Kamu İhale Kurulun 02.10.2019tarihli ve 2019/UH.I-1257sayılı kararına yansıyan somut olayda;
Mahalli idarelerinin bütçelerinden yapılan, yıl boyunca devam eden, niteliği gereği süreklilik arz eden ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı çöp toplama, cadde, sokak, meydan ve benzerlerinin temizlik işlerinin diğer koşullara bakılmaksızın personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olarak kabul edildiği ve mahalli idarelerin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı veya niteliği itibarıyla bu sonucu doğuracak şekilde alım yapmalarına imkân bulunmadığı,
İhale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idare için kullanan personele açıkça yer verildiği, öte yandan ihale dokümanı düzenlemeleri ve işin tanımından da anlaşılacağı üzere ihalenin nevi itibariyle hizmet alımı suretiyle belirli bir süre taşıt edinilmesi olan araç kiralama işi olmayıp, belirli bir organizasyon ile yüklenici tarafından gerçekleştirilen çöp toplama, cadde, sokak, meydan ve benzerlerinin temizlik işleri olduğu, buna göre ihalenin niteliği itibariyle personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olduğundan ve mahalli idarelerin bu şekilde alım yapmalarına imkân bulunmadığından ihalenin 4734 sayılı Kanun’un “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendine aykırı olduğu,
İddialarına yer verilmiştir.
Konuya ilişkin söz konusu kararda;
“Kurum tarafından 20.09.2019 tarihli ve 17173 sayılı yazı ile idareden “Teknik Şartname’nin “Konu” başlıklı 1’inci maddesinde “İş bu teknik şartname; Büyükşehir Belediyesi Başkanlığının yetki sınırları dâhilindeki meydan, bulvar, cadde, otopark, ana yollar ile sahillerin ve diğer sorumluluk alanlarındaki yerlerin temizlik ve süpürme iş ve işlemlerinin yapılmasıdır” düzenlemesinin yer aldığı, söz konusu düzenleme kapsamında ihale konusu işin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesinin (e) bendindin ikinci fıkrasında yer alan “Mahalli idare veya şirketlerinin bütçelerinden yapılan, yıl boyunca devam eden, niteliği gereği süreklilik arz eden ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı park ve bahçe bakım ve onarımı ile çöp toplama, cadde, sokak, meydan ve benzerlerinin temizlik işlerine ilişkin alımlar personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edilir.” hükmü ile paralellik gösterdiği düşünülmektedir. Ayrıca anılan Şartnamenin “Araç Bilgileri” başlıklı 4’üncü maddesi ile birim fiyat teklif cetveli standart formunda ihale konusu iş kapsamında 6 adet personel istihdam edileceği tespit edilmiş olup, ihale konusu işin şikayete cevap yazısında yer alan açıklamalar dışında idarenizce daha önce nasıl gerçekleştirildiği hakkında” bilgi istenilmiş olup,
İdarenin 27.09.2019 tarihli ve 622.01 sayılı cevabi yazısında “Söz konusu ihale esas itibariyle temizlik makineleri kiralama ihalesidir. İdarenin personel istihdam etme gibi bir amacı bulunmamaktadır. İhale kapsamında toplam 27 adet araç kiralanacak olup bunlardan 6 tanesi sadece yaz sezonunda sahillerin temizlenmesinde şoförlü olarak kiralanacaktır. Bu şoförler geçici süreli personel niteliğinde olup, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesinin (e) bendinin ikinci fıkrasında belirtildiği üzere yıl boyunca devam eden bir çalışmaları olmayacak ve yüklenicinin kendi tasarrufunda olan personeller olduklarından yüklenici tarafından ihale konusu iş haricinde kendine ait başka işlerde de çalıştırılabileceklerdir. Kanun Hükmünde Kararnameyle yapılan değişiklikten önceki ihalelerde de yaz sezonunda çalışan şöförler geçici personel niteliğinde olduklarından 375 sayılı KHK’nın geçici 23 ve geçici 24 üncü maddeleri kapsamında kadroya geçiş işlemine tabi olmamışlardır. Bu şoförlerin maliyeti ihale dokümanlarında belirtildiği üzere teklif fiyata ve sözleşme bedeline dâhildir ve ayrıca bir ücret ödenmeyecektir.
Yukarıda verilen gerekçeler doğrultusunda İdaremiz ihale konusu işi personel çalıştırmaya dayalı hizmet alım ihalesi olarak değerlendirmemektedir.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.
Teknik Şartname düzenlemeleri ve birim fiyat teklif cetveli standart formu incelendiğinde, söz konusu ihalede toplamda 27 adet aracın kiralanacağı, kiralamaya konu araçlardan traktörlü kumsal temizleme aracı (şoförlü)18 aylık 2 adet, römorklu, kepçe aparatlı kumsal temizleme aracı (şoförlü)18 aylık çöp kamyonu, minimum 2015 model hidrolik sıkıştırmalı 15+1,5m3 kamyon motor gücü 180hp (şoförlü) olmak üzere toplamda 6 adet aracın şoförlü olacağı anlaşılmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ile 24.12.2017 tarihli ve 30280 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 696 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’de ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden işlere ilişkin hizmet alımı kapsamında gerçekleştirilen işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olacağı, ayrıca mahalli idare veya şirketlerinin bütçelerinden yapılan, yıl boyunca devam eden, niteliği gereği süreklilik arz eden ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı park ve bahçe bakım ve onarımı ile çöp toplama, cadde, sokak, meydan ve benzerlerinin temizlik işlerine ilişkin alımlar personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edileceği ifadelerine yer verilmiştir.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ile KHK düzenlemeleri çerçevesinde ihale konusu iş değerlendirildiğinde, söz konusu işin “Kocaeli Genelinde Yolların Süpürülmesi ve Sahillerin Temizlenmesi İçin Makinası Kiralama Hizmet Alım İşi” olduğu ve Teknik Şartname’nin “Konu” başlıklı 1’inci maddesinde yer alan “…meydan, bulvar, cadde, otopark, ana yollar ile sahillerin ve diğer sorumluluk alanlarındaki yerlerin temizlik ve süpürme iş ve işlemlerinin yapılması”şeklindeki düzenleme göz önünde bulundurulduğunda, ihale konusu işin çöp toplama, cadde, sokak, meydan ve benzerlerinin temizlik işlerine ilişkin alımlar kapsamında yer aldığı, bu kapsamdaki işler için yıl boyunca devam eden, niteliği gereği süreklilik arz eden ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanılması kriterlerinin getirildiği, dolayısıyla bahse konu işlerin, işçilik giderlerinin yaklaşık maliyetin %70’ini karşılaması kriterinden bağımsız olarak bu kapsamda değerlendirilmesi ve personel çalıştırılmasına dayalı işler olarak kabul edilmesi gerektiği anlaşılmakta olup, ayrıca niteliği gereği süreklilik arz eden işler ifadesinin ihale konusu işin belirli bir süre ile sınırlı olmaması ve söz konusu ihtiyacın mevcut ihale süresi sonunda yeniden temin edilmesinin zorunlu olması şeklinde değerlendirilmesi gerektiği dikkate alındığında, söz konusu ihalede geçici/daimi personel istihdam edilemeyeceği sonucuna varılmış ve başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.”
