İdarenin Kusurundan Kaynaklanan Gecikme Nedeniyle Yükleniciye İhale Yasağı Verilemez

Kamu ihale sözleşmelerinde yüklenicilerin taahhütlerini süresinde ve sözleşme hükümlerine uygun şekilde yerine getirmeleri temel yükümlülüktür. Ancak gecikmenin veya işin tamamlanamamasının idarenin kendi kusurundan kaynaklandığı durumlarda, yüklenicinin kusurlu kabul edilerek ihalelerden yasaklanması hukuka uygun değildir.

Danıştay tarafından verilen önemli bir kararda, sözleşmenin ifasının gecikmesine idarenin kendi eylem ve ihmallerinin neden olduğu tespit edilmiş ve bu durumda 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 25/f maddesi kapsamında yasaklama kararı verilemeyeceği ortaya konulmuştur.

Uyuşmazlığın Konusu

İdare, yüklenici şirket hakkında taahhüdünü süresinde yerine getirmediği gerekçesiyle sözleşmeyi feshetmiş ve ardından 4735 sayılı Kanun uyarınca kamu ihalelerine katılmaktan yasaklama işlemi tesis etmiştir.

Bunun üzerine yüklenici, gecikmenin kendi kusurundan değil, idarenin işin yürütülmesini engelleyen davranışlarından kaynaklandığını ileri sürerek dava açmıştır.

Bilirkişi İncelemesinde Neler Tespit Edildi?

Mahkemece değerlendirilen bilirkişi raporlarında idarenin sözleşmenin ifası için gerekli hazırlıkları zamanında yapmadığı belirlenmiştir.

Raporda özellikle;

• İşin yapılacağı alandaki duvarın kaldırılmadığı,
• Sağlık ocağı temeli ile belediye parkının yapım faaliyetini engellemeye devam ettiği,
• Bu engellerin idarece giderilmediği,
• Buna rağmen yükleniciye süre uzatımı verilmediği,

tespit edilmiştir.

Dolayısıyla işin zamanında tamamlanamamasında yükleniciden ziyade idarenin kusurlu olduğu değerlendirilmiştir.

Mahkemenin Değerlendirmesi

Mahkeme, idarenin kendi yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle yüklenicinin işi süresinde tamamlayamadığını kabul etmiştir.

Bu nedenle;

• Sözleşmenin idarece feshedilmesinin haksız olduğu,
• Gecikmenin yüklenicinin kusurundan kaynaklanmadığı,
• Bu şartlar altında 4735 sayılı Kanun’un 25/f maddesine dayanılarak yasaklama kararı verilemeyeceği,

sonucuna ulaşılmıştır.

Bu gerekçelerle dava konusu yasaklama işlemi hukuka aykırı bulunarak iptal edilmiştir.

Kararın Önemi

Bu karar, kamu ihale hukukunda önemli bir ilkeyi bir kez daha ortaya koymaktadır.

İhalelerden yasaklama yaptırımı uygulanabilmesi için yalnızca işin süresinde tamamlanmamış olması yeterli değildir. Öncelikle gecikmenin hangi tarafın kusurundan kaynaklandığının somut delillerle ortaya konulması gerekir.

Eğer işin gecikmesine;

• yer teslimindeki eksiklikler,
• çalışma alanındaki engeller,
• idarenin hazırlık yükümlülüklerini yerine getirmemesi,
• gerekli süre uzatımının verilmemesi

neden olmuşsa, yüklenici hakkında yasaklama kararı verilmesi hukuka uygun kabul edilemez.

Sonuç

Danıştay’ın bu kararı, idarenin kendi kusurundan kaynaklanan gecikmeler nedeniyle yüklenicilerin ağır idari yaptırımlarla karşı karşıya bırakılamayacağını açıkça göstermektedir.

İhalelerden yasaklama işlemleri uygulanmadan önce sözleşmenin neden feshedildiği, gecikmenin gerçek sebebi ve idarenin sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği ayrıntılı şekilde araştırılmalıdır. Aksi halde tesis edilen yasaklama işlemleri yargı denetiminden dönmektedir.