YAPIM İŞLERİNDE AŞIRI DÜŞÜK TEKLİF AÇIKLAMASI: SATIŞ TUTARI TESPİT TUTANAKLARININ (EK-O.6) VE FATURALARIN TEVSİK NİTELİĞİ

Özet: Yapım işleri ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan Satış Tutarı Tespit Tutanaklarının (Ek-O.6) geçerli kabul edilebilmesi için, tutanağın dayanağı olan faturalardaki mal/hizmet tanımının analízdeki girdiyle (pozla) birebir örtüşmesi ve birim satış bedellerinin açıkça tevsik edilmesi zorunludur. Faturanın kamu idaresine (TOKİ vb.) kesilen toplu bir “hakediş faturası” olması ve faturada ilgili malın tanımına/birim fiyatına dair somut bir detay yer almaması halinde, sunulan Ek-O.6 tutanağı tevsik edici nitelikte sayılmaz ve aşırı düşük teklif açıklaması mevzuata aykırı hale gelir.

1. MEVZUAT VE HUKUKİ ÇERÇEWE

• Kamu İhale Genel Tebliği m. 45.1.13 & m. 79: Aşırı düşük teklif açıklamalarında fiyat teklifleri, maliyet cetvelleri veya Satış Tutarı Tespit Tutanaklarının (Ek-O.6 / Ek-O.7) kullanım esaslarını düzenler.

• Satış Tutarı Tespit Tutanağı (Ek-O.6) Şartları:

  1. Tutanağı düzenleyen SMM/YMM, mükellefin emsal satışlarına ilişkin faturaları esas alır.

  2. Tutanağın tablosundaki faturalarda yer alan alan malın adı, miktarı ve birim fiyatı; açıklamaya konu analiz girdisi ile nitelik ve nicelik yönünden birebir uyumlu olmak zorundadır.

  3. Fatura içeriği, tutanaktaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarını şüpheye yer bırakmayacak şekilde tevsik etmelidir.

2. TARTIŞILAN HUKUKİ SORUN VE KİK DEĞERLENDİRMESİ

A. Özel Sektör Faturaları vs. Genel Hakediş Faturası

İhale üzerinde kalan istekli, bazı pozlar (RYÇ.01, RYÇ.02 vb.) için özel sektöre kesilmiş uygun faturaları dayanak göstererek geçerli tevsik yapmıştır.

Ancak RYÇ.03 poz numaralı “1 mtül bağlayıcılığı artırılmış demir karkas ve sac takviyeli SBR kauçuk basamak ve rıht modülü” girdisi için sunulan Ek-O.6 tutanağının dayanağı olarak TOKİ’ye kesilmiş 11 Nolu Hakediş Faturası sunulmuştur.

B. Hakediş Faturasının Tevsik Niteligi Neden Geçersizdir?

KİK tarafından yapılan sorgulama ve incelemede şu hukuki sakatlıklar tespit edilmiştir:

1. Mal/Hizmet Tanımının Uyumsuzluğu: Faturada sadece genel bir yapım işinin ismi (“Erzincan İli İliç İlçesi … 11 Nolu Hakediş”) yazmakta olup, faturanın içeriğinde açıklanması istenen “SBR kauçuk basamak ve rıht modülü” imalatına dair hiçbir somut tanım, metraj veya birim fiyata yer verilmemiştir.

2. Ağırlıklı Ortalamanın Teyit Edilememesi: Toplu hakediş faturası üzerinden, SMM/YMM tarafından Ek-O.6 tutanağında hesaplanan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının doğruluğunu ve gerçekliğini teyit etmek hukuken ve fiilen imkansızdır.

3. Fatura Sorgulamasının Olumsuz Sonuçlanması: Gelir İdaresi Başkanlığı / E-Fatura sorgulamalarında faturanın somut analiz girdisini tevsik etmediği netleşmiştir.

C. Hukuki Sonuç

İhale üzerinde kalan istekli tarafından RYÇ.03 pozu için sunulan Satış Tutarı Tespit Tutanağı ve eki fatura tevsik edici nitelikte kabul edilmediğinden, isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklaması Kamu İhale Genel Tebliği m. 45’e aykırı bulunmuştur.

3. SONUÇ VE İÇTİHAT VURGUSU

Kamu İhale Kurulu (KİK);

• Aşırı düşük teklif açıklaması ekinde sunulan Satış Tutarı Tespit Tutanaklarındaki (Ek-O.6) faturaların, açıklanan analiz girdisini birim fiyat ve miktar bazında somut olarak içermesinin şart olduğunu,

• Mal tanımı içermeyen, genel iş ismi veya “Hakediş Bedeli” ibaresi taşıyan toplu kamu faturalarının Ek-O.6 tutanağına dayanak yapılamayacağını,

belirterek; ihale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının REDDEDİLMESİNE ve teklifinin DEĞERLENDİRME DIŞI BIRAKILMASINA (veya ihale sıralamasının buna göre yeniden belirlenerek DÜZELTİCİ İŞLEM YAPILMASINA) karar vermektedir.