Elektronik İhalelerde Sosyal Güvenlik Prim Borcu Sorgulaması ve EKAP Uygulaması
Giriş
Kamu ihalelerinde isteklilerin mali ve sosyal yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği, ihale sürecinin temel yeterlik kriterlerinden biridir. Bu kapsamda ihale tarihi itibarıyla kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu bulunan isteklilerin ihale dışı bırakılması, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve ilgili ikincil mevzuatla açıkça düzenlenmiştir. Elektronik ihalelerde ise bu husus, büyük ölçüde Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerinden yapılan sorgulamalarla denetlenmektedir.
Mevzuat Çerçevesinde Sosyal Güvenlik Prim Borcu Kontrolü
Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği’nin 11’inci ve 12’nci maddeleri uyarınca;
-
Başvuru ve/veya tekliflerin açılması aşamasında ihale komisyonu tarafından,
-
İsteklilerin geçici teminatlarının uygunluğu kontrol edilmekte,
-
EKAP üzerinden yapılan sorgulamalar aracılığıyla isteklilerin ihale tarihi itibarıyla
-
ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadıkları,
-
kesinleşmiş vergi borçlarının,
-
kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borçlarının bulunup bulunmadığı
-
tespit edilmektedir. Bu sorgulamalar sonucunda uygun bulunmayan teklifler değerlendirme dışı bırakılmaktadır.
Düzenleyici Kurul Kararı ve Getirilen Usul
27.08.2025 tarihli ve 2025/DK.D-293 sayılı Düzenleyici Kurul Kararı ile, elektronik ihalelerde sosyal güvenlik prim borcu sorgulamasına ilişkin uygulamaya açıklık getirilmiştir. Anılan Karar uyarınca;
-
İhale komisyonu, tekliflerin açılması aşamasında SGK entegrasyonu aracılığıyla EKAP üzerinden sosyal güvenlik prim borcu sorgulaması yapmakla yükümlüdür.
-
Yapılan sorgulamada borcu bulunduğu tespit edilen isteklilerden;
-
İhaleye katılım belgeleri arasında, teklif tarihinden geriye doğru üç iş günü içinde alınmış, doğrulanabilir nitelikte bir “Sosyal Güvenlik Prim Borcu Yoktur” belgesi bulunmayanların veya bu belge yerine geçmeyen farklı bir doküman sunanların teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir.
-
Buna karşılık, borç sorgulamasında borcu olduğu görülen ancak yukarıda belirtilen nitelikte belgeyi sunmuş olan isteklilere, EKAP üzerinden bildirim yapılmak suretiyle iki iş gününden az olmamak üzere makul bir süre tanınması gerekmektedir.
“Sosyal Güvenlik Prim Borcu Yoktur Belgesi” Alanının Hukuki Niteliği
Düzenleyici Kurul Kararı’nda özellikle vurgulandığı üzere, EKAP’ta yer alan “Sosyal Güvenlik Prim Borcu Yoktur Belgesi” satırının doldurulması istekliler açısından zorunlu değildir. Bu alan, isteklilere tanınmış bir imkân niteliğindedir. Dolayısıyla, bu satırın doldurulmamış olması tek başına isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması sonucunu doğurmaz.
Söz konusu Kurul Kararı’nın, 08.09.2025 tarihi ve sonrasında ilanı veya duyurusu yapılan ihalelerde uygulanacağı, başvuruya konu ihalenin ilan tarihinin ise bu tarihten sonra olduğu dikkate alındığında, anılan düzenlemenin somut ihaleye uygulanması gerektiği açıktır.
Somut Olayın Değerlendirilmesi
İnceleme konusu ihalede, ihale komisyonu tarafından tekliflerin açılması aşamasında, belgenin EKAP’a yüklenip yüklenmediğine bakılmaksızın SGK entegrasyonu aracılığıyla sosyal güvenlik prim borcu sorgulaması yapılması gerekmektedir. Yapılan sorgulama sonucunda, başvuru sahibinin ihale tarihi itibarıyla kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu bulunmadığı tespit edilmiştir.
Bu durumda, yalnızca EKAP’ta ilgili satırın doldurulmamış olması gerekçesiyle başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması hukuken mümkün değildir.
Sonuç
Elektronik ihalelerde sosyal güvenlik prim borcunun varlığı veya yokluğu, esas olarak EKAP–SGK entegrasyonu üzerinden yapılan sorgulama sonuçlarına göre belirlenmelidir. “Sosyal Güvenlik Prim Borcu Yoktur Belgesi”nin EKAP’a yüklenmesi zorunlu olmayıp, isteklilere tanınmış bir kolaylık niteliğindedir. Somut olayda yapılan sorgulamada borcun bulunmadığının anlaşılması karşısında, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılması hukuka ve mevzuata uygun düşmektedir.
