Kamu İhale Mevzuatında Elektronik Başvuru Zorunluluğu ve Usule Aykırı Şikâyetlerin Hukuki Sonuçları Üzerine Bir İnceleme

Giriş

Kamu ihale süreçlerinde şikâyet ve itirazen şikâyet mekanizmaları, isteklilerin hak arama özgürlüğünün temel aracıdır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, bu başvuru yollarının dava açmadan önce tüketilmesini zorunlu kılarak idari çözüm yollarının etkili kullanılmasını amaçlamıştır. Özellikle 15.04.2023 tarihinde yürürlüğe giren düzenlemeler ile şikâyet süreçleri önemli ölçüde dijitalleşmiş, Kamu İhale Kurumu (KİK) başvuruların Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerinden e-imza kullanılarak yapılmasını zorunlu hale getirmiştir.

Bu makalede, Rize İdare Mahkemesinin ilgili kararlarıyla Kuruma iletilen dava dilekçesindeki uyuşmazlık üzerinden, usulüne uygun yapılmayan başvuruların hukuki sonuçları ve elektronik başvuru zorunluluğunun kapsamı değerlendirilmektedir.

Olayın Özeti

Bir isteklinin, vergi borcu bulunduğu gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve geçici teminatının gelir kaydedilmesi üzerine dava yoluna başvurduğu görülmektedir. Dilekçede:

• Vergi borcunun kasıtlı olmadığı,

• Otomatik ödeme sistemindeki aksama nedeniyle oluştuğu,

• Borç tutarının düşük olduğu,

• Gerçeğe aykırı beyan bulunmadığı,

• Borcun ödenmediğinin fark edilmediği

gibi iddialara yer verilerek idari kararın iptali talep edilmiştir.

Ancak bu şikâyetin idareye fiziki olarak elden sunulduğu, EKAP üzerinden e-şikâyet yöntemi kullanılmadığı tespit edilmiştir.

Kamu İhale Mevzuatında Elektronik Başvuru Zorunluluğu

1. Kanuni Dayanak

• 4734 sayılı Kanun’un Ek-1 maddesi, ihale süreçlerine ilişkin işlemlerin EKAP üzerinden yapılabileceğini ve elektronik araç kullanımına ilişkin usulleri belirleme yetkisini Kuruma vermektedir.

• Yönetmelik ve Tebliğ’in Ek-1 maddeleri ise şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularının EKAP üzerinden e-imza ile yapılmasını zorunlu kılmıştır.

2. Zorunluluğun Yürürlük Tarihi

15.04.2023 tarihinden sonra ilanı veya duyurusu yapılan ihalelerde:

➡️ Tüm şikâyet ve itirazen şikâyetler
➡️ EKAP üzerinden
➡️ Elektronik imza kullanılarak yapılmak zorundadır.

Somut Olayın Hukuki Değerlendirmesi

1. Bildirim ve Başvuru Süreci

İhale komisyonu kararı 26.08.2025 tarihinde isteklinin EKAP hesabına bildirilmiştir. Bildirimde ayrıca:

• “5 gün içinde EKAP üzerinden e-şikâyet yoluna başvurabilirsiniz.”
  uyarısı da açık şekilde yer almıştır.

Buna rağmen istekli, 01.09.2025 tarihinde fiziki dilekçe ile idareye başvurmuştur.

2. Usule Aykırılığın Sonucu

Yürürlükteki düzenlemeye göre fiziki başvuru:

• Geçerli bir şikâyet başvurusu değildir,

• Hukuki sonuç doğurmaz,

• Kurum tarafından incelemeye alınamaz.

Dolayısıyla başvuru sahibinin şikâyeti şekil ve usul kurallarına aykırı olduğundan reddedilmiştir.

3. Esas İncelemesine Gerek Bulunmaması

Başvuru usulden reddedildiği için:

• Vergi borcunun niteliği,

• Borcun kasıt unsuru,

• Teminatın gelir kaydedilmesi,

• Değerlendirme dışı bırakılmanın hukuka uygunluğu

gibi iddialar yönünden esasa ilişkin inceleme yapılmasına gerek bulunmamıştır.

Değerlendirme ve Sonuç

Elektronik başvuru zorunluluğu, kamu ihale süreçlerinde:

• Şeffaflık,

• İzlenebilirlik,

• Usule uygunluk

amaçlarıyla getirilmiş önemli bir hüküm olup, isteklilerin hak kaybı yaşamamak için başvuru sürelerine ve elektronik başvuru yöntemine titizlikle uyması gerekmektedir.

Somut olayda istekli, ihale komisyonu kararında açıkça belirtilmesine rağmen fiziki başvuru yapmış; bu durum başvurusunun “şikâyet” olarak kabul edilmemesine yol açmış ve iddiaları Kurum tarafından incelenememiştir.