Aşırı Düşük Teklif Sorgulamasının Yenilenmesi Halinde Değerlendirme Dışı Bırakılan İstekliden Tekrar Savunma İstenmesi Gerekir mi?
📌 Giriş
Kamu ihale süreçlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması, rekabetin korunması ve kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından kritik bir aşamadır. Ancak bu sorgulamanın mevzuata aykırı şekilde yürütülmesi halinde Kamu İhale Kurulu tarafından verilen düzeltici işlem kararları, sürecin nasıl yeniden ele alınacağı konusunda uygulamada tereddütlere yol açabilmektedir.
Bu makalede, Kamu İhale Kurulu Kararı temel alınarak, savunması kabul edilmediği için değerlendirme dışı bırakılan bir istekliden, aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi halinde tekrar savunma istenip istenmeyeceği hukuki çerçevede ele alınmaktadır.
Kamu İhale Kurulu Kararının Özeti
Söz konusu Kurul kararında;
-
Başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının,
📌 Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.5’inci maddesi uyarınca uygun bulunmadığı, -
Bu nedenle isteklinin teklifinin reddedildiği,
-
Ancak daha sonra aynı ihaleye ilişkin olarak Kurul kararı ile;
👉 aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesine yönelik düzeltici işlem belirlendiği,
tespit edilmiştir.
Düzeltici İşlem Kararının Hukuki Sonucu
Kurul, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinin 11’inci fıkrasının (b) bendi uyarınca verilen düzeltici işlem kararlarının, yalnızca şekli bir işlem olmayıp, ihale sürecini yeniden belirli bir aşamaya taşıdığını açıkça ortaya koymaktadır.
Bu kapsamda;
-
Aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi,
-
Sadece daha önce açıklaması kabul edilen istekliler için değil,
-
Teklifi sınır değerin altında kalan tüm geçerli istekliler için yeni bir hak ve imkân doğurmaktadır.
Değerlendirme Dışı Bırakılan İsteklinin Durumu
Kurul kararında özellikle şu husus vurgulanmaktadır:
Aşırı düşük teklif sorgulaması yenilendiğinde, daha önce açıklaması uygun bulunmadığı için elenen istekliler dahi, yeniden aşırı düşük teklif açıklaması sunma imkanına sahip olur.
Bu nedenle;
-
Daha önce aşırı düşük açıklaması reddedilen isteklinin,
-
Yeni sorgulama yazısı üzerine tekrar açıklama sunması halinde,
-
İdarenin bu açıklamayı yeniden ve bağımsız şekilde değerlendirmesi zorunludur.
Bu yaklaşım, eşit muamele, rekabetin korunması ve hak arama özgürlüğü ilkelerinin doğal bir sonucudur.
İdarenin Yükümlülüğü
Kurul kararına göre idare;
-
Aşırı düşük teklif sorgulamasını yeniden ve mevzuata uygun şekilde yapmalı,
-
Sınır değerin altında kalan tüm geçerli isteklilere yeniden sorgulama yazısı göndermeli,
-
Daha önce elenmiş olsa dahi, yeniden açıklama sunan isteklilerin savunmalarını esastan değerlendirmelidir.
Aksi bir uygulama, düzeltici işlem kararının amacını ortadan kaldıracağı gibi, yeni bir mevzuata aykırılık doğuracaktır.
Sonuç ve Değerlendirme
📌 Aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesine karar verilmesi, ihale sürecini adeta “geri sarar” ve bu aşamayı tüm istekliler bakımından yeniden işler hale getirir.
📌 Bu nedenle, savunması daha önce kabul edilmediği için değerlendirme dışı bırakılmış bir istekliden de tekrar savunma istenmesi hukuken zorunludur.
📌 Kamu İhale Kurulu’nun kararı, uygulamada sıkça karşılaşılan bu tereddüde net ve bağlayıcı bir açıklık getirmiştir.
