İtirazen Şikâyet Başvurularında Süre Hesabı: Yaklaşık Maliyet İtirazının Tek Başlık Altında Değerlendirilmesi ve Yargı Kararının Analizi

Giriş

Kamu ihale mevzuatında şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularının süresi, başvurunun esasına girilip girilemeyeceğini belirleyen en kritik unsurlardan biridir. İhalenin farklı aşamalarına yönelik işlem ve eylemler bazen iç içe geçtiğinden, hangi işlemin hangi tarihte öğrenildiğinin belirlenmesi uygulamada tartışmalara yol açabilmektedir.

Bu makalede, özellikle yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığı iddiası ile teklif değerlendirmesine ilişkin iddiaların farklı iki başlık altında incelenip incelenemeyeceği sorunu ele alınmakta; Danıştay’ın bozma kararı çerçevesinde süre hesabının nasıl yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.

Olayın Özeti ve Uyuşmazlığın Çerçevesi

Davacılar tarafından oluşturulan iş ortaklığı, ihalede yer alan 20 numaralı pozun yaklaşık maliyetinin yüksek hesaplandığını, bu nedenle yaklaşık maliyetin düzeltilmesi ve buna bağlı olarak:

• Fiyat dışı unsurların puanlamasının,

• Ekonomik açıdan en avantajlı teklif değerlendirmesinin

yeniden yapılması gerektiğini ileri sürerek itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuştur.

Ancak Kamu İhale Kurulu, başvuruyu iki ayrı iddia varmış gibi incelemiş ve:

• “Yaklaşık maliyet yanlış hesaplanmıştır” iddiasının süresinde yapılmadığı gerekçesiyle,

• Başvuruyu süre yönünden reddetmiştir.

Yaklaşık Maliyet ve Teklif Değerlendirmesi İddiaları Ayrılabilir mi?

Danıştay kararında açıkça vurgulandığı üzere:

➡️ Bu iddiaları birbirinden bağımsız değerlendirmek mümkün değildir.

Çünkü:

• Pozun yaklaşık maliyetinin hatalı hesaplandığı iddiası,

• Doğrudan teklif değerlendirmesini ve fiyat dışı unsur puanlamasını etkilemektedir.

Dolayısıyla iki iddianın aynı işlem bütününün parçaları niteliğinde olduğu, ayrı başlıklar altında bağımsız süre değerlendirmesi yapılamayacağı belirtilmiştir.

Süre Hesabında Esas Alınması Gereken Tarih

İhale sürecine ilişkin şikâyetlerde süre, mevzuat gereği:

• Hukuka aykırı işlem veya eylemin farkına varıldığı,

• Ya da farkına varılmış olması gereken tarihi

izleyen günden itibaren işlemeye başlar.

Danıştay’a göre somut olayda bu tarih:

➡️ Kesinleşen ihale komisyonu kararının tebliğ edildiği tarihtir.
Çünkü ihalenin tüm hüküm ve sonuçlarını gösteren belge budur.

Somut olayda:

• Kesinleşen ihale kararı davacılara 24/12/2024 tarihinde tebliğ edilmiştir.

• Şikâyet başvurusu 26/12/2024 tarihinde yapılmıştır.

Bu durumda başvuru süresi içindedir.

Danıştay’ın Değerlendirmesi

Danıştay, Kurulun başvuruyu süre yönünden reddetmesini hukuka uygun bulmamış; gerekçelerini şu şekilde özetlemiştir:

1. İddialar ayrılamaz

Yaklaşık maliyetin düzeltilmesi talebi ile teklif değerlendirmesine yönelik itiraz tek bir işlem niteliğindedir; bağımsız iki başlık olarak değerlendirilip farklı süre hesaplaması yapılamaz.

2. Süre ihale kararının tebliğinden işlemeye başlar

Başvuru süresi, ihaledeki tüm hüküm ve sonuçları içeren kesinleşmiş komisyon kararının tebliğ edildiği tarihten başlar.

3. Başvuru süresindedir

Davacılar 24/12/2024’te tebliğ edilen karara karşı 26/12/2024’te başvuru yapmış olup süre içinde hareket etmişlerdir.

4. Kurul kararı hukuka aykırıdır

Bu nedenle:

• Kamu İhale Kurulu’nun reddi hukuka aykırı bulunmuş,

• Mahkemenin davayı reddeden kararı da hukuken isabetsiz görülmüştür.

Danıştay, Mahkeme kararını bozmuş ve Kurul kararının iptaline hükmetmiştir.

Sonuç

Bu karar, kamu ihale hukukunda yaklaşık maliyet hesaplama hatalarının çoğu zaman teklif değerlendirmesiyle doğrudan bağlantılı olduğunu ve bu nedenle tek bir hukuki işlem olarak ele alınması gerektiğini bir kez daha ortaya koymuştur.

Ayrıca başvurularda süre hesabının:

• İhalenin herhangi bir aşamasındaki şüphe üzerine değil,

• Kesinleşen ihale komisyonu kararının tebliği üzerine başlaması gerektiği yönündeki yaklaşım da güçlendirilmiştir.

Bu yönleriyle karar, hem idareler hem de istekliler açısından süre hesaplarına açıklık getiren önemli bir içtihat niteliğindedir.