Sayıştay Temyiz Kurulu Kararı: Son Hakedişi İmzalayan Gerçekleştirme Görevlisi Önceki Fiyat Farkı Hesaplarından da Sorumlu Olabilir
Giriş
Yapım işlerinde fiyat farkı hesaplamaları, her hakedişte yeniden başlayan bağımsız hesaplamalar değil, işin başlangıcından itibaren oluşan kümülatif veriler esas alınarak yapılan hesaplamalardır. Bu nedenle fiyat farkı uygulamalarında yapılan hataların sorumluluğu belirlenirken yalnızca ilgili hakedişte imza bulunup bulunmadığı değil, sonraki hakedişlerin onay sürecindeki denetim yükümlülüğü de dikkate alınmaktadır.
Sayıştay Temyiz Kurulunun 21.04.2021 tarih ve 49521 tutanak numaralı kararı, gerçekleştirme görevlilerinin fiyat farkı hesaplamalarına ilişkin sorumluluğunun kapsamını ortaya koyan önemli bir içtihattır.
Uyuşmazlığın Konusu
Uyuşmazlıkta gerçekleştirme görevlisi, kamu zararına konu edilen 6 ve 7 numaralı hakediş raporlarında imzasının bulunmadığını, bu nedenle söz konusu hakedişlerden doğan kamu zararından sorumlu tutulamayacağını ileri sürmüştür.
Başka bir ifadeyle, sorumluluğun yalnızca imza attığı hakedişlerle sınırlı olduğu iddia edilmiştir.
Sayıştayın Değerlendirmesi
Sayıştay Temyiz Kurulu bu savunmayı kabul etmemiştir.
Kurul kararında, fiyat farkı hesabının kümülatif nitelikte olduğu özellikle vurgulanmıştır.
Buna göre;
- Her hakedişte yapılan fiyat farkı hesabı, yalnızca o aya ilişkin verilerden oluşmamaktadır.
- Hesaplama, işin başlangıcından itibaren gerçekleştirilen tüm fiyat farkı hesaplarını içermektedir.
- Önceki hakedişlerde yapılan ödemeler, ödenek dilimleri ve kümülatif hakediş tutarları dikkate alınmadan yeni fiyat farkı hesabı yapılamamaktadır.
Dolayısıyla sonraki hakedişlerde görev alan gerçekleştirme görevlisi, önceki hesaplamaların da sonuçlarını incelemek ve doğruluğunu denetlemekle yükümlüdür.
Kümülatif Hesaplamanın Sorumluluğa Etkisi
Kurul kararına göre, gerçekleştirme görevlisinin 8 numaralı hakedişi imzalaması, yalnızca sekizinci hakedişte yapılan hesaplamaların değil, önceki hakedişlerden devreden fiyat farkı hesaplarının da kontrol edildiği anlamına gelmektedir.
Çünkü 8 numaralı hakedişte yer alan fiyat farkı;
- Önceki hakedişlerde yapılan hesaplamaların devamı niteliğindedir.
- Geçmiş aylarda uygulanan ödenek dilimlerinden etkilenmektedir.
- Kümülatif ödeme tutarlarını esas almaktadır.
Bu nedenle, önceki dönemlerde yapılmış hesaplama hatalarının sonraki hakedişlerde fark edilmesi ve düzeltilmesi beklenmektedir.
Kararın Önemi
Karar, kamu görevlilerinin gerçekleştirme sürecindeki sorumluluğunu yalnızca imza attıkları döneme indirgememektedir.
Özellikle fiyat farkı, revize birim fiyat, iş artışı ve benzeri kümülatif hesaplamalarda görev alan gerçekleştirme görevlileri;
- Önceki hesaplamaları incelemek,
- Hesapların doğruluğunu kontrol etmek,
- Hatalı ödemeleri tespit etmek,
yükümlülüğü altındadır.
Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi hâlinde, önceki hakedişlerde imzası bulunmasa dahi kamu zararından sorumlu tutulmaları mümkündür.
Sonuç
Sayıştay Temyiz Kurulunun 21.04.2021 tarih ve 49521 sayılı kararı, fiyat farkı hesaplamalarının kümülatif niteliğinin sorumluluğun belirlenmesinde esas alınacağını açık biçimde ortaya koymaktadır.
Bu kapsamda, gerçekleştirme görevlisinin yalnızca imza attığı hakediş dönemini değil, imzaladığı hakedişte yer alan geçmiş dönem hesaplamalarını da inceleme ve denetleme yükümlülüğü bulunmaktadır.
Dolayısıyla, önceki hakedişlerde imzası bulunmasa bile, kümülatif fiyat farkı hesabını içeren sonraki hakedişi onaylayan gerçekleştirme görevlisi, hesap hatalarının devam etmesine neden olmuşsa ortaya çıkan kamu zararından sorumlu tutulabilecektir.
