|
BAŞVURU SAHİBİ:
Konya Turizm Oto Nakliyat ve Petrol Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti.,
İHALEYİ YAPAN İDARE:
Konya Büyükşehir Belediyesi Su Kanal İdaresi,
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2019/278608 İhale Kayıt Numaralı “Araç Kiralama” İhalesi (20.kısım)
KURUMCA YAPILAN İNCELEME:
Konya Büyükşehir Belediyesi Su Kanal İdaresi tarafından 18.07.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Araç Kiralama (20. kısım)” ihalesine ilişkin olarak Konya Turizm Oto Nakliyat ve Petrol Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. tarafından 23.08.2019 tarih ve 35051 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.08.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2019/949 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle Konya Büyükşehir Belediyesi’nce 18.07.2019 tarihinde yapılan “Araç Kiralama İşi” ihalesine istekli olarak katıldıkları, 09.08.2019 tarihli kesinleşen ihale komisyonu kararının EKAP üzerinden isteklilere tebliğ edildiği, idareye yapılan itirazların sonucunda 4, 6, 19, 20 ve 25’inci kısımların maliyetlerinin yüksekliği gerekçesiyle iptal edildiğinin isteklilere tebliğ edildiği,
İdarenin 09.08.2019 tarihli kesinleşen ihale kararı ile 20. kısım olan Otomobil-2’nin kendi uhdelerinde kaldığının tebliğ edildiği, daha sona 20.08.2019 tarihinde söz konusu kısmın maliyetlerin yüksekliği nedeniyle iptal edildiğinin bildirildiği, ilgili kısmın yaklaşık maliyetinin 7.938.316,86 TL olduğu, firmalarının bu kısım için sunmuş olduğu teklifin ise 7.198.327,00 TL olduğu, yaklaşık maliyet ile teklifleri arasında 739.989,86 TL gibi büyük bir farkın bulunduğu, firmalarının İdari Şartname ve 02.10.2014 tarih ve 29137 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2014/6814 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına istinaden 20. kısım Otomobil-2 kısmında araç kasko değer listesini ihale dosyasında teklif ile birlikte sundukları, teklif hazırlama aşamasında Bakanlar Kurulu Kararında belirtildiği şekilde teklif ettikleri araçlara ilişkin kasko değerinin %2’sini aşmayacak şekilde hesaplama yaparak tekliflerini sundukları, idarenin ilgili kısmı inceleyerek tekliflerinin uygun olduğunu kesinleşen ihale kararı ile taraflarına bildirdiği, söz konusu kısımların iptali nedeniyle tekrar ihale sürecine girilmesi ile idarenin zaman açısından ve maddi yönden kaybı olacağı, idarenin 20. kısım için vermiş olduğu ihalenin iptali kararının iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
İhale dokümanında yer alan düzenlemelerden şikâyete konu ihalenin idarenin ihtiyacı olan muhtelif özelliklerde 343 adet hizmet aracı kiralanması işine ilişkin olduğu, işe başlama tarihinin 01.10.2019, işi bitirme tarihinin 31.12.2021 olduğu, söz konusu ihalenin 25 kısımdan oluştuğu, itirazen şikâyet konusunun ihalenin 20’nci kısmının ihale yetkilisince 20.08.2019 tarihinde iptali işlemine yönelik olduğu tespit edilmiştir.
İhalenin 20. kısmının, 83 adet otomobilin (şoförlü, şoförsüz) kiralanması (Otomobil
2 ) olarak tanımlandığı, ihalenin 18.07.2019 tarihinde yapıldığı, 20. kısım için 2 isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme neticesinde Konya Genç Fatih Tur. Nak. Müt. Hiz. Hay. ve Bilgisayar San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olması nedeniyle uygun bulunmadığı, 06.08.2019 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin 20. kısmının Konya Turizm Oto Nakliyat ve Petrol Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, 09.08.2019 tarihinde Yönetim Kurulu tarafından söz konusu kararın onaylandığı, kesinleşen ihale kararının 09.08.2019 tarihli yazı ile isteklilere bildirildiği, daha sonraki aşamada ihalenin birden çok kısımlarına yapılan itirazen şikâyet başvuruları üzerine hazırlanan raportör raporuna istinaden ihalenin 20. kısmının idare tarafından 20.08.2019 tarihinde iptal edildiği ve anılan kararın 20.08.2019 tarihinde isteklilere bildirildiği tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,
Anılan Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir .” hükmü,
Aynı Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “37 ve 38’inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.
Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde, ihale dokümanında bu unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları belirlenir.
Bu Kanun’un 63’üncü maddesine göre ihale dokümanında yerli istekliler lehine fiyat avantajı sağlanacağı belirtilen ihalelerde, bu fiyat avantajı da uygulanmak suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenerek ihale sonuçlandırılır.
En düşük fiyatın ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak değerlendirildiği ihalelerde, birden fazla istekli tarafından aynı fiyatın teklif edildiği ve bunların da ekonomik açıdan en avantajlı teklif olduğu anlaşıldığı takdirde, ikinci fıkrada belirtilen fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınmak suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenerek ihale sonuçlandırılır.
İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.
İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder
İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır.….” hükmü,
Aynı Kanun’un “Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi” başlıklı 41’inci maddesinde “İhale sonucu, ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dâhil olmak üzere, ihaleye teklif veren bütün isteklilere bildirilir. İhale sonucunun bildiriminde, tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verilir.
İhale kararının ihale yetkilisi tarafından iptal edilmesi durumunda da isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılır.
İhale sonucunun bütün isteklilere bildiriminden itibaren; 21’inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün geçmedikçe sözleşme imzalanamaz..” hükmü yer almaktadır.
Anılan mevzuat hükümleri uyarınca ihalenin iptali konusunda idarelerin takdir yetkisi bulunmakta ise de bu yetki mutlak ve sınırsız olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.
(2) Ön ilan yayımlanmadan önce tahmini alım miktarı esas alınarak hesaplanan yaklaşık maliyet, ihale veya ön yeterlik ilanı öncesi alım miktarı ve diğer hususlar göz önünde bulundurularak yeniden hesaplanabilir.
(3) İhale konusu işin bir kısmına teklif verilmesinin mümkün olduğu hallerde, yaklaşık maliyet her bir kısım için ayrı ayrı olmak üzere işin tamamı dikkate alınarak hesaplanır.
(4) İhale konusu işte kullanılacak malzeme, araç, teçhizat, makine ve ekipman gibi unsurların idare tarafından verilmesi durumunda; yaklaşık maliyet, bu unsurların bedeli hariç tutularak hesaplanır ve bu unsurların listesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinin ekine konulur.
(5) İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatları ile birlikte açıklanır. Pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise yaklaşık maliyet, son yazılı fiyat teklifleri ile birlikte açıklanır. Bu aşamadan önce yaklaşık maliyet açıklanamaz ve ilan edilemez.
(6) Yaklaşık maliyetin idarelerce hesaplanması esastır. Ancak, işin özelliğinden dolayı, idarelerce hazırlanmasının mümkün olmaması sebebiyle teknik şartnamenin danışmanlık hizmeti alınarak hazırlatılması durumunda, bu kapsamda yaklaşık maliyet de aynı danışmanlık hizmet sunucusuna hesaplatılabilir.” hükümleri,
Anılan Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.
(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;
a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,
b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,
c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,
ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,
d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,
Esas alınır.
(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.
(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.
(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir bulunmaktadır.” hükümleri bulunmaktadır.
Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) Temel amaç çerçevesinde hizmet alımı suretiyle taşıt edinilebilmesinin genel esasları şunlardır:
a) Hizmet alımının yapıldığı yılın başında, binek ve station-wagon cinsi taşıtlar 10 yaşını, diğer taşıtlar ise 15 yaşını doldurmamış olacaktır.
b) Hizmet alımı suretiyle yabancı menşeli binek ve station-wagon cinsi taşıt edinilmesi, Kanun’un 10’uncu maddesinin beşinci fıkrasında öngörülen makam ve hizmetler ile sınırlı olacaktır.
c) Kanuna ekli (1) ve (2) sayılı cetvellerde yer alanlar ile güvenlik önlemli (zırhlı) araçlar ve koruma altına alınanlarla ilgili yönetmelik hükümlerine göre tahsis olunan araçlar dışında kullanılacak binek ve station-wagon cinsi taşıtların motor hacmi 1600 cc’yi geçmeyecektir.
ç) (Değişik: 15/9/2014 – 2014/6814 md.
1 ) Taşıtlar, yakıt hariç, şoförlü veya şoförsüz olarak edinilebilecektir.
d) Taşıtların, her türlü vergi, sigorta ve bakım-onarım gibi giderleri yükleniciye ait olacaktır.
e) Yüklenicilerce çalıştırılan şoförlerin, sözleşmeye aykırı her türlü davranışlarından, bunların taşıtlara, kurum mensuplarına ve üçüncü şahıslara verecekleri zararlardan dolayı yükleniciler sorumlu olacaktır.
f) Hizmet alımı suretiyle edinilen taşıtların (Kanuna bağlı (1) sayılı cetvelde belirtilenlere tahsis olunacak taşıtlar hariç) ön camına, 35 puntodan az olmamak kaydıyla “Resmî hizmete mahsustur” ibaresi yazılı bir levha görünür bir şekilde konulacaktır.
g) Hizmet alımı suretiyle taşıt edinilmesinin gerektirdiği giderler kurum bütçesinde öngörülen ödenekler çerçevesinde karşılanacaktır.
ğ) Kurumlar ve yükleniciler karayolları trafik mevzuatı hükümlerine uyacaklardır.
h) Hizmet alımı suretiyle taşıt edinimi kurumların tabi oldukları ihale mevzuatına göre gerçekleştirilecektir.
ı) Kurumlar, sosyal tesis kaynaklarından karşılanmak şartıyla sosyal tesis hizmetlerinde kullanılmak üzere hizmet alımı suretiyle taşıt edinebileceklerdir.
(2) (Ek: 15/9/2014 – 2014/6814 md.
2 ) Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up’lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde;
a) Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dâhil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2’sini aşmayacaktır.
b) Şoför giderleri dâhil yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli, (a) bendine göre tespit edilecek tutara yürürlükteki brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarının ilave
edilmesi suretiyle hesaplanacak tutarı aşmayacaktır.
c) (Ek: 22/10/2015 – 2015/8204) Şoför gideri dâhil taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli hesabında yemek, yol, resmi tatil ücreti vb giderleri de dahil yürürlükte bulunan brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarı esas alınacak, işveren maliyeti kapsamında yer alan sosyal sigorta ve genel sağlık sigortası işveren payı (%20,5) ve işsizlik sigortası işveren payı (%2) ile işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler (%4) ise idarelerce ayrıca ödenecektir.”
(3) (Ek: 15/9/2014 – 2014/6814 md.
2 ) İkinci fıkranın (a) bendinde belirlenen oranı,
idareler ve taşıt cinsleri itibarıyla %20’ye kadar arttırmaya ve eksiltmeye Maliye Bakanlığı
yetkilidir.
(4) (Ek: 15/9/2014 – 2014/6814 md.
2 ) İkinci fıkra çerçevesinde hizmet alımı yöntemiyle
edinilemeyen taşıtlar ile Kanuna bağlı (1) ve (2) sayılı cetvellerde yer alan makam ve
hizmetler için edinilecek taşıtların temininde satın alma yöntemi tercih edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Söz konusu ihalede ilk aşamada 06.08.2019 tarihinde alınan ihale komisyonu kararı ile başvuru sahibinin ekonomik açıdan en avantajlı istekli olarak belirlendiği, 09.08.2019 tarihinde anılan kararın idarece onaylanmasından sonra, 20.08.2019 tarihinde idarece ihalenin 20. kısmının raportör kanaatine istinaden “maliyetlerin yüksekliği” gerekçesi iptal edildiği belirlenmiştir.
İhale işlem dosyasında yer alan belge ve bilgilerden ihalenin yaklaşık maliyet icmal raporunun tarihinin 21.05.2019, ihale onay belgesinin tarihinin 22.05.2019 olduğu, yaklaşık maliyetin asgari işçilik maliyeti, piyasa araştırması ve idarenin mevcut sözleşmesinde kullanılan araçların güncel fiyatları esas alınarak hazırlandığı belirlenmiştir.
Söz konusu ihalenin 20. kısmında başvuru sahibinin teklifinin 7.198.327,00 TL, yaklaşık maliyetin ise 7.938.316,86 TL olduğu (teklif yaklaşık maliyetin 0,906’sı), dolayısıyla anılan isteklinin teklifi yaklaşık maliyetin alında olmasına rağmen ihalenin şikâyete konu kısmının idarece iptal edildiği, gerekçe olarak ise “maliyetlerin yüksekliği” ifadesinin kullanıldığı anlaşılmıştır.
İdarece yukarıda aktarılan Yönetmelik hükümlerinde belirtilen yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde idarece izlenebilecek yöntemlerden ikisi kullanılarak söz konusu ihalenin yaklaşık maliyetinin hesaplandığı ve yaklaşık maliyetin hesaplanma tarihi göz önüne alındığında ihale tarihi itibarıyla güncelliğini koruduğu tespit edilmiştir. Ayrıca söz konusu ihalede yaklaşık maliyetin diğer kısımlar için de aynı yöntem ve tarih esas alınarak hesaplandığı, diğer kısımlar için tekliflerin benzer oranlarda yaklaşık maliyetin altında olduğu görülmesine rağmen, bazı kısımların belirtilen gerekçe ile iptal edilmesi karşısında, bazı kısımların iptal edilmediği belirlenmiştir (Örneğin, 3. kısım yaklaşık maliyeti: 218.567,36 TL, ihale üzerinde kalan isteklinin teklifi: 217.000,00 TL, yaklaşık maliyetin 0,993’ü, 2. kısım yaklaşık maliyeti: 216.734,64 TL, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi: 215.140,00 TL, yaklaşık maliyetin 0,993’ü).
Başvuru sahibinin söz konusu ihalenin 20. kısmı için 16 adet 2013 model, marka:Tofaş-Fiat, tipi: Linea, 16 adet 2013 model, marka: Oyak Renault, tipi: Fluence, 51 adet 2015 model, marka: Oyak Renault, tipi: Fluence olmak üzere toplam 83 adet binek otomobil teklif ettiği görülmüştür. İsteklinin teklif ettiği araçlar üzerinden teklif ettiği fiyatların, Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’de belirtilen limitlerin altında olduğu tespit edilmiştir.
Yukarıda yapılan tespitler, mevzuat hükümleri ve ihalenin iptal gerekçesi birlikte değerlendirildiğinde, başvuru sahibinin teklifinin 20. kısım için idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin altında olmasına rağmen “maliyetlerin yüksekliği” gerekçesi ile iptal edilmesinin mevzuata uygun olmadığı belirlendiğinden, ihalenin söz konusu kısmının iptal edilmesi işleminin iptal edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
|
