Fiziki Belgelerin Aynı Kişi Tarafından Sunulması Rekabeti Bozar mı?
📌 Giriş
Kamu ihale süreçlerinde rekabet, eşit muamele ve saydamlık ilkeleri, yalnızca şekli kurallara uyulmasıyla değil, ihale sürecinin doğal işleyişini zedeleyecek davranışlardan kaçınılmasıyla da sağlanır. Bu bağlamda, farklı isteklilere ait belgelerin aynı kişi tarafından idareye sunulması, uygulamada sıkça tartışılan ve ciddi hukuki sonuçlar doğurabilen bir husustur.
Bu makalede, verilen yasal metin esas alınarak fiziki belgelerin aynı kişi tarafından teslim edilmesinin, yasak fiil ve davranışlar kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği incelenmektedir.
Fiziki Belgelerin Aynı Kişi Tarafından Sunulması İddiası
Başvuru sahibi, İkram Sofrası ve Self Servis firmalarına ait fiziki belgelerin aynı kişi tarafından eş zamanlı olarak idareye sunulduğunu ileri sürmüştür.
Bu iddiaya ilişkin olarak idare, 22.12.2025 tarihli EKAP cevabında şu hususlara yer vermiştir:
-
Fiziki evrakların, ihale teklifleri görüldükten sonra sunulduğu,
-
Belgelerin aynı kişi tarafından teslim edilmesinin rekabet, eşit muamele ve saydamlık ilkelerine aykırılık oluşturmadığı,
-
İlgili firmaların IP adresleri ve geçici teminat mektupları incelendiğinde herhangi bir usulsüzlük tespit edilmediği.
Ancak bu açıklamalardan, belgelerin aynı kişi tarafından sunulduğu hususunun idarece de kabul edildiği, buna karşılık bu durumun aksine yönelik somut bir değerlendirme veya tespit yapılmadığı anlaşılmaktadır.
Yasak Fiil ve Davranışlar Açısından Hukuki Çerçeve
📌 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (j) bendi,
📌 Kanun’un 17’nci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunan isteklilerin ihale dışı bırakılmasını öngörmektedir.
Kanun’un 17’nci maddesinin (b) bendi kapsamında yasaklanan fiiller arasında özellikle;
-
İsteklileri tereddüde düşürmek,
-
Rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak,
-
Anlaşma veya iş birliği izlenimi yaratmak,
gibi eylemler yer almaktadır.
Somut Olayın Değerlendirilmesi
Yapılan değerlendirmede;
-
İdare talebi üzerine sunulması gereken fiziki belgelerin,
-
Birden fazla istekliye ait olmasına rağmen aynı kişi tarafından teslim edilmesi,
-
Bu durumun idarece kabul edilmiş olması,
-
Ancak rekabeti etkilemediğine dair somut ve denetlenebilir bir tespit bulunmaması,
birlikte ele alındığında, söz konusu fiilin rekabeti etkileme potansiyeli taşıdığı sonucuna varılmıştır.
Bu nedenle, durumun 4734 sayılı Kanun’un 17’nci maddesinin (b) bendi kapsamında yasak fiil ve davranış olarak değerlendirilmesi gerektiği kabul edilmiştir.
Sonuç: İhale Dışı Bırakma Zorunluluğu
📌 Gelinen aşamada; firmalar hakkında, 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin (j) bendi uyarınca işlem tesis edilmesi gerektiği,
👉 Her iki isteklinin de ihale dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Bu karar, kamu ihalelerinde şeklen uygun görünen işlemlerin dahi, ihale sürecinin bütünlüğü ve rekabet ilkesi bakımından çok yönlü değerlendirilmesi gerektiğini açıkça ortaya koymaktadır.
