4734 Sayılı Kanun’un 62/c Maddesi Kapsamında Bina Yapım İşleri, Proje Durumu ve Sözleşme Türü Üzerine Değerlendirme

4734 Sayılı Kanun’un 62/c Maddesi Kapsamında Bina Yapım İşleri, Proje Durumu ve Sözleşme Türü Üzerine Değerlendirme

1. Giriş

Kamu yapım işleri ihalelerinde sözleşme türünün belirlenmesi, projenin hangi aşamada olduğu ve işin niteliği 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62/c maddesi ile sıkı şekilde düzenlenmiştir. Özellikle bina yapım işlerinde uygulama projesi bulunması hâlinde anahtar teslimi götürü bedel sözleşmenin zorunlu olması, mevzuatın en temel hükümlerinden biridir. Bu çalışmada, söz konusu hükmün işleyişi ile başvuruda belirtilen hususların hukuki analizi yapılmaktadır.

2. 62/c Maddesinin Kapsamı

2.1. Genel Kural: Uygulama Projesi Varsa Götürü Bedel Zorunluluğu

Kanun, yapım işlerinde ihaleye çıkılabilmesi için;

• Arsa temini,

• Mülkiyet ve kamulaştırma işlemleri,

• Gerekli imar süreçleri,

• Uygulama projelerinin tamamlanması

şartlarını aramaktadır.

Bu aşamalar tamamlanmış ve uygulama projesi hazırlanmış ise, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınması zorunludur.

2.2. İstisnaî Durumlar

Uygulama projesi olmaksızın ihaleye çıkılmasına yalnızca belirli hâllerde izin verilir:

1. Doğal afet nedeniyle uygulama projesi yapmaya yeterli sürenin bulunmaması

2. İşin yapımı sırasında bazı aşamalarda arazi veya zemin etütlerinin gerekmesi

3. Uygulamada imar veya güzergâh değişikliklerinin muhtemel olması

4. Bu nedenlerle “bina işleri hariç” olmak üzere kesin proje üzerinden ihale yapılması

Bu durumlarda:

• Uygulama projesi yapılabilen kısımlar için götürü bedel,

• Henüz uygulama projesi yapılamayan kısımlar için ise birim fiyat teklifi

alınabilir.

3. Sözleşmenin Türü: Birim Fiyat Sözleşme

Başvuru konusu işte sözleşmenin;

• Birim fiyat sözleşme türünde olduğu,

• Ön/kesin projelere dayanarak miktarlar üzerinden teklif alındığı

• Sözleşme bedelinin her iş kaleminin miktarı × teklif edilen birim fiyat üzerinden belirlendiği

anlaşılmaktadır.

Bu durumun bina yapım işlerinde temel kural olan “götürü bedel zorunluluğu” ile çeliştiği görülmektedir.

4. Hukuki Değerlendirme

4.1. İşin “bina yapım işi” olması belirleyicidir

Mevzuata göre bina yapım işlerinde uygulama projeleri bulunuyorsa:

➡️ Götürü bedel sözleşme yapılması zorunludur.

Başvuru dosyasındaki doküman incelemesinden işin bina niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.

4.2. Birim fiyat sözleşmeye bağlanması mevzuata uygun değildir

Bina yapım işinin:

• Uygulama projesi bulunduğu hâlde,

• Birim fiyat üzerinden ihale edilmesi

4734 sayılı Kanun’un 62/c maddesine aykırıdır.

4.3. Bu nedenle esasa girilmemesi hukuken isabetlidir

İhale işlemlerindeki mevzuat aykırılığı açık olduğundan, uyuşmazlığın esası hakkında karar verilmesi hâlinde:

• Geçersiz bir ihale işlemini dolaylı olarak geçerli saymak,

• Yeni ve gereksiz hukuki tartışmalar oluşturmak

sonucunu doğuracaktır.

Bu nedenle “karar verilmesine yer olmadığı” yönündeki değerlendirme, idari istikrar ve hukuka uygunluk açısından yerindedir.

5. Sonuç

Mevzuatın açık hükmü gereği:

• Bina yapım işlerinde, uygulama projesi mevcutsa,

• Anahtar teslimi götürü bedel sözleşme yapmak zorunludur.

Buna rağmen birim fiyat sözleşme yapılması, ihale işlemlerinin hukuka aykırı yürütüldüğünü göstermektedir. Bu nedenle başvurunun esası hakkında karar verilmesine gerek görülmemesi hukuki açıdan yerinde ve isabetlidir.