YAPIM İŞLERİNDE AŞIRI DÜŞÜK TEKLİF AÇIKLAMASI: İLAN TARİHİNDE YAYIMLANMAMIŞ GÜNCEL RAYİÇLERİN (ÇŞİDB) ANALİZLERDE KULLANILMA ZORUNLULUĞU VAR MIDIR?
Özet: Yapım işleri ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklaması hazırlanırken kullanılacak resmi rayiç ve birim fiyatlarda (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı vb.) esas alınan kritik eşik ihale ilan tarihidir. İhale ilan tarihinde henüz resmi olarak yayımlanmamış/yürürlüğe girmemiş olan güncellenmiş rayiçlerin (ilan tarihinden sonraki bir günde yayımlanmış olsalar dahi) analizlerde kullanılması zorunlu değildir. İlan tarihinde yürürlükte bulunan bir önceki döneme ait resmi rayiçlerin (örn. Haziran ayı rayiçleri) analizlerde kullanılması mevzuata tam uyum sağlar.
1. MEVZUAT VE HUKUKİ ÇERÇEVE
-
Kamu İhale Genel Tebliği m. 45.1.4 (Yapım İşlerinde Aşırı Düşük Teklif): Yapım işi ihalelerinde teklif bileşenlerine ilişkin analizlerde idarece veya üçüncü kişice yayımlanmış rayiçlerin kullanılması halinde, ihale ilan tarihi itibarıyla yürürlükte olan resmi rayiç ve birim fiyatlar esas alınır.
-
Resmi Rayiçlerin Yürürlük Zamanı: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (ÇŞİDB) veya diğer kamu kurumlarınca yıl içinde güncellenen rayiçlerin geçerlilik kazanması, bu rayiçlerin resmi olarak yayımlandığı tarih itibarıyladır.
2. TARTIŞILAN HUKUKİ SORUN VE KİK’İN DEĞERLENDİRMESİ
A. İlan Tarihi ve Rayiç Yayımlanma Tarihi Çatışması
Yapım ihalelerinde istekliler arasında sıklıkla uyuşmazlık konusu olan husus; ihale ilan gününden hemen 1 gün sonra yeni rayiçlerin yayımlanması durumunda aşırı düşük açıklamasında hangi ayın rayiçlerinin kullanılacağıdır.
Somut Olay Kronolojisi:
-
İhale İlan Tarihi: 02.07.2026
-
Yeni Rayiçlerin (Temmuz 2026) Yayımlanma Tarihi: 03.07.2026
İhaleye itiraz eden istekli; “İhale Temmuz ayında ilan edilmiştir ve Temmuz ayına ait güncel rayiçler yayımlanmıştır. Bu nedenle aşırı düşük açıklamasında Temmuz 2026 rayiçlerinin kullanılması gerekir, Haziran 2026 rayiçlerini kullanan isteklinin açıklaması reddedilmelidir” iddiasında bulunmuştur.
B. Kamu İhale Kurulu’nun (KİK) Değerlendirmesi
Kamu İhale Kurulu yaptığı hukuki incelemede şu temel ilkeleri ortaya koymuştur:
-
Hukuki Belirlilik ve Eşitlik İlkesi: İhaleye teklif verecek veya aşırı düşük açıklaması yapacak tüm istekliler için mevzuatın aradığı koşullar ihale ilan tarihi itibarıyla sabitlenir.
-
Yayımlanmamış Rayiç Esas Alınamaz: İhale ilan tarihi olan 02.07.2026 gününde, ÇŞİDB’nin 2026 yılı Temmuz ayı güncellenmiş rayiç ve birim fiyatları henüz yayımlanmamıştır (bir sonraki gün, yani 03.07.2026’da yayımlanmıştır). İlan tarihinde henüz hukuken ve fiilen var olmayan/yayımlanmamış bir rayicin isteklilerce öngörülmesi ve analizlerde kullanılması beklenemez.
-
Önceki Dönem Rayicinin Geçerliliği: İhale ilan tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan ve geçerliliğini koruyan en son resmi rayiçler 2026 yılı Haziran ayına ait rayiçlerdir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin analizlerinde Haziran 2026 rayiçlerini kullanması mevzuatın aradığı şartlara tamamen uygundur.
C. Hukuki Sonuç
İhale ilan tarihinde yayımlanmamış olan Temmuz 2026 rayiçlerinin kullanılması zorunluluğu bulunmadığından, Haziran 2026 rayiçleri ile yapılan aşırı düşük teklif açıklaması hukuka uygun kabul edilmiş ve şikâyetçi isteklinin itirazen şikâyet başvurusu REDDEDİLMİŞTİR.
3. SONUÇ VE İÇTİHAT VURGUSU
Kamu İhale Kurulu;
-
Aşırı düşük teklif açıklamalarında resmi rayiçlerin kullanımında miladın “İhale İlan Tarihi” olduğunu,
-
İlan tarihinden sonra yayımlanan güncel rayiçlerin geriye dönük olarak o ihalede kullanılması zorunluluğunun bulunmadığını,
-
İlan tarihinde yürürlükte olan en son yayımlanmış rayiçlerin kullanılmasının mevzuata uygun olduğunu,
net bir şekilde hükme bağlamıştır.
