Yaklaşık Maliyet Hesabında Hatalı Kâr Oranı: İhalenin İptaline Götüren Süreç
Yaklaşık Maliyet Nedir ve Neden Önemlidir?
Kamu ihalelerinde yaklaşık maliyet, ihale sürecinin en kritik aşamalarından biridir. İdare tarafından ihale öncesinde yapılan bu hesaplama:
- Tekliflerin değerlendirilmesinde
- Sınır değer tespitinde
- Aşırı düşük teklif analizlerinde
belirleyici rol oynar. Bu nedenle yaklaşık maliyetin kamu ihale mevzuatına uygun şekilde hesaplanması zorunludur.
Somut Olayda Yaklaşık Maliyet Nasıl Hesaplandı?
İnceleme sonucunda:
- 3 farklı firmadan alınan fiyat tekliflerinin ortalaması: 4.003.133,33 TL
- Bu ortalamaya idarece %25 yüklenici kârı eklenmiş
- Sonuçta yaklaşık maliyet: 5.003.916,67 TL olarak belirlenmiştir
Ancak bu hesaplama, mevzuata açıkça aykırı bulunmuştur.
Mevzuata Göre Doğru Hesaplama Yöntemi
İlgili düzenlemelere göre:
- Yaklaşık maliyet hesabında:
- Sözleşme giderleri ve genel giderler eklenir
- Yüklenici kârı ise %7’yi geçemez
Doğru hesaplama yapıldığında:
- Kâr oranı: %7
- Sözleşme + genel giderler dahil toplam: 4.344.080,20 TL
- Buna göre belirlenen sınır değer: 2.891.616,04 TL
Hatalı Kâr Oranının İhaleye Etkisi
İdarenin yaptığı en önemli hata:
👉 %7 yerine %25 kâr oranı kullanılmasıdır
Bu hata şu sonuçlara yol açmıştır:
- Yaklaşık maliyet gerçek değerinin üzerine çıkmıştır
- Sınır değer yanlış hesaplanmıştır
- Bazı istekliler:
- Haksız şekilde aşırı düşük teklif kapsamına girmiş
- Ya da değerlendirme dışı kalmıştır
Dolayısıyla bu durum, ihale sonucunu doğrudan etkilemiştir.
Kamu İhale Mevzuatına Aykırılık
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve ilgili düzenlemelere göre:
- Yaklaşık maliyet hesaplaması şeffaf, doğru ve denetlenebilir olmalıdır
- Kullanılan yöntemler:
- Piyasa araştırmasına dayanmalı
- Gerçekçi fiyatları yansıtmalıdır
Bu olayda ise:
- Mevzuatta açıkça belirtilen azami kâr oranı aşılmıştır
- Hesaplama yöntemi hukuka aykırı hale gelmiştir
İhalenin İptali Neden Gerekli Görüldü?
Yapılan değerlendirme sonucunda:
- Hatalı yaklaşık maliyet nedeniyle ihale süreci sağlıklı yürütülememiştir
- Tekliflerin sıralaması ve değerlendirilmesi bozulmuştur
- Bu aşamadan sonra yaklaşık maliyetin düzeltilmesi ise:
- eşit muamele ilkesine aykırı olacaktır
Bu nedenle:
👉 İhalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır
Sonuç ve Değerlendirme
Bu karar, kamu ihalelerinde:
- yaklaşık maliyet hesaplamasının önemini
- yüklenici kâr oranı sınırının bağlayıcılığını
- ve mevzuata aykırılığın ciddi sonuçlar doğurabileceğini
net bir şekilde ortaya koymaktadır.
İdarelerin, ihale sürecinin başında yaptıkları hesaplamalarda azami dikkat göstermesi, ileride oluşabilecek hukuki sorunların önüne geçmek açısından büyük önem taşımaktadır.