Anahtar Teslimi Götürü Bedel İşlerde Sözleşme Kapsamı: Su Deposu İmalatlarının Dahil Olup Olmadığının Hukuki Analizi

Giriş

Kamu yapım işlerinde sıkça karşılaşılan uyuşmazlıklardan biri, belirli imalatların sözleşme bedeline dahil olup olmadığıdır. Özellikle anahtar teslimi götürü bedel sözleşmeler kapsamında, proje ve teknik dokümanlarda eksik veya belirsiz bırakılan imalatlar, taraflar arasında ciddi ihtilaflara yol açabilmektedir.

Bu çalışmada, mimari projede yer almasına rağmen teknik detayları belirlenmemiş olan 4 m³ su deposu imalatlarının sözleşme kapsamına dahil olup olmadığı hukuki açıdan incelenmektedir.

Sözleşmenin Türü ve Bedeli Kapsamında Değerlendirme

İlgili sözleşmenin 6. maddesi uyarınca iş, anahtar teslimi götürü bedel olarak ihale edilmiştir. Bu sözleşme türünde yüklenici:

• İşin tamamını,
• Projelere ve teknik dokümanlara uygun şekilde,
• Belirlenen toplam bedel karşılığında gerçekleştirmeyi taahhüt eder.

Ancak burada kritik husus, yüklenicinin sorumluluğunun yalnızca ihale dokümanlarında açıkça tanımlanmış imalatlar ile sınırlı olmasıdır.

Proje ve Teknik Dokümanlardaki Eksikliklerin Önemi

Somut olayda:

• Mimari uygulama projesinde su depoları yalnızca şekilsel olarak gösterilmiştir.
• Sıhhi tesisat kolon şemalarında bu depolara ilişkin herhangi bir kolon hattı yer almamaktadır.
• Su deposunun:
  • Malzeme cinsi,
  • Teknik özellikleri,
  • Uygulama detayları

hiçbir şekilde belirtilmemiştir.

Bu durum, söz konusu imalatın teknik olarak tanımlanmamış ve projelendirilmemiş olduğunu göstermektedir.

Anahtar Teslimi Götürü Bedel İşlerde Belirlilik İlkesi

Kamu ihale hukukunda temel ilkelerden biri belirliliktir. Buna göre:

• Yüklenici yalnızca projesi ve teknik şartları belirlenmiş işleri yapmakla yükümlüdür.
• Teknik detayları bulunmayan imalatlar için yükleniciye otomatik sorumluluk yüklenemez.

Bu bağlamda, sadece mimari planda sembolik olarak gösterilen bir imalat, teknik olarak tanımlanmadıkça sözleşme kapsamına dahil sayılmaz.

Sözleşme Kapsamına Dahil Olmayan İmalat Kavramı

Yapılan değerlendirmeye göre:

• 4 m³ su deposu imalatı,
• Teknik projelerde yer almadığı,
• Tesisat bağlantıları gösterilmediği,
• Malzeme ve teknik kriterleri belirlenmediği

için sözleşme kapsamında kabul edilmemektedir.

Bu tür imalatlar:

👉 Ek iş (ilave iş) niteliğinde değerlendirilir.
👉 Bedeli ayrıca belirlenerek yükleniciye ödenmesi gerekir.

Yüklenici ve İdare Açısından Sonuçlar

Yüklenici Açısından

• Tanımlanmamış imalatlardan sorumlu tutulamaz.
• Bu tür işler için ek bedel talep etme hakkı doğar.

İdare Açısından

• Proje ve teknik dokümanları eksiksiz hazırlamakla yükümlüdür.
• Eksik proje nedeniyle ortaya çıkan maliyetleri karşılamak zorundadır.

Uygulamada Sık Yapılan Hatalar

Bu tür uyuşmazlıklarda genellikle:

• Mimari projede görülen her imalatın sözleşmeye dahil olduğu varsayılır.
• Teknik detay eksiklikleri göz ardı edilir.
• Pursantaj cetveli yanlış şekilde bağlayıcı kabul edilir.

Oysa pursantaj cetveli sadece ödeme planı olup, işin kapsamını belirlemez.

Sonuç

Anahtar teslimi götürü bedel sözleşmelerde, bir imalatın sözleşme kapsamında sayılabilmesi için:

✔ Uygulama projelerinde açıkça yer alması
✔ Teknik özelliklerinin belirlenmiş olması
✔ İlgili disiplin projelerinde (örneğin tesisat) gösterilmesi

gerekmektedir.

Bu unsurların bulunmadığı durumlarda, söz konusu imalatlar sözleşme bedeline dahil kabul edilemez ve ek iş olarak değerlendirilir.

Somut olayda da 4 m³ su deposu imalatlarının sözleşme kapsamı dışında olduğu yönündeki değerlendirme hukuka uygundur.