İhale Tarihi ile Sözleşme İmzalanması Arasındaki Gecikme İçin Fiyat Farkı Ödenebilir mi?
Giriş
Yapım işlerinde fiyat farkı uygulaması, yüklenicinin sözleşmenin ifası sırasında karşılaştığı maliyet artışlarının belirli kurallar çerçevesinde karşılanmasını amaçlayan önemli bir mekanizmadır. Ancak uygulamada sıklıkla tartışılan konulardan biri de ihale tarihi ile sözleşmenin imzalanması arasında geçen süre için fiyat farkı hesaplanıp hesaplanamayacağıdır.
Mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, bu döneme ilişkin fiyat farkı ödenmesinin mümkün olmadığı görülmektedir.
Mevzuat Ne Diyor?
4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın 9’uncu maddesinde, mücbir sebepler nedeniyle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilerek uzatılması halinde, idari şartname ve sözleşmede bu yönde hüküm bulunması şartıyla fiyat farkı hesaplanabileceği düzenlenmiştir.
Dolayısıyla;
- Mücbir sebep bulunmalıdır.
- Süre uzatımı verilmiş olmalıdır.
- İdari şartname ve sözleşmede fiyat farkına ilişkin düzenleme yer almalıdır.
Bu şartlar birlikte gerçekleştiğinde uzatılan süreye ilişkin fiyat farkı hesaplanabilecektir.
Düzenlemenin Uygulama Alanı
Burada dikkat edilmesi gereken en önemli husus, söz konusu düzenlemenin sözleşmenin uygulanması aşamasına ilişkin olmasıdır.
Kamu ihale sözleşmeleri, tarafların hak ve yükümlülüklerini sözleşmenin imzalanmasıyla birlikte doğurur. Bu nedenle sözleşmenin uygulanmasına ilişkin hükümler de ancak sözleşmenin yürürlüğe girmesinden sonraki döneme uygulanabilir.
Başka bir ifadeyle;
- Süre uzatımı verilmesi,
- Fiyat farkı hesaplanması,
- İş programının revize edilmesi,
gibi işlemler ancak sözleşme yürürlüğe girdikten sonraki süreç bakımından sonuç doğurur.
İhale Tarihi ile Sözleşme Tarihi Arasındaki Süre
Uygulamada bazı yükleniciler, ihale ile sözleşme arasında geçen sürede maliyetlerin arttığını ileri sürerek bu dönem için fiyat farkı talebinde bulunabilmektedir.
Ancak bu yaklaşım mevzuatla uyumlu değildir.
Çünkü ihale tarihi ile sözleşmenin imzalandığı tarih arasında henüz taraflar arasında yürürlükte bulunan bir sözleşme ilişkisi mevcut değildir. Dolayısıyla fiyat farkına esas teşkil eden sözleşme hükümlerinin bu döneme uygulanması mümkün değildir.
Bu nedenle, ihale sürecindeki gecikmeler nedeniyle işin fiilen daha geç başlayacak olması, tek başına fiyat farkı ödenmesini gerektirmez.
Sonuç
Yapım İşleri Fiyat Farkı Esasları’nda düzenlenen süre uzatımına bağlı fiyat farkı uygulaması, yalnızca sözleşmenin imzalanmasından sonra verilen süre uzatımları bakımından uygulanabilir.
Bu sebeple;
- İhale tarihi ile sözleşmenin imzalanması arasında geçen süre,
- İşe başlanmasının gecikmesi,
- Bu süreçte oluşan maliyet artışları,
işe ait sözleşme ve eklerinde yer alan fiyat farkı hükümleri kapsamında değerlendirilemez.
Sonuç olarak, ihale ile sözleşme arasında yaşanan gecikme nedeniyle fiyat farkı talep edilmesi hukuken mümkün değildir. Fiyat farkı hesabı ancak sözleşmenin yürürlüğe girmesinden sonra, mevzuatta öngörülen şartların gerçekleşmesi halinde uygulanabilir.
