Yaklaşık Maliyetin Üzerindeki Teklifler ve Fiyat Dışı Unsurlar: İhale Değerlendirmesinde Kritik Denge

İhale Sürecinde Tartışmalı Bir Konu: Yaklaşık Maliyetin Üzerindeki Teklifler

Kamu ihalelerinde en çok tartışılan konulardan biri, yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin değerlendirilip değerlendirilmeyeceğidir. 05.12.2025 tarihli ihale komisyonu kararında da bu konu somut bir uyuşmazlık olarak karşımıza çıkmaktadır.

İhale sürecinde, yapılan puanlama sonucunda en yüksek skoru elde eden başvuru sahibi Ergün Bilir, teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmıştır. Bu işlem, Kamu İhale Genel Tebliği 16.3 maddesi dayanak gösterilerek yapılmıştır.

İdarenin Takdir Yetkisi ve Sınırları

Mevzuata göre ihale komisyonları:

• Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifleri kabul edip etmeme konusunda takdir yetkisine sahiptir
• Bu yetki, mutlak değil, belirli kriterlere bağlıdır
• İdare, karar verirken:
  • Piyasa koşullarını
  • Bütçe ödeneklerini
  • Teklifin gerçekçiliğini
    dikkate almak zorundadır

Ancak bu takdir yetkisi, ihale dokümanında yer alan düzenlemelerle çelişemez.

Fiyat Dışı Unsurların Önemi

İdari Şartname’nin 33. maddesine göre:

• Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, yalnızca fiyat esasına göre değil
• fiyat dışı unsurlar ile birlikte belirlenmektedir

Bu sistemde:

• Teklifler belirli kriterlere göre puanlanır
• Hem fiyat, hem de kalite, teknik yeterlilik gibi unsurlar değerlendirilir
• En yüksek toplam puanı alan istekli, ihalenin kazananı olur

Bu yaklaşım, kamu kaynaklarının daha verimli kullanılmasını amaçlar.

Hukuka Aykırılık Nerede Ortaya Çıktı?

Somut olayda kritik hata şudur:

• En yüksek puanı alan istekli yalnızca fiyatı yüksek olduğu için elenmiştir
• Daha düşük puanlı bir istekli ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmiştir

Oysa:

• İdari Şartname açıkça puanlama esasına dayalı seçim yapılacağını belirtmektedir
• Bu durumda, puan üstünlüğü esas alınmalıdır

Dolayısıyla:

👉 Yaklaşık maliyetin üzerinde olması tek başına eleme gerekçesi yapılamaz
👉 Özellikle fiyat dışı unsurların uygulandığı ihalelerde bu durum daha da önemlidir

4734 Sayılı Kanun Kapsamında Değerlendirme

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 40. maddesi uyarınca:

• İhale, ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılmalıdır
• Bu belirleme, ihale dokümanında belirtilen kriterlere göre yapılmalıdır

Bu bağlamda:

• İdarenin, tüm teklifleri toplam puan üzerinden yeniden değerlendirmesi
• Bütçe imkanlarını da dikkate alarak karar vermesi gerekmektedir

Sonuç: Başvuru Sahibinin İddiası Neden Haklı Bulundu?

Yapılan hukuki değerlendirme sonucunda:

• İdarenin, puanlama sistemine aykırı hareket ettiği
• Fiyat dışı unsurların etkisini göz ardı ettiği
• İhale dokümanına uygun değerlendirme yapmadığı

tespit edilmiştir.

Bu nedenle başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuş ve ihale sürecinin yeniden değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.