Fiyat Farkı Hükümleri, Asgari Ücret Artışları ve Aşırı Düşük Teklif Açıklamaları: 2025–2026 Yıllarına Sarkan Hizmet Alımlarında Hukuki Bir İnceleme

Giriş

Kamu ihale mevzuatında hizmet alımları kapsamında yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının, ihale dokümanı ve güncel mali verilere uygun olması zorunludur. İşçilik maliyeti ağırlıklı hizmet alımlarında özellikle asgari ücret artışları, tekliflerin gerçekçi ve sürdürülebilir olup olmadığını doğrudan etkileyen en kritik unsurlardan biridir. Bu çalışma, İdari Şartname’nin fiyat farkı hükümleri ile 2025–2026 yıllarını kapsayan bir hizmet işinde yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının hukuki değerlendirmesini ele almaktadır.

1. Fiyat Farkı Düzenlemelerinin Hizmet Alımlarındaki Rolü

İdari Şartname’nin 46. maddesinde yer alan düzenleme uyarınca:

• Sözleşme sürecinde fiyat farkı öngörülmemiştir.

• Ancak işin mücbir sebep veya idare kaynaklı nedenlerle uzaması hâlinde yürürlükteki fiyat farkı esasları uygulanacaktır.

Bu çerçevede, sözleşme süresi içinde doğal akışında, asgari ücret artışına bağlı bir fiyat farkı ödenmeyeceği açıktır.

Hizmet alımı işinin 08.09.2025 – 26.06.2026 tarihleri arasında yürütülecek olması, işin ikinci yılında (2026) asgari ücrete yapılacak artışların kaçınılmaz bir maliyet unsuru haline gelmesine yol açmaktadır. Bu nedenle isteklilerin tekliflerini hazırlarken, işin kapsadığı yıllardaki maliyet projeksiyonlarını dikkate almaları beklenmektedir.

2. Teklif Hazırlarken Asgari Ücret Artışlarının Dikkate Alınması Gereği

İhale konusu işin bir kısmı 2026 yılını kapsadığından:

• 2026 yılına ait asgari işçilik maliyeti,

• Sosyal güvenlik primleri,

• Vergisel yükümlülüklerdeki olası değişiklikler,

gibi parametrelerin teklif maliyetine yansıtılması gerekmektedir.

Asgari ücret artışının öngörülmemesi ne anlama gelir?

Asgari ücretin Türkiye’de her yıl arttığı ve bu artışın resmi olarak yılbaşında ilan edildiği bilinen bir gerçektir. Bu nedenle 2026 yılına sarkan bir işte 2025 yılı asgari ücretinin uygulanması:

• Gerçekçi olmayan,

• Sürdürülebilirliği olmayan,

• Teklifin mali açıdan ciddi bir eksiklik içerdiğini gösteren

bir durumdur.

3. İncelenen Aşırı Düşük Teklif Açıklaması ve Tespit Edilen Eksiklikler

Ümit Akın adlı isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasında:

• İşçilik hesaplaması yalnızca 2025 yılı asgari ücret verileri ile yapılmıştır.

• İşçilik hesaplama modülünde 2026 yılına ilişkin hiçbir mali öngörü bulunmamaktadır.

• 2025–2026 dönemini kapsayan toplam 184 günlük çalışmanın tamamı, 2025 yılı saatlik işçilik maliyeti üzerinden hesaplanmıştır.

• 2026 yılında meydana gelecek asgari ücret artışı tamamen yok sayılmıştır.

Bu durum, hem teklifin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu hem de ihale mevzuatının aradığı makul ve objektif açıklama yükümlülüğünün karşılanmadığını göstermektedir.

4. Hukuki Değerlendirme

4.1. İhale dokümanı – teklif uyumsuzluğu

İdari Şartname fiyat farkını öngörmemiştir. Dolayısıyla isteklinin:

• 2026 yılına ilişkin işçilik maliyetlerini teklifine yansıtması zorunludur,

• Aksi halde işin gerektirdiği mali yükümlülükleri karşılaması mümkün değildir.

Bu nedenle açıklama, İdari Şartname’ye uygun değildir.

4.2. Kamu İhale Kurulu kararları ile uyumluluk

KİK’in yerleşik içtihadı uyarınca;

Birden fazla yılı kapsayan işlerde, sonraki yıllara ilişkin ücret artışlarının dikkate alınmaması, açıklamayı hayatın olağan akışına aykırı ve gerçekçi olmayan hale getirir.

4.3. Aşırı düşük teklif değerlendirmesinin temel mantığı

Aşırı düşük teklif sorgulamasının amacı:

• İşin sözleşme süresince kusursuz ifa edilip edilemeyeceğini test etmek ve

• Maliyet unsurlarının somut ve mali olarak karşılanabilir olup olmadığını analiz etmektir.

2026 yılı maliyetlerinin tekliften tamamen çıkarılması, açıklamanın makuliyet ilkesine aykırıdır.

Sonuç

İhale konusu işin 2025–2026 yıllarını kapsıyor olması ve fiyat farkı öngörülmemesi sebebiyle isteklilerin 2026 yılına ilişkin asgari ücret artışını tekliflerinde öngörmesi zorunludur. Ümit Akın tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının yalnızca 2025 yılı verilerine dayanması, işin gerçek maliyetini yansıtmamakta ve ihale mevzuatı açısından yetersiz ve uygunsuz bir açıklama niteliği taşımaktadır.

Bu nedenle açıklamanın kabul edilmemesi hukuken isabetli olup, karar hizmet alımı ihalelerinde maliyet projeksiyonlarının önemini bir kez daha ortaya koymaktadır.