenmesi Hususuna İlişkin Değerlendirmeler

Tasarruf tedbirlerine ilişkin 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde “İhale şartname ve sözleşmelerine idare tarafından kullanılmak üzere araç, makine, ekipman temini gibi alım ya da yapım konusuyla ilgili olmayan unsurların dahil edilemeyeceği” hususuna yer verilmiş olup, Genelgenin yayımlandığı tarih itibarıyla kamu kurum ve kuruluşları tarafından sözleşmesi imzalanmamış tüm mal ve hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinin gözden geçirileceği ve bu Genelge hükümlerine uygun olmayanların iptal edileceği açıklanmıştır.

Konuyla ilgili olarak 27/05/2024 tarihli ve 2024/DK.D-91 sayılı Kurul kararı alınmış olup, bu Karara göre;

1- 4734 sayılı Kanun kapsamındaki ihalelerin ihale dokümanlarında (idari şartname, sözleşme tasarısı, işin projesini de kapsayan teknik şartname ile birim fiyat tarifleri dahil gerekli diğer belge ve bilgilerde) sözleşme konusu işlerin kontrolü, takibi vb. amaçlarla idarenin kullanımı için alım ya da yapım konusu ile ilgisi olmayan araç, makine ve ekipmanın (kontrollük, makam hizmetleri gibi yerlerde kullanılacak araçlar, bilgisayar, telefon, tablet vb.) yüklenici tarafından temin edileceğine ilişkin düzenleme yapılmaması,

2- İhale dokümanlarında sözleşme konusu işlerin kontrolü, takibi vb. amaçlarla idarenin kullanımı için alım ya da yapım konusu ile ilgisi olmayan araç, makine ve ekipmanın yüklenici tarafından temin edileceğine ilişkin düzenleme yapılmış olan ve devam eden ihalelerde;

1. a) 4734 sayılı Kanunun 29 uncu maddesine göre zeyilname düzenlenerek bu yöndeki düzenlemelerin ihale dokümanlarından çıkarılması,
2. b) Zeyilname yapılması imkânının bulunmaması halinde söz konusu Genelge uyarınca ihalenin iptaline karar verilmesi,

Karara bağlanmıştır.

Bu çerçevede aşağıdaki değerlendirmeleri yapabiliriz.

1.Öncelikle ihale dokümanlarında araç, bilgisayar, inceleme gezisi vs. istenmesi son dönemde istismar alanı haline gelen bir alan oluşturduğundan, genel itibariyle yapılan düzenlemelerin olumlu olduğunu söyleyebiliriz.

2.Bu husus Sayıştay kararlarında da eleştiri konusu olan bir husus idi.

3.Genel olarak Kurul Kararı devam eden ihalelere yönelik olup, sözleşmesi imzalanmış işlere ilişkin herhangi bir düzenleme içermemektedir. Bu itibarla sözleşmesi imzalanmamış tüm mal ve hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinin karar doğrultusunda gözden geçirilmesinde fayda var.

4.Karar esas itibariyle ihale kararı alınmış ve sözleşmeye davet süreci başlatılmış işlere de uygulanma kabiliyetine haizdir.

5.Kişisel kanaatimize göre kararın uygulanması noktasında hiçbir değerlendirme yapmadan bire-bir kararı uygulamak yerine Genelge ve Kararla ulaşılmak istenen amaca uygun hareket edilmesi gerektiğini düşünüyorum.

NE DEMEK İSTİYORUM?

Örneğin birim fiyat teklif cetvelinde araç öngörülen yapım işinde işin devamında iş eksilişi yapılmak suretiyle Genelge ve Kararla ulaşılmak istenen amaç hasıl olacak ise ihaleyi iptal etmek ne kadar makul?

Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 22. Maddesi kapsamında yeni birim fiyat yapılması suretiyle aracın sözleşmeden çıkarılmasının mümkün olduğu durumların da ayrıca değerlendirilmesi gerekmektedir.

Ya da ihalenin tutarı içerisinde makuliyet sınırlarını aşmayan bilgisayar, tablet vs. için ihaleyi iptal etmek doğru mu?

İhalenin iptali soncunda yeni çıkılacak ihalenin aynı şartlarda sonuçlandırılması mümkün müdür?

Tabi bütün bunlar yanında isteklilerin ihale ve sözleşmeye davet üzerine yaptıkları masraflar ile ihalenin iptalinin iptaline yönelik açacakları davalar da ayrı bir değerlendirme konusudur.

Yine Genelge ve Karar bahane edilerek yapılacak keyfi iptaller de dava konusu olacaktır.

BÜTÜN BU HUSUSLARIN DA DEĞERLENDİRİLEREK Genelge ve Kararla ULAŞILMAK İSTENEN AMACA GÖRE HAREKET EDİLMESİNİN DAHA DOĞRU OLDUĞUNU DÜŞÜNÜYORUM.